Рамаяна
Бхарата достигает Читракуты2.87.19-27
697 / 2464
Рамаяна · 2.87.19-27
Деванагари

मृगा मृगीभिः सहिता बहवः पृषता वने । मनोज्ञ रूपा लक्ष्यन्ते कुसुमैर् इव चित्रितः ॥
साधु सैन्याः प्रतिष्ठन्तां विचिन्वन्तु च काननम् । यथा तौ पुरुषव्याघ्रौ दृश्येते रामलक्ष्मणौ ॥
भरतस्य वचः श्रुत्वा पुरुषाः शस्त्रपाणयः । विविशुस् तद् वनं शूरा धूमं च ददृशुस् ततः ॥
ते समालोक्य धूमाग्रम् ऊचुर् भरतम् आगताः । नामनुष्ये भवत्य् अग्निर् व्यक्तम् अत्रैव राघवौ ॥
अथ नात्र नरव्याघ्रौ राजपुत्रौ परंतपौ । अन्ये रामोपमाः सन्ति व्यक्तम् अत्र तपस्विनः ॥
तच् छ्रुत्वा भरतस् तेषां वचनं साधु संमतम् । सैन्यान् उवाच सर्वांस् तान् अमित्रबलमर्दनः ॥
यत् ता भवन्तस् तिष्ठन्तु नेतो गन्तव्यम् अग्रतः । अहम् एव गमिष्यामि सुमन्त्रो गुरुर् एव च ॥
एवम् उक्तास् ततः सर्वे तत्र तस्थुः समन्ततः । भरतो यत्र धूमाग्रं तत्र दृष्टिं समादधत् ॥
व्यवस्थिता या भरतेन सा चमूर्; निरीक्षमाणापि च धूमम् अग्रतः । बभूव हृष्टा नचिरेण जानती; प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥

Транслитерация (IAST)

mṛgā mṛgībhiḥ sahitā bahavaḥ pṛṣatā vane | manojña rūpā lakṣyante kusumair iva citritaḥ ||
sādhu sainyāḥ pratiṣṭhantāṃ vicinvantu ca kānanam | yathā tau puruṣavyāghrau dṛśyete rāmalakṣmaṇau ||
bharatasya vacaḥ śrutvā puruṣāḥ śastrapāṇayaḥ | viviśus tad vanaṃ śūrā dhūmaṃ ca dadṛśus tataḥ ||
te samālokya dhūmāgram ūcur bharatam āgatāḥ | nāmanuṣye bhavaty agnir vyaktam atraiva rāghavau ||
atha nātra naravyāghrau rājaputrau paraṃtapau | anye rāmopamāḥ santi vyaktam atra tapasvinaḥ ||
tac chrutvā bharatas teṣāṃ vacanaṃ sādhu saṃmatam | sainyān uvāca sarvāṃs tān amitrabalamardanaḥ ||
yat tā bhavantas tiṣṭhantu neto gantavyam agrataḥ | aham eva gamiṣyāmi sumantro gurur eva ca ||
evam uktās tataḥ sarve tatra tasthuḥ samantataḥ | bharato yatra dhūmāgraṃ tatra dṛṣṭiṃ samādadhat ||
vyavasthitā yā bharatena sā camūr; nirīkṣamāṇāpi ca dhūmam agrataḥ | babhūva hṛṣṭā nacireṇa jānatī; priyasya rāmasya samāgamaṃ tadā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
मृगाःmṛgāḥзвери; олени
मृगीभिः सहिताःmṛgībhiḥ sahitāḥвместе с самками; с оленихами
बहवःbahavaḥмногие; многочисленные
पृषताःpṛṣatāḥпятнистые олени; пṛṣата
वनेvaneв лесу; в роще
मनोज्ञ-रूपाःmanojña-rūpāḥприятные обликом; красивые
लक्ष्यन्तेlakṣyanteвидятся; замечаются
कुसुमैः इवkusumaiḥ ivaсловно цветами; как цветками
चित्रितःcitritaḥиспещрённые; украшенные
साधुsādhuхорошо; пусть
सैन्याःsainyāḥвоины; люди войска
प्रतिष्ठन्ताम्pratiṣṭhantāmпусть остановятся; пусть разместятся
विचिन्वन्तु चvicinvantu caи пусть обыщут; и пусть осмотрят
काननम्kānanamлес; чащу
यथाyathāчтобы; как
तौtauте двое; оба
पुरुष-व्याघ्रौpuruṣa-vyāghrauтигры среди людей; лучшие из людей
दृश्येतेdṛśyeteбыли увидены; нашлись
राम-लक्ष्मणौrāma-lakṣmaṇauРама и Лакшмана; оба брата
भरतस्यbharatasyaБхараты; царевича Бхараты
वचःvacaḥслово; приказ
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
पुरुषाःpuruṣāḥлюди; мужи
शस्त्र-पाणयःśastra-pāṇayaḥс оружием в руках; вооружённые
विविशुःviviśuḥвошли; ступили
तत्tatтот; этот
वनंvanaṃлес; чащу
शूराःśūrāḥгерои; доблестные
धूमं चdhūmaṃ caи дым; дым также
ददृशुःdadṛśuḥувидели; заметили
ततःtataḥзатем; после этого
तेteони; те
समालोक्यsamālokyaувидев; рассмотрев
धूम-अग्रम्dhūma-agramверх дыма; дымный столб
ऊचुःūcuḥсказали; произнесли
भरतम्bharatamБхарате; царевичу Бхарате
आगताःāgatāḥвернувшиеся; пришедшие
naне; нет
अमनुष्येamanuṣyeу нечеловека; там, где нет людей
भवतिbhavatiбывает; возникает
अग्निःagniḥогонь; костёр
व्यक्तम्vyaktamявно; несомненно
अत्र एवatra evaименно здесь; в этом месте
राघवौrāghavauдва Рагхавы; Рама и Лакшмана
अथathaили; если же
न अत्रna atraне здесь; если не тут
नर-व्याघ्रौnara-vyāghrauдва тигра среди людей; два лучших мужа
राज-पुत्रौrāja-putrauцарские сыновья; оба царевича
परं-तपौparaṃ-tapauсокрушители врагов; палящие противников
अन्येanyeдругие; иные
राम-उपमाःrāma-upamāḥподобные Раме; равные Раме
सन्तिsantiесть; находятся
व्यक्तम्vyaktamявно; несомненно
अत्रatraздесь; в этом месте
तपस्विनःtapasvinaḥподвижники; аскеты
तत् श्रुत्वाtat śrutvāуслышав это; выслушав то
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
तेषांteṣāṃих; тех
वचनंvacanaṃслово; речь
साधु संमतम्sādhu saṃmatamпризнанное верным; хорошо одобренное
सैन्यान्sainyānвоинам; людям войска
उवाचuvācaсказал; произнёс
सर्वान्sarvānвсем; всех
तान्tānтех; им
अमित्र-बल-मर्दनःamitra-bala-mardanaḥсокрушитель сил врагов; подавляющий вражеские войска
यत्yatтак; пусть
ता भवन्तःtā bhavantaḥвы господа; вы все
तिष्ठन्तुtiṣṭhantuстойте; оставайтесь
naне; нет
इतःitaḥотсюда; из этого места
गन्तव्यम्gantavyamследует идти; надо двигаться
अग्रतःagrataḥвперёд; дальше
अहम् एवaham evaя один; именно я
गमिष्यामिgamiṣyāmiпойду; отправлюсь
सुमन्त्रःsumantraḥСумантра; возничий Сумантра
गुरुः एव चguruḥ eva caи наставник также; и почтенный старший
एवम् उक्ताःevam uktāḥтак сказанные; получив такой приказ
ततःtataḥзатем; после этого
सर्वेsarveвсе; полностью
तत्रtatraтам; в том месте
तस्थुःtasthuḥостановились; стояли
समन्ततःsamantataḥсо всех сторон; повсюду
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
यत्रyatraгде; куда
धूम-अग्रंdhūma-agraṃдымный столб; верх дыма
तत्रtatraтуда; в то место
दृष्टिंdṛṣṭiṃвзгляд; зрение
समादधत्samādadhatсосредоточил; устремил
व्यवस्थिताvyavasthitāостановленная; расположенная
याкоторая; та
भरतेनbharatenaБхаратой; царевичем Бхаратой
सा चमूःsā camūḥто войско; эта армия
निरीक्षमाणा अपिnirīkṣamāṇā apiхотя и смотрела; наблюдая
caи; также
धूमम्dhūmamдым; дымный столб
अग्रतःagrataḥвпереди; перед собой
बभूवbabhūvaстала; оказалась
हृष्टाhṛṣṭāрадостной; ликующей
न चिरेणna cireṇaвскоре; недолго спустя
जानतीjānatīузнав; понимая
प्रियस्यpriyasyaдорогого; любимого
रामस्यrāmasyaРамы; царевича Рамы
समागमंsamāgamaṃвстречу; сближение
तदाtadāтогда; в то время
Литературный перевод

«В лесу видно множество пятнистых оленей вместе с самками: они прекрасны и словно испещрены цветами. Пусть воины остановятся и осмотрят лес, чтобы найти двух тигров среди людей — Раму и Лакшману». Услышав приказ Бхараты, вооружённые герои вошли в лес и вскоре увидели дым. Рассмотрев верх дымного столба, они вернулись и сказали Бхарате: «Огонь не бывает там, где нет людей. Несомненно, Рама и Лакшмана именно здесь. А если здесь не эти два царевича, тигры среди людей и сокрушители врагов, то здесь, очевидно, находятся другие подвижники, подобные Раме». Услышав их слова, признанные верными, Бхарата, сокрушитель вражеских сил, сказал всем воинам: «Оставайтесь здесь. Дальше идти не следует. Я сам пойду, и со мной Сумантра и почтенный наставник». Получив такой приказ, все остановились вокруг, а Бхарата устремил взгляд туда, где был дымный столб. Остановленное им войско, глядя на дым впереди, вскоре возликовало, понимая, что близка встреча с дорогим Рамой.

Версия

c5b2abbbea6f · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами