स मुहूर्तम् इव ध्यत्वा मनसा चाधिगम्य ताम् । अवप्लुतो महातेजाः प्राकारं तस्य वेश्मनः ॥
स तु संहृष्टसर्वाङ्गः प्राकारस्थो महाकपिः । पुष्पिताग्रान् वसन्तादौ ददर्श विविधान् द्रुमान् ॥
सालान् अशोकान् भव्यांश् च चम्पकांश् च सुपुष्पितान् । उद्दालकान् नागवृक्षांश् चूतान् कपिमुखान् अपि ॥
अथाम्रवणसंछन्नां लताशतसमावृताम् । ज्यामुक्त इव नाराचः पुप्लुवे वृक्षवाटिकाम् ॥
स प्रविष्य विचित्रां तां विहगैर् अभिनादिताम् । राजतैः काञ्चनैश् चैव पादपैः सर्वतोवृताम् ॥
विहगैर् मृगसंघैश् च विचित्रां चित्रकाननाम् । उदितादित्यसंकाशां ददर्श हनुमान् कपिः ॥
वृतां नानाविधैर् वृक्षैः पुष्पोपगफलोपगैः । कोकिलैर् भृङ्गराजैश् च मत्तैर् नित्यनिषेविताम् ॥
प्रहृष्टमनुजे कले मृगपक्षिसमाकुले । मत्तबर्हिणसंघुष्टां नानाद्विजगणायुताम् ॥
मार्गमाणो वरारोहां राजपुत्रीम् अनिन्दिताम् । सुखप्रसुप्तान् विहगान् बोधयाम् आस वानरः ॥
उत्पतद्भिर् द्विजगणैः पक्षैः सालाः समाहताः । अनेकवर्णा विविधा मुमुचुः पुष्पवृष्टयः ॥
पुष्पावकीर्णः शुशुभे हनुमान् मारुतात्मजः । अशोकवनिकामध्ये यथा पुष्पमयो गिरिः ॥
दिशः सर्वाभिदावन्तं वृक्षषण्डगतं कपिम् । दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि वसन्त इति मेनिरे ॥
वृक्षेभ्यः पतितैः पुष्पैर् अवकीर्णा पृथग्विधैः । रराज वसुधा तत्र प्रमदेव विभूषिता ॥
तरस्विना ते तरवस् तरसाभिप्रकम्पिताः । कुसुमानि विचित्राणि ससृजुः कपिना तदा ॥
निर्धूतपत्रशिखराः शीर्णपुष्पफलद्रुमाः । निक्षिप्तवस्त्राभरणा धूर्ता इव पराजिताः ॥
हनूमता वेगवता कम्पितास् ते नगोत्तमाः । पुष्पपर्णफलान्य् आशु मुमुचुः पुष्पशालिनः ॥
विहंगसंघैर् हीनास् ते स्कन्धमात्राश्रया द्रुमाः । बभूवुर् अगमाः सर्वे मारुतेनेव निर्धुताः ॥
विधूतकेशी युवतिर् यथा मृदितवर्णिका । निष्पीतशुभदन्तौष्ठी नखैर् दन्तैश् च विक्षता ॥
तथा लाङ्गूलहस्तैश् च चरणाभ्यां च मर्दिता । बभूवाशोकवनिका प्रभग्नवरपादपा ॥
महालतानां दामानि व्यधमत् तरसा कपिः । यथा प्रावृषि विन्ध्यस्य मेघजालानि मारुतः ॥
sa muhūrtam iva dhyatvā manasā cādhigamya tām | avapluto mahātejāḥ prākāraṃ tasya veśmanaḥ ||
sa tu saṃhṛṣṭasarvāṅgaḥ prākārastho mahākapiḥ | puṣpitāgrān vasantādau dadarśa vividhān drumān ||
sālān aśokān bhavyāṃś ca campakāṃś ca supuṣpitān | uddālakān nāgavṛkṣāṃś cūtān kapimukhān api ||
athāmravaṇasaṃchannāṃ latāśatasamāvṛtām | jyāmukta iva nārācaḥ pupluve vṛkṣavāṭikām ||
sa praviṣya vicitrāṃ tāṃ vihagair abhināditām | rājataiḥ kāñcanaiś caiva pādapaiḥ sarvatovṛtām ||
vihagair mṛgasaṃghaiś ca vicitrāṃ citrakānanām | uditādityasaṃkāśāṃ dadarśa hanumān kapiḥ ||
vṛtāṃ nānāvidhair vṛkṣaiḥ puṣpopagaphalopagaiḥ | kokilair bhṛṅgarājaiś ca mattair nityaniṣevitām ||
prahṛṣṭamanuje kale mṛgapakṣisamākule | mattabarhiṇasaṃghuṣṭāṃ nānādvijagaṇāyutām ||
mārgamāṇo varārohāṃ rājaputrīm aninditām | sukhaprasuptān vihagān bodhayām āsa vānaraḥ ||
utpatadbhir dvijagaṇaiḥ pakṣaiḥ sālāḥ samāhatāḥ | anekavarṇā vividhā mumucuḥ puṣpavṛṣṭayaḥ ||
puṣpāvakīrṇaḥ śuśubhe hanumān mārutātmajaḥ | aśokavanikāmadhye yathā puṣpamayo giriḥ ||
diśaḥ sarvābhidāvantaṃ vṛkṣaṣaṇḍagataṃ kapim | dṛṣṭvā sarvāṇi bhūtāni vasanta iti menire ||
vṛkṣebhyaḥ patitaiḥ puṣpair avakīrṇā pṛthagvidhaiḥ | rarāja vasudhā tatra pramadeva vibhūṣitā ||
tarasvinā te taravas tarasābhiprakampitāḥ | kusumāni vicitrāṇi sasṛjuḥ kapinā tadā ||
nirdhūtapatraśikharāḥ śīrṇapuṣpaphaladrumāḥ | nikṣiptavastrābharaṇā dhūrtā iva parājitāḥ ||
hanūmatā vegavatā kampitās te nagottamāḥ | puṣpaparṇaphalāny āśu mumucuḥ puṣpaśālinaḥ ||
vihaṃgasaṃghair hīnās te skandhamātrāśrayā drumāḥ | babhūvur agamāḥ sarve māruteneva nirdhutāḥ ||
vidhūtakeśī yuvatir yathā mṛditavarṇikā | niṣpītaśubhadantauṣṭhī nakhair dantaiś ca vikṣatā ||
tathā lāṅgūlahastaiś ca caraṇābhyāṃ ca marditā | babhūvāśokavanikā prabhagnavarapādapā ||
mahālatānāṃ dāmāni vyadhamat tarasā kapiḥ | yathā prāvṛṣi vindhyasya meghajālāni mārutaḥ ||
Помыслив мгновение и уже умом достигнув рощи, великосияющий Хануман спрыгнул на вал того дворца. Стоя на валу, великий обезьяна весь взволновался и увидел разные деревья с цветущими верхушками, как в начале весны: салы, ашоки, бхавьи, хорошо цветущие чампаки, уддалаки, нага-деревья, манго и капимукхи. Затем он прыгнул в древесный сад, покрытый манговым лесом и окружённый сотнями лиан, как стрела, выпущенная с тетивы. Войдя в эту пёструю рощу, оглашённую птицами и со всех сторон окружённую серебряными и золотыми деревьями, Хануман увидел её: пёструю, с пёстрыми чащами, полную птиц и стад зверей, сияющую как восходящее солнце. Она была окружена деревьями разных видов, полных цветов и плодов, и её постоянно посещали опьянённые кукушки и бхрингараджи. В радостное для людей время она была наполнена зверями и птицами, оглашена опьянёнными павлинами и множеством разных птиц. Ища прекраснобёдрую безупречную царевну, обезьяна разбудил сладко спавших птиц. Взлетающие стаи ударяли крыльями по салам, и те изливали многоцветные цветочные дожди. Осыпавшись цветами, Хануман, сын Ветра, сиял среди рощи Ашока как цветочная гора. Когда все существа увидели обезьяну, бегущего во все стороны и входящего в чащи деревьев, они подумали: «Это весна». Земля, осыпанная упавшими с деревьев разными цветами, сияла там как украшенная женщина. Потрясённые стремительным Хануманом, деревья изливали пёстрые цветы; с дрожащими вершинами, листьями, осыпавшимися цветами и плодами, они походили на побеждённых плутов, сбросивших одежды и украшения. Лучшие деревья, потрясённые быстрым Хануманом, сразу сбрасывали цветы, листья и плоды. Лишённые стай птиц и державшиеся словно одними стволами, все деревья стали неприступными, как потрясённые ветром. Роща Ашока, помятая хвостом, руками и ногами Ханумана, с поломанными лучшими деревьями, стала похожа на юную женщину с растрёпанными волосами, размазанной краской, поблёкшими зубами и губами, исцарапанную ногтями и зубами. Обезьяна силой разметал гирлянды великих лиан, как в сезон дождей ветер разметает сети облаков над Виндхьей.
7ad8e84a6352 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Вход Ханумана в Ашоку подобен буре: надежда становится движением, и вся роща отвечает цветочным дождём. Красота сада не усыпляет его; он проходит через неё как ищущий слуга.