Рамаяна
Лакшмана идёт в Кишкиндху4.30.9-16
1198 / 2464
Рамаяна · 4.30.9-16
Деванагари

सोऽ ग्रजेनानुशिष्टार्थो यथावत् पुरुषर्षभः । प्रविवेश पुरीं वीरो लक्ष्मणः परवीरहा ॥
ततः शुभमतिः प्राज्ञो भ्रातुः प्रियहिते रतः । लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धो जगाम भवनं कपेः ॥
शक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्तकोपमः । प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमान् इव ॥
यथोक्तकारी वचनम् उत्तरं चैव सोत्तरम् । बृहस्पतिसमो बुद्ध्या मत्त्वा रामानुजस् तदा ॥
कामक्रोधसमुत्थेन भ्रातुः कोपाग्निना वृतः । प्रभञ्जन इवाप्रीतः प्रययौ लक्ष्मणस् तदा ॥
सालतालाश्वकर्णांश् च तरसा पातयन् बहून् । पर्यस्यन् गिरिकूटानि द्रुमान् अन्यांश् च वेगतः ॥
शिलाश् च शकलीकुर्वन् पद्भ्यां गज इवाशुगः । दूरम् एकपदं त्यक्त्वा ययौ कार्यवशाद् द्रुतम् ॥
ताम् अपश्यद् बलाकीर्णां हरिराजमहापुरीम् । दुर्गाम् इक्ष्वाकुशार्दूलः किष्किन्धां गिरिसंकटे ॥

Транслитерация (IAST)

so' grajenānuśiṣṭārtho yathāvat puruṣarṣabhaḥ | praviveśa purīṃ vīro lakṣmaṇaḥ paravīrahā ||
tataḥ śubhamatiḥ prājño bhrātuḥ priyahite rataḥ | lakṣmaṇaḥ pratisaṃrabdho jagāma bhavanaṃ kapeḥ ||
śakrabāṇāsanaprakhyaṃ dhanuḥ kālāntakopamaḥ | pragṛhya giriśṛṅgābhaṃ mandaraḥ sānumān iva ||
yathoktakārī vacanam uttaraṃ caiva sottaram | bṛhaspatisamo buddhyā mattvā rāmānujas tadā ||
kāmakrodhasamutthena bhrātuḥ kopāgninā vṛtaḥ | prabhañjana ivāprītaḥ prayayau lakṣmaṇas tadā ||
sālatālāśvakarṇāṃś ca tarasā pātayan bahūn | paryasyan girikūṭāni drumān anyāṃś ca vegataḥ ||
śilāś ca śakalīkurvan padbhyāṃ gaja ivāśugaḥ | dūram ekapadaṃ tyaktvā yayau kāryavaśād drutam ||
tām apaśyad balākīrṇāṃ harirājamahāpurīm | durgām ikṣvākuśārdūlaḥ kiṣkindhāṃ girisaṃkaṭe ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सोऽ ग्रजेनानुशिष्टार्थोso' grajenānuśiṣṭārthoон старшим братом наставленный в смысле
यथावत् पुरुषर्षभःyathāvat puruṣarṣabhaḥкак следует, бык среди людей
प्रविवेश पुरीं वीरोpraviveśa purīṃ vīroвошёл в город герой
लक्ष्मणः परवीरहाlakṣmaṇaḥ paravīrahāЛакшмана, убийца чужих героев
ततः शुभमतिः प्राज्ञोtataḥ śubhamatiḥ prājñoзатем благомыслящий мудрый
भ्रातुः प्रियहिते रतःbhrātuḥ priyahite rataḥблагом и пользой брата занятый
लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धोlakṣmaṇaḥ pratisaṃrabdhoЛакшмана возбуждённый
जगाम भवनं कपेःjagāma bhavanaṃ kapeḥпошёл к жилищу обезьяны
शक्रबाणासनप्रख्यंśakrabāṇāsanaprakhyaṃлуку Индры подобный
धनुः कालान्तकोपमःdhanuḥ kālāntakopamaḥлук, подобный концу времени
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभंpragṛhya giriśṛṅgābhaṃвзяв, горной вершине подобный
मन्दरः सानुमान् इवmandaraḥ sānumān ivaкак Мандара с вершинами
यथोक्तकारी वचनम्yathoktakārī vacanamисполняющий сказанное слово
उत्तरं चैव सोत्तरम्uttaraṃ caiva sottaramи ответ, с дальнейшим ответом
बृहस्पतिसमो बुद्ध्याbṛhaspatisamo buddhyāБрихаспати равный разумом
मत्त्वा रामानुजस् तदाmattvā rāmānujas tadāрешив, младший брат Рамы тогда
कामक्रोधसमुत्थेनkāmakrodhasamutthenaиз желания и гнева возникшим
भ्रातुः कोपाग्निना वृतःbhrātuḥ kopāgninā vṛtaḥогнём гнева брата окружённый
प्रभञ्जन इवाप्रीतःprabhañjana ivāprītaḥкак ветер недовольный
प्रययौ लक्ष्मणस् तदाprayayau lakṣmaṇas tadāотправился Лакшмана тогда
सालतालाश्वकर्णांश् चsālatālāśvakarṇāṃś caсалы, талы и ашвакарны
तरसा पातयन् बहून्tarasā pātayan bahūnсилой валя многие
पर्यस्यन् गिरिकूटानिparyasyan girikūṭāniсбрасывая горные вершины
द्रुमान् अन्यांश् च वेगतःdrumān anyāṃś ca vegataḥи другие деревья стремительно
शिलाश् च शकलीकुर्वन्śilāś ca śakalīkurvanи камни разбивая на куски
पद्भ्यां गज इवाशुगःpadbhyāṃ gaja ivāśugaḥногами, как быстрый слон
दूरम् एकपदं त्यक्त्वाdūram ekapadaṃ tyaktvāдалёкий путь одним шагом оставляя
ययौ कार्यवशाद् द्रुतम्yayau kāryavaśād drutamшёл быстро, делом побуждаемый
ताम् अपश्यद् बलाकीर्णांtām apaśyad balākīrṇāṃту увидел, силой наполненную
हरिराजमहापुरीम्harirājamahāpurīmвеликий город царя обезьян
दुर्गाम् इक्ष्वाकुशार्दूलःdurgām ikṣvākuśārdūlaḥтруднодоступную, тигр Икшваку
किष्किन्धां गिरिसंकटेkiṣkindhāṃ girisaṃkaṭeКишкиндху в горной теснине
Литературный перевод

Наставленный старшим братом в должном смысле, герой Лакшмана, бык среди людей и убийца чужих героев, как следует вошёл в город. Благомыслящий и мудрый, занятый благом и пользой брата, он возбуждённо пошёл к жилищу обезьяны. Взяв лук, подобный луку Индры, сам подобный концу времени и похожий на Мандару с вершинами, младший брат Рамы, равный разумом Брихаспати, обдумал сказанное ему слово и возможный ответ. Охваченный огнём гнева брата, возникшим из любви и гнева, Лакшмана отправился, словно недовольный ветер. Силой валя многие салы, талы и ашвакарны, стремительно сбрасывая горные вершины и другие деревья, разбивая ногами камни на куски, как быстрый слон, он одним шагом оставлял далёкий путь и быстро шёл, побуждаемый делом. Тогда тигр рода Икшваку увидел в горной теснине труднодоступную Кишкиндху, великий город царя обезьян, наполненный военной силой.

Версия

51897b1deb68 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами