Рамаяна
Бхарата возвращается с сандалиями Рамы2.105.1-6
752 / 2464
Рамаяна · 2.105.1-6
Деванагари

ततः शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस् तदा । आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥
वसिष्ठो वामदेवश् च जाबालिश् च दृढव्रतः । अग्रतः प्रययुः सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः ॥
मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास् ते ययुस् तदा । प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश् चित्रकूटं महागिरिम् ॥
पश्यन् धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च । प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस् तदा ॥
अदूराच् चित्रकूटस्य ददर्श भरतस् तदा । आश्रमं यत्र स मुनिर् भरद्वाजः कृतालयः ॥
स तम् आश्रमम् आगम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान् । अवतीर्य रथात् पादौ ववन्दे कुलनन्दनः ॥

Транслитерация (IAST)

tataḥ śirasi kṛtvā tu pāduke bharatas tadā | āruroha rathaṃ hṛṣṭaḥ śatrughnena samanvitaḥ ||
vasiṣṭho vāmadevaś ca jābāliś ca dṛḍhavrataḥ | agrataḥ prayayuḥ sarve mantriṇo mantrapūjitāḥ ||
mandākinīṃ nadīṃ ramyāṃ prāṅmukhās te yayus tadā | pradakṣiṇaṃ ca kurvāṇāś citrakūṭaṃ mahāgirim ||
paśyan dhātusahasrāṇi ramyāṇi vividhāni ca | prayayau tasya pārśvena sasainyo bharatas tadā ||
adūrāc citrakūṭasya dadarśa bharatas tadā | āśramaṃ yatra sa munir bharadvājaḥ kṛtālayaḥ ||
sa tam āśramam āgamya bharadvājasya buddhimān | avatīrya rathāt pādau vavande kulanandanaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततःtataḥзатем; после этого
शिरसिśirasiна голову; на своей голове
कृत्वा तुkṛtvā tuвозложив же; положив же
पादुकेpādukeсандалии; две сандалии
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
तदाtadāтогда; в то время
आरुरोहārurohaвзошёл; поднялся
रथंrathaṃна колесницу; в колесницу
हृष्टःhṛṣṭaḥрадостный; ободрённый
शत्रुघ्नेनśatrughnenaс Шатругхной; Шатругхной
समन्वितःsamanvitaḥсопровождаемый; соединённый
वसिष्ठःvasiṣṭhaḥВасиштха; мудрец Васиштха
वामदेवः चvāmadevaḥ caи Вамадева; Вамадева также
जाबालिः चjābāliḥ caи Джабали; Джабали также
दृढ-व्रतःdṛḍha-vrataḥтвёрдый в обете; неуклонный в обете
अग्रतःagrataḥвпереди; во главе
प्रययुःprayayuḥдвинулись; отправились
सर्वेsarveвсе; полностью
मन्त्रिणःmantriṇaḥминистры; советники
मन्त्र-पूजिताःmantra-pūjitāḥпочтённые советом; уважаемые за мудрый совет
मन्दाकिनींmandākinīṃМандакини; реку Мандакини
नदींnadīṃреку; водный поток
रम्यांramyāṃпрекрасную; приятную
प्राङ्-मुखाःprāṅ-mukhāḥобратившись на восток; лицами к востоку
तेteони; те
ययुःyayuḥпошли; двинулись
तदाtadāтогда; в то время
प्रदक्षिणं चpradakṣiṇaṃ caи почтительный обход; обход справа также
कुर्वाणाःkurvāṇāḥсовершая; делая
चित्रकूटंcitrakūṭaṃЧитракуту; гору Читракуту
महा-गिरिम्mahā-girimвеликую гору; большую гору
पश्यन्paśyanвидя; созерцая
धातु-सहस्राणिdhātu-sahasrāṇiтысячи руд; множество минеральных пород
रम्याणिramyāṇiпрекрасные; живописные
विविधानि चvividhāni caи разнообразные; разные также
प्रययौprayayauпошёл; двинулся
तस्यtasyaеё; той горы
पार्श्वेनpārśvenaпо склону; сбоку
स-सैन्यःsa-sainyaḥс войском; вместе с армией
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
तदाtadāтогда; в то время
अदूरात्adūrātнедалеко; с небольшого расстояния
चित्रकूटस्यcitrakūṭasyaот Читракуты; Читракуты
ददर्शdadarśaувидел; заметил
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
तदाtadāтогда; в то время
आश्रमंāśramaṃобитель; ашрам
यत्रyatraгде; в котором
सःsaḥтот; он
मुनिःmuniḥмудрец; отшельник
भरद्वाजःbharadvājaḥБхарадваджа; мудрец Бхарадваджа
कृत-आलयःkṛta-ālayaḥустроивший жилище; обосновавшийся
सःsaḥон; тот
तम्tamтот; его
आश्रमम्āśramamашрам; обитель
आगम्यāgamyaпридя; достигнув
भरद्वाजस्यbharadvājasyaБхарадваджи; мудреца Бхарадваджи
बुद्धिमान्buddhimānразумный; мудрый
अवतीर्यavatīryaсойдя; спустившись
रथात्rathātс колесницы; из колесницы
पादौpādauдве стопы; ноги
ववन्देvavandeпочтил; поклонился
कुल-नन्दनःkula-nandanaḥрадость рода; услада своего рода
Литературный перевод

Затем Бхарата возложил сандалии на голову и, радостный, вместе с Шатругхной взошёл на колесницу. Васиштха, Вамадева, твёрдый в обете Джабали и все почтённые советники двинулись впереди. Обратившись к востоку, они пошли вдоль прекрасной Мандакини, совершая почтительный обход великой горы Читракуты. Бхарата с войском проходил по её склону, видя тысячи прекрасных и разнообразных руд. Недалеко от Читракуты он увидел ашрам, где обосновался мудрец Бхарадваджа. Разумный Бхарата, радость своего рода, прибыл в эту обитель, сошёл с колесницы и поклонился стопам Бхарадваджи.

Версия

f65ec75e1c78 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами