अभिवाद्य तु संसिद्धः कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम् । आमन्त्र्य भरतः सैन्यं युज्यताम् इत्य् अचोदयत् ॥
ततो वाजिरथान् युक्त्वा दिव्यान् हेमपरिष्क्रितान् । अध्यारोहत् प्रयाणार्थी बहून् बहुविधो जनः ॥
गजकन्यागजाश् चैव हेमकक्ष्याः पताकिनः । जीमूता इव घर्मान्ते सघोषाः संप्रतस्थिरे ॥
विविधान्य् अपि यानानि महानि च लघूनि च । प्रययुः सुमहार्हाणि पादैर् एव पदातयः ॥
अथ यानप्रवेकैस् तु कौसल्याप्रमुखाः स्त्रियः । रामदर्शनकाङ्क्षिण्यः प्रययुर् मुदितास् तदा ॥
स चार्कतरुणाभासां नियुक्तां शिबिकां शुभाम् । आस्थाय प्रययौ श्रीमान् भरतः सपरिच्छदः ॥
सा प्रयाता महासेना गजवाजिरथाकुला । दक्षिणां दिशम् आवृत्य महामेघ इवोत्थितः । वनानि तु व्यतिक्रम्य जुष्टानि मृगपक्षिभिः ॥
सा संप्रहृष्टद्विपवाजियोधा; वित्रासयन्ती मृगपक्षिसंघान् । महद् वनं तत् प्रविगाहमाना; रराज सेना भरतस्य तत्र ॥
abhivādya tu saṃsiddhaḥ kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam | āmantrya bharataḥ sainyaṃ yujyatām ity acodayat ||
tato vājirathān yuktvā divyān hemapariṣkritān | adhyārohat prayāṇārthī bahūn bahuvidho janaḥ ||
gajakanyāgajāś caiva hemakakṣyāḥ patākinaḥ | jīmūtā iva gharmānte saghoṣāḥ saṃpratasthire ||
vividhāny api yānāni mahāni ca laghūni ca | prayayuḥ sumahārhāṇi pādair eva padātayaḥ ||
atha yānapravekais tu kausalyāpramukhāḥ striyaḥ | rāmadarśanakāṅkṣiṇyaḥ prayayur muditās tadā ||
sa cārkataruṇābhāsāṃ niyuktāṃ śibikāṃ śubhām | āsthāya prayayau śrīmān bharataḥ saparicchadaḥ ||
sā prayātā mahāsenā gajavājirathākulā | dakṣiṇāṃ diśam āvṛtya mahāmegha ivotthitaḥ | vanāni tu vyatikramya juṣṭāni mṛgapakṣibhiḥ ||
sā saṃprahṛṣṭadvipavājiyodhā; vitrāsayantī mṛgapakṣisaṃghān | mahad vanaṃ tat pravigāhamānā; rarāja senā bharatasya tatra ||
Поклонившись Бхарадвадже и обойдя его справа, Бхарата обратился к войску и приказал: «Запрягайте». Тогда разные люди, желая выступить, поднялись на многочисленные прекрасные колесницы, отделанные золотом. Слонихи и слоны с золотыми подпругами и знамёнами, шумя, двинулись, словно дождевые облака после зноя. Разные экипажи, большие и малые, очень дорогие, отправились в путь; пехотинцы пошли пешком. Женщины во главе с Каушальей, желавшие увидеть Раму, радостно поехали на лучших экипажах. Славный Бхарата со свитой сел в прекрасный паланкин, сияющий как восходящее солнце, и двинулся. Великое войско, полное слонов, коней и колесниц, покрыло южное направление, поднявшись словно огромная туча, и миновало леса, населённые зверями и птицами. Входя в большой лес и распугивая стаи зверей и птиц, войско Бхараты, с радостными слонами, конями и воинами, сияло там во всём своём величии.
c5dd9cbed499 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
После благословения мудреца движение к Раме становится общим порывом: матери, воины, колесницы, пехота и животные входят в лес. Царская мощь теперь направлена не на завоевание, а на возвращение законного царя.