त्रिशङ्कोर् अभवत् सूनुर् धुन्धुमारो महायशाः । धुन्धुमारान् महातेजा युवनाश्वो व्यजायत ॥
युवनाश्व सुतः श्रीमान् मान्धाता समपद्यत । मान्धातुस् तु महातेजाः सुसंधिर् उदपद्यत ॥
सुसंधेर् अपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसंधिः प्रसेनजित् । यशस्वी ध्रुवसंधेस् तु भरतो रिपुसूदनः ॥
भरतात् तु महाबाहोर् असितो नाम जायत । यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः । हैहयास् तालजङ्घाश् च शूराश् च शशबिन्दवः ॥
तांस् तु सर्वान् प्रतिव्यूह्य युद्धे राजा प्रवासितः । स च शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः । द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुर् इति श्रुतिः ॥
भार्गवश् च्यवनो नाम हिमवन्तम् उपाश्रितः । तम् ऋषिं समुपागम्य कालिन्दी त्व् अभ्यवादयत् ॥
स ताम् अभ्यवदद् विप्रो वरेप्सुं पुत्रजन्मनि । ततः सा गृहम् आगम्य देवी पुत्रं व्यजायत ॥
सपत्न्या तु गरस् तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया । गरेण सह तेनैव जातः स सगरो ऽभवत् ॥
स राजा सगरो नाम यः समुद्रम् अखानयत् । इष्ट्वा पर्वणि वेगेन त्रासयन्तम् इमाः प्रजाः ॥
असमञ्जस् तु पुत्रो ऽभूत् सगरस्येति नः श्रुतम् । जीवन्न् एव स पित्रा तु निरस्तः पापकर्मकृत् ॥
अंशुमान् इति पुत्रो ऽभूद् असमञ्जस्य वीर्यवान् । दिलीपो ऽंशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥
भगीरथात् ककुत्स्थस् तु काकुत्स्था येन तु स्मृताः । ककुत्स्थस्य तु पुत्रो ऽभूद् रघुर् येन तु राघवः ॥
रघोस् तु पुत्रस् तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः । कल्माषपादः सौदास इत्य् एवं प्रथितो भुवि ॥
कल्माषपादपुत्रो ऽभूच् छङ्खणस् त्व् इति विश्रुतः । यस् तु तद् वीर्यम् आसाद्य सहसेनो व्यनीनशत् ॥
शङ्खणस्य तु पुत्रो ऽभूच् छूरः श्रीमान् सुदर्शनः । सुदर्शनस्याग्निवर्ण अग्निवर्षस्य शीघ्रगः ॥
शीघ्रगस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रशुश्रुकः । प्रशुश्रुकस्य पुत्रो ऽभूद् अम्बरीषो महाद्युतिः ॥
अम्बरीषस्य पुत्रो ऽभून् नहुषः सत्यविक्रमः । नहुषस्य च नाभागः पुत्रः परमधार्मिकः ॥
अजश् च सुव्रतश् चैव नाभागस्य सुताव् उभौ । अजस्य चैव धर्मात्मा राजा दशरथः सुतः ॥
तस्य ज्येष्ठो ऽसि दायादो राम इत्य् अभिविश्रुतः । तद् गृहाण स्वकं राज्यम् अवेक्षस्व जगन् नृप ॥
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां राजा भवति पूर्वजः । पूर्वजेनावरः पुत्रो ज्येष्ठो राज्ये ऽभिषिच्यते ॥
स राघवाणां कुलधर्मम् आत्मनः; सनातनं नाद्य विहातुम् अर्हसि । प्रभूतरत्नाम् अनुशाधि मेदिनीं; प्रभूतराष्ट्रां पितृवन् महायशाः ॥
triśaṅkor abhavat sūnur dhundhumāro mahāyaśāḥ | dhundhumārān mahātejā yuvanāśvo vyajāyata ||
yuvanāśva sutaḥ śrīmān māndhātā samapadyata | māndhātus tu mahātejāḥ susaṃdhir udapadyata ||
susaṃdher api putrau dvau dhruvasaṃdhiḥ prasenajit | yaśasvī dhruvasaṃdhes tu bharato ripusūdanaḥ ||
bharatāt tu mahābāhor asito nāma jāyata | yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ | haihayās tālajaṅghāś ca śūrāś ca śaśabindavaḥ ||
tāṃs tu sarvān prativyūhya yuddhe rājā pravāsitaḥ | sa ca śailavare ramye babhūvābhirato muniḥ | dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvatur iti śrutiḥ ||
bhārgavaś cyavano nāma himavantam upāśritaḥ | tam ṛṣiṃ samupāgamya kālindī tv abhyavādayat ||
sa tām abhyavadad vipro varepsuṃ putrajanmani | tataḥ sā gṛham āgamya devī putraṃ vyajāyata ||
sapatnyā tu garas tasyai datto garbhajighāṃsayā | gareṇa saha tenaiva jātaḥ sa sagaro 'bhavat ||
sa rājā sagaro nāma yaḥ samudram akhānayat | iṣṭvā parvaṇi vegena trāsayantam imāḥ prajāḥ ||
asamañjas tu putro 'bhūt sagarasyeti naḥ śrutam | jīvann eva sa pitrā tu nirastaḥ pāpakarmakṛt ||
aṃśumān iti putro 'bhūd asamañjasya vīryavān | dilīpo 'ṃśumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ ||
bhagīrathāt kakutsthas tu kākutsthā yena tu smṛtāḥ | kakutsthasya tu putro 'bhūd raghur yena tu rāghavaḥ ||
raghos tu putras tejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ | kalmāṣapādaḥ saudāsa ity evaṃ prathito bhuvi ||
kalmāṣapādaputro 'bhūc chaṅkhaṇas tv iti viśrutaḥ | yas tu tad vīryam āsādya sahaseno vyanīnaśat ||
śaṅkhaṇasya tu putro 'bhūc chūraḥ śrīmān sudarśanaḥ | sudarśanasyāgnivarṇa agnivarṣasya śīghragaḥ ||
śīghragasya maruḥ putro maroḥ putraḥ praśuśrukaḥ | praśuśrukasya putro 'bhūd ambarīṣo mahādyutiḥ ||
ambarīṣasya putro 'bhūn nahuṣaḥ satyavikramaḥ | nahuṣasya ca nābhāgaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ ||
ajaś ca suvrataś caiva nābhāgasya sutāv ubhau | ajasya caiva dharmātmā rājā daśarathaḥ sutaḥ ||
tasya jyeṣṭho 'si dāyādo rāma ity abhiviśrutaḥ | tad gṛhāṇa svakaṃ rājyam avekṣasva jagan nṛpa ||
ikṣvākūṇāṃ hi sarveṣāṃ rājā bhavati pūrvajaḥ | pūrvajenāvaraḥ putro jyeṣṭho rājye 'bhiṣicyate ||
sa rāghavāṇāṃ kuladharmam ātmanaḥ; sanātanaṃ nādya vihātum arhasi | prabhūtaratnām anuśādhi medinīṃ; prabhūtarāṣṭrāṃ pitṛvan mahāyaśāḥ ||
У Тришанку был великославный сын Дхундхумара; от Дхундхумары родился великосияющий Юванашва; сыном Юванашвы был славный Мандхата, а у Мандхаты родился могучий Сусандхи. У Сусандхи было два сына — Дхрувасандхи и Прасенаджит; у славного Дхрувасандхи родился Бхарата, истребитель врагов. От могучерукого Бхараты родился Асита. Против него поднялись враждебные цари: Хайхаи, Таладжангхи, Шуры и Шашабинду. Отразив их всех в битве, царь был изгнан и стал довольным мудрецом на прекрасной высокой горе. Предание говорит, что две его жены были беременны. У Бхаргавы Чьяваны, обитавшего у Химаванта, Калинди попросила благословения на рождение сына; вернувшись домой, царица родила сына. Соперница дала ей яд, желая погубить плод, но ребёнок родился вместе с этим ядом и стал Сагарой. Этот царь Сагара велел выкопать океан. У Сагары был сын Асаманджа, как нам известно; ещё при жизни отец изгнал его за злые дела. У Асаманджи родился доблестный Аншуман, у Аншумана — Дилипа, у Дилипы — Бхагиратха. От Бхагиратхи произошёл Какутстха, из-за которого род стал называться Какутстхами; у Какутстхи родился Рагху, из-за которого ты — Рагхава. У Рагху был могущественный сын, людоед Калмашапада, известный на земле как Саудаса. У Калмашапады родился Шанкхана, который, обретя его силу, уничтожил войско. У Шанкханы был славный герой Сударшана; у Сударшаны — Агниварна; от Агниварши — Шигхрага; у Шигхраги — Мару; у Мару — Прашушрука; у Прашушруки — великосияющий Амбариша. У Амбариши родился Нахуша, истинно доблестный; у Нахуши — в высшей степени праведный Набхага. У Набхаги было два сына, Аджа и Суврата; у Аджи родился праведнодушный царь Дашаратха. Ты его старший наследник, широко известный как Рама. Поэтому прими своё царство и защити мир, о царь. Во всём роду Икшваку царём становится старший: младший сын посвящается на престол только вслед за старшим. Поэтому ты не должен сегодня оставить извечную родовую дхарму Рагхавов. Великославный, правь землёй, богатой драгоценностями и множеством областей, как твой отец».
32815a2f6d9a · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Родословная у Васиштхи не декоративна: каждый предок подводит Раму к ответственности старшего наследника. Дхарма рода Икшваку требует, чтобы старший сын держал царство так же, как держали его предки.