अस्या हेतोर् विशालाक्ष्या हतो वाली महाबलः । रावणप्रतिमो वीर्ये कबन्धश् च निपातितः ॥
विराधश् च हतः संख्ये राक्षसो भीमविक्रमः । वने रामेण विक्रम्य महेन्द्रेणेव शम्बरः ॥
चतुर्दशसहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् । निहतानि जनस्थाने शरैर् अग्निशिखोपमैः ॥
खरश् च निहतः संख्ये त्रिशिराश् च निपातितः । दूषणश् च महातेजा रामेण विदितात्मना ॥
ऐश्वर्यं वानराणां च दुर्लभं वालिपालितम् । अस्या निमित्ते सुग्रीवः प्राप्तवांल् लोकसत्कृतम् ॥
सागरश् च मया क्रान्तः श्रीमान् नदनदीपतिः । अस्या हेतोर् विशालाक्ष्याः पुरी चेयं निरीक्षिता ॥
यदि रामः समुद्रान्तां मेदिनीं परिवर्तयेत् । अस्याः कृते जगच् चापि युक्तम् इत्य् एव मे मतिः ॥
राज्यं वा त्रिषु लोकेषु सीता वा जनकात्मजा । त्रैलोक्यराज्यं सकलं सीताया नाप्नुयात् कलाम् ॥
इयं सा धर्मशीलस्य मैथिलस्य महात्मनः । सुता जनकराजस्य सीता भर्तृदृढव्रता ॥
उत्थिता मेदिनीं भित्त्वा क्षेत्रे हलमुखक्षते । पद्मरेणुनिभैः कीर्णा शुभैः केदारपांसुभिः ॥
विक्रान्तस्यार्यशीलस्य संयुगेष्व् अनिवर्तिनः । स्नुषा दशरथस्यैषा ज्येष्ठा राज्ञो यशस्विनी ॥
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य रामस्य विदितात्मनः । इयं सा दयिता भार्या राक्षसी वशम् आगता ॥
asyā hetor viśālākṣyā hato vālī mahābalaḥ | rāvaṇapratimo vīrye kabandhaś ca nipātitaḥ ||
virādhaś ca hataḥ saṃkhye rākṣaso bhīmavikramaḥ | vane rāmeṇa vikramya mahendreṇeva śambaraḥ ||
caturdaśasahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām | nihatāni janasthāne śarair agniśikhopamaiḥ ||
kharaś ca nihataḥ saṃkhye triśirāś ca nipātitaḥ | dūṣaṇaś ca mahātejā rāmeṇa viditātmanā ||
aiśvaryaṃ vānarāṇāṃ ca durlabhaṃ vālipālitam | asyā nimitte sugrīvaḥ prāptavāṃl lokasatkṛtam ||
sāgaraś ca mayā krāntaḥ śrīmān nadanadīpatiḥ | asyā hetor viśālākṣyāḥ purī ceyaṃ nirīkṣitā ||
yadi rāmaḥ samudrāntāṃ medinīṃ parivartayet | asyāḥ kṛte jagac cāpi yuktam ity eva me matiḥ ||
rājyaṃ vā triṣu lokeṣu sītā vā janakātmajā | trailokyarājyaṃ sakalaṃ sītāyā nāpnuyāt kalām ||
iyaṃ sā dharmaśīlasya maithilasya mahātmanaḥ | sutā janakarājasya sītā bhartṛdṛḍhavratā ||
utthitā medinīṃ bhittvā kṣetre halamukhakṣate | padmareṇunibhaiḥ kīrṇā śubhaiḥ kedārapāṃsubhiḥ ||
vikrāntasyāryaśīlasya saṃyugeṣv anivartinaḥ | snuṣā daśarathasyaiṣā jyeṣṭhā rājño yaśasvinī ||
dharmajñasya kṛtajñasya rāmasya viditātmanaḥ | iyaṃ sā dayitā bhāryā rākṣasī vaśam āgatā ||
«Ради этой широкоокой был убит великосильный Вали; был повержен Кабандха, равный Раване в доблести. В лесу Рама, проявив мощь, убил в бою Вирадху, ракшаса страшной силы, как Махендра убил Шамбару. В Джанастхане четырнадцать тысяч ракшасов страшных дел были уничтожены стрелами, подобными языкам огня. В бою были убиты Кхара, повержен Триширас и великосияющий Душана — Рамой, познавшим себя. Ради неё Сугрива получил труднодостижимую, почитаемую миром власть над обезьянами, которую хранил Вали. Ради этой широкоокой я пересёк славный океан, владыку рек и потоков, и осмотрел этот город. Если бы Рама ради неё перевернул землю до самого океана или даже весь мир, я счёл бы это уместным. Что выбрать: царство в трёх мирах или Ситу, дочь Джанаки? Всё царство трёх миров не достигло бы даже доли Ситы. Это та Сита, дочь великодушного царя Джанаки из Митхилы, чья природа — дхарма, твёрдая в обете верности мужу. Она возникла, рассекши землю, в поле, вспаханном лемехом, осыпанная чистой полевой пылью, подобной лотосовой пыльце. Это славная старшая невестка Дашаратхи, могучего, благородного и не отступающего в битвах царя. Это любимая жена Рамы, знатока дхармы, благодарного и познавшего себя, а теперь она попала под власть ракшаси».
93c2fcd18d7c · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ценность Ситы измеряется не политической пользой и не красотой, а её дхармой и неразрывной связью с Рамой. Поэтому даже царство трёх миров не равно её доле.