Рамаяна
Лакшмана отвергает покорность судьбе2.20.11-19
397 / 2464
Рамаяна · 2.20.11-19
Деванагари

विक्लवो वीर्यहीनो यः स दैवम् अनुवर्तते । वीराः संभावितात्मानो न दैवं पर्युपासते ॥
दैवं पुरुषकारेण यः समर्थः प्रबाधितुम् । न दैवेन विपन्नार्थः पुरुषः सो ऽवसीदति ॥
द्रक्ष्यन्ति त्व् अद्य दैवस्य पौरुषं पुरुषस्य च । दैवमानुषयोर् अद्य व्यक्ता व्यक्तिर् भविष्यति ॥
अद्य मत्पौरुषहतं दैवं द्रक्ष्यन्ति वै जनाः । यद् दैवाद् आहतं ते ऽद्य दृष्टं राज्याभिषेचनम् ॥
अत्यङ्कुशम् इवोद्दामं गजं मदबलोद्धतम् । प्रधावितम् अहं दैवं पौरुषेण निवर्तये ॥
लोकपालाः समस्तास् ते नाद्य रामाभिषेचनम् । न च कृत्स्नास् त्रयो लोका विहन्युः किं पुनः पिता ॥
यैर् विवासस् तवारण्ये मिथो राजन् समर्थितः । अरण्ये ते विवत्स्यन्ति चतुर्दश समास् तथा ॥
अहं तदाशां छेत्स्यामि पितुस् तस्याश् च या तव । अभिषेकविघातेन पुत्रराज्याय वर्तते ॥
मद्बलेन विरुद्धाय न स्याद् दैवबलं तथा । प्रभविष्यति दुःखाय यथोग्रं पौरुषं मम ॥

Транслитерация (IAST)

viklavo vīryahīno yaḥ sa daivam anuvartate | vīrāḥ saṃbhāvitātmāno na daivaṃ paryupāsate ||
daivaṃ puruṣakāreṇa yaḥ samarthaḥ prabādhitum | na daivena vipannārthaḥ puruṣaḥ so 'vasīdati ||
drakṣyanti tv adya daivasya pauruṣaṃ puruṣasya ca | daivamānuṣayor adya vyaktā vyaktir bhaviṣyati ||
adya matpauruṣahataṃ daivaṃ drakṣyanti vai janāḥ | yad daivād āhataṃ te 'dya dṛṣṭaṃ rājyābhiṣecanam ||
atyaṅkuśam ivoddāmaṃ gajaṃ madabaloddhatam | pradhāvitam ahaṃ daivaṃ pauruṣeṇa nivartaye ||
lokapālāḥ samastās te nādya rāmābhiṣecanam | na ca kṛtsnās trayo lokā vihanyuḥ kiṃ punaḥ pitā ||
yair vivāsas tavāraṇye mitho rājan samarthitaḥ | araṇye te vivatsyanti caturdaśa samās tathā ||
ahaṃ tadāśāṃ chetsyāmi pitus tasyāś ca yā tava | abhiṣekavighātena putrarājyāya vartate ||
madbalena viruddhāya na syād daivabalaṃ tathā | prabhaviṣyati duḥkhāya yathograṃ pauruṣaṃ mama ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
विक्लवःviklavaḥрастерянный; слабодушный
वीर्यहीनःvīryahīnaḥлишённый силы; без доблести
यःyaḥкоторый; кто
सःsaḥтот; он
दैवम् अनुवर्ततेdaivam anuvartateследует судьбе; покоряется daiva
वीराःvīrāḥгерои; доблестные
संभावितात्मानःsaṃbhāvitātmānaḥуважающие себя; с достоинством
न दैवम् पर्युपासतेna daivam paryupāsateне служат судьбе; не поклоняются daiva
दैवम्daivamсудьбу; daiva
पुरुषकारेणpuruṣakāreṇaчеловеческим усилием; личным подвигом
यः समर्थःyaḥ samarthaḥкто способен; тот, кто может
प्रबाधितुम्prabādhitumподавить; преодолеть
न दैवेनna daivenaне судьбой; не через daiva
विपन्नार्थःvipannārthaḥчьи цели разрушены; потерпевший неудачу
पुरुषः सःpuruṣaḥ saḥтот человек; такой муж
अवसीदतिavasīdatiпадает духом; тонет в унынии
द्रक्ष्यन्ति तु अद्यdrakṣyanti tu adyaно сегодня увидят; ныне увидят
दैवस्यdaivasyaсудьбы; daiva
पौरुषम्pauruṣamчеловеческую силу; мужественное усилие
पुरुषस्य चpuruṣasya caи человека; и мужа
दैवमानुषयोःdaivamānuṣayoḥсудьбы и человеческого; божественного и человеческого
अद्यadyaсегодня; ныне
व्यक्ता व्यक्तिःvyaktā vyaktiḥявное проявление; ясное различение
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет; станет
अद्यadyaсегодня; ныне
मत्पौरुषहतंmatpauruṣahataṃпоражённую моим усилием; сбитую моей доблестью
दैवम्daivamсудьбу; daiva
द्रक्ष्यन्ति वै जनाःdrakṣyanti vai janāḥлюди увидят; поистине увидят люди
यत् दैवात्yat daivātчто судьбой; что из-за daiva
आहतम् तेāhatam teпоражённое у тебя; разрушенное для тебя
अद्य दृष्टम्adya dṛṣṭamсегодня увиденное; ныне видимое
राज्याभिषेचनम्rājyābhiṣecanamцарское помазание; посвящение на царство
अत्यङ्कुशम् इवatyaṅkuśam ivaкак вышедшего из-под стрекала; как неподвластного крюку
उद्दामम् गजम्uddāmam gajamнеобузданного слона; бешеного слона
मदबलोद्धतम्madabaloddhatamгордого силой опьянения; поднятого брачным соком
प्रधावितम्pradhāvitamпомчавшегося; бросившегося
अहम्ahamя; сам
दैवम्daivamсудьбу; daiva
पौरुषेण निवर्तयेpauruṣeṇa nivartayeчеловеческой силой остановлю; доблестью поверну назад
लोकपालाःlokapālāḥхранители мира; стражи сторон света
समस्ताः तेsamastāḥ teвсе они; все вместе
न अद्यna adyaсегодня не; ныне не
रामाभिषेचनम्rāmābhiṣecanamпомазание Рамы; посвящение Рамы
न च कृत्स्नाःna ca kṛtsnāḥи не целые; и даже все
त्रयः लोकाःtrayaḥ lokāḥтри мира; трое миров
विहन्युःvihanyuḥпомешали бы; разрушили бы
किं पुनः पिताkiṃ punaḥ pitāчто уж говорить об отце; тем более отец
यैःyaiḥкем; теми, кем
विवासः तवvivāsaḥ tavaтвоё изгнание; твоя высылка
अरण्येaraṇyeв лес; в чащу
मिथो राजन्mitho rājanмежду собой, о царь; тайно, государь
समर्थितःsamarthitaḥрешено; утверждено
अरण्ये तेaraṇye teв лесу они; в чаще те
विवत्स्यन्तिvivatsyantiбудут жить; обитать станут
चतुर्दश समाःcaturdaśa samāḥчетырнадцать лет; четырнадцать годов
तथाtathāтак же; именно так
अहम्ahamя; сам
तद् आशाम्tad āśāmту надежду; это ожидание
छेत्स्यामिchetsyāmiотсеку; разрублю
पितुःpituḥотца; у отца
तस्याः चtasyāḥ caи её; и той
याкоторая; какая
तव अभिषेकविघातेनtava abhiṣekavighātenaчерез препятствие твоему помазанию; срывом твоего посвящения
पुत्रराज्याय वर्ततेputrarājyāya vartateнаправлена к царству сына; ведёт к власти сына
मद्बलेन विरुद्धायmadbalena viruddhāyaпротивостоящей моей силе; враждебной моей мощи
न स्यात्na syātне будет; не окажется
दैवबलम् तथाdaivabalam tathāтакой силы судьбы; мощи daiva
प्रभविष्यति दुःखायprabhaviṣyati duḥkhāyaсможет причинить горе; окажется способной к страданию
यथाyathāкак; насколько
उग्रम् पौरुषम् ममugram pauruṣam mamaмоё грозное усилие; моя страшная доблесть
Литературный перевод

«Слабодушный и лишённый доблести следует судьбе; герои с достоинством не поклоняются daiva. Тот, кто способен человеческим усилием подавить судьбу, не падает духом, когда его цели разрушены судьбой. Сегодня люди увидят силу судьбы и силу человека; сегодня станет явным различие между daiva и человеческим усилием. Сегодня люди увидят судьбу, поражённую моей доблестью, когда царское помазание, разрушенное для тебя daiva, будет восстановлено. Как необузданного слона, опьяневшего от силы и вышедшего из-под стрекала, я человеческим усилием остановлю разбежавшуюся судьбу. Сегодня все хранители мира и даже все три мира не смогут помешать помазанию Рамы, что уж говорить об отце. Те, кто тайно решили твоё изгнание в лес, сами будут жить в лесу четырнадцать лет. Я отсеку надежду отца и Кайкейи, которая через срыв твоего помазания стремится к царству для её сына. Против моей силы у судьбы не окажется такой мощи, какая есть у моей грозной доблести причинять страдание врагам».

Версия

0a8e445c731c · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами