Рамаяна
Бхарата выезжает из Раджагрихи2.64.11-16
588 / 2464
Рамаяна · 2.64.11-16
Деванагари

भरतश् चापि तान् दूतान् एवम् उक्तो ऽभ्यभाषत । आपृच्छे ऽहं महाराजं दूताः संत्वरयन्ति माम् ॥
एवम् उक्त्वा तु तान् दूतान् भरतः पार्थिवात्मजः । दूतैः संचोदितो वाक्यं मातामहम् उवाच ह ॥
राजन् पितुर् गमिष्यामि सकाशं दूतचोदितः । पुनर् अप्य् अहम् एष्यामि यदा मे त्वं स्मरिष्यसि ॥
भरतेनैवम् उक्तस् तु नृपो मातामहस् तदा । तम् उवाच शुभं वाक्यं शिरस्य् आघ्राय राघवम् ॥
गच्छ तातानुजाने त्वां कैकेयी सुप्रजास् त्वया । मातरं कुशलं ब्रूयाः पितरं च परंतप ॥
पुरोहितं च कुशलं ये चान्ये द्विजसत्तमाः । तौ च तात महेष्वासौ भ्रातरु रामलक्ष्मणौ ॥

Транслитерация (IAST)

bharataś cāpi tān dūtān evam ukto 'bhyabhāṣata | āpṛcche 'haṃ mahārājaṃ dūtāḥ saṃtvarayanti mām ||
evam uktvā tu tān dūtān bharataḥ pārthivātmajaḥ | dūtaiḥ saṃcodito vākyaṃ mātāmaham uvāca ha ||
rājan pitur gamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ | punar apy aham eṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi ||
bharatenaivam uktas tu nṛpo mātāmahas tadā | tam uvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasy āghrāya rāghavam ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyī suprajās tvayā | mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca paraṃtapa ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ | tau ca tāta maheṣvāsau bhrātaru rāmalakṣmaṇau ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भरतः च अपिbharataḥ ca apiи Бхарата также; Бхарата же
तान् दूतान्tān dūtānэтим посланникам; тех вестников
एवम् उक्तःevam uktaḥтак сказавшим; после такого ответа
अभ्यभाषतabhyabhāṣataсказал; обратился
आपृच्छेāpṛccheя попрощаюсь; испытаю разрешение
अहम्ahamя; сам я
महाराजंmahārājaṃс великим царём; у махараджи
दूताःdūtāḥпосланники; вестники
संत्वरयन्तिsaṃtvarayantiторопят; побуждают спешить
माम्māmменя; самого меня
एवम् उक्त्वा तुevam uktvā tuсказав так же; произнеся это
तान् दूतान्tān dūtānэтим посланникам; тем вестникам
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
पार्थिवात्मजःpārthivātmajaḥсын царя; царевич
दूतैःdūtaiḥпосланниками; вестниками
संचोदितःsaṃcoditaḥпобуждённый; поторопленный
वाक्यम्vākyamслово; речь
मातामहम्mātāmahamдеду по матери; материнскому деду
उवाच हuvāca haсказал; произнёс
राजन्rājanо царь; государь
पितुःpituḥотца; моего отца
गमिष्यामिgamiṣyāmiя пойду; отправлюсь
सकाशंsakāśaṃк присутствию; к месту
दूतचोदितःdūtacoditaḥпобуждаемый посланниками; поторопленный вестниками
पुनर् अपिpunar apiснова также; опять
अहम्ahamя; сам я
एष्यामिeṣyāmiприду; вернусь
यदाyadāкогда; как только
मेmeменя; ко мне
त्वंtvaṃты; сам ты
स्मरिष्यसिsmariṣyasiвспомнишь; пожелаешь видеть
भरतेनbharatenaБхаратой; царевичем Бхаратой
एवम् उक्तः तुevam uktaḥ tuтак сказанный же; после этих слов
नृपःnṛpaḥцарь; государь
मातामहःmātāmahaḥдед по матери; материнский дед
तदाtadāтогда; в тот час
तम् उवाचtam uvācaему сказал; к нему обратился
शुभं वाक्यम्śubhaṃ vākyamблагое слово; добрую речь
शिरसिśirasiв голову; в темя
आघ्रायāghrāyaпонюхав; поцеловав голову
राघवम्rāghavamРагхаву; потомка Рагху
गच्छgacchaиди; отправляйся
तातtātaдорогой; сынок
अनुजानेanujāneя разрешаю; отпускаю
त्वांtvāṃтебя; тебе
कैकेयीkaikeyīКайкейи; твоя мать
सुप्रजाःsuprajāḥимеет хорошего сына; благословенна сыном
त्वयाtvayāтобой; из-за тебя
मातरंmātaraṃматери; мать
कुशलंkuśalaṃблагополучие; здравие
ब्रूयाःbrūyāḥскажи; передай
पितरं चpitaraṃ caи отцу; отцу также
परंतपparaṃtapaо сокрушитель врагов; паляющий врагов
पुरोहितं चpurohitaṃ caи пурохите; царскому жрецу также
कुशलंkuśalaṃблагополучие; здравие
ये चye caи тем, кто; и которые
अन्येanyeдругие; иные
द्विजसत्तमाःdvijasattamāḥлучшие дваждырождённые; превосходные брахманы
तौ चtau caи тем двоим; и этим двум
तातtātaдорогой; сынок
महेष्वासौmaheṣvāsauвеликим лучникам; обладающим великими луками
भ्रातरुbhrātaruбратьям; двум братьям
रामलक्ष्मणौrāmalakṣmaṇauРаме и Лакшмане; обоим Рагхавам
Литературный перевод

Бхарата, услышав такой ответ, сказал посланникам: «Я попрощаюсь с великим царём: посланники торопят меня». Сказав это посланникам, царевич Бхарата, побуждаемый ими, обратился к деду по матери: «О царь, я отправлюсь к отцу, потому что посланники торопят меня. Я снова вернусь, когда ты вспомнишь обо мне». Когда Бхарата сказал так, царь, его дед по матери, поцеловал Рагхаву в голову и произнёс доброе слово: «Иди, дорогой, я отпускаю тебя. Кайкейи благословенна таким сыном, как ты. Передай благополучие матери и отцу, о сокрушитель врагов; передай благополучие царскому жрецу, другим лучшим брахманам и двум великим лучникам, твоим братьям Раме и Лакшмане».

Версия

87070def57b8 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами