Рамаяна
Хануман решает, как обратиться к Сите5.28.31-39
1455 / 2464
Рамаяна · 5.28.31-39
Деванагари

उद्देशे नष्टमार्गे ऽस्मिन् राक्षसैः परिवारिते । सागरेण परिक्षिप्ते गुप्ते वसति जानकी ॥
विशस्ते वा गृहीते वा रक्षोभिर् मयि संयुगे । नान्यं पश्यामि रामस्य सहायं कार्यसाधने ॥
विमृशंश् च न पश्यामि यो हते मयि वानरः । शतयोजनविस्तीर्णं लङ्घयेत महोदधिम् ॥
कामं हन्तुं समर्थो ऽस्मि सहस्राण्य् अपि रक्षसाम् । न तु शक्ष्यामि संप्राप्तुं परं पारं महोदधेः ॥
असत्यानि च युद्धानि संशयो मे न रोचते । कश् च निःसंशयं कार्यं कुर्यात् प्राज्ञः ससंशयम् ॥
एष दोषो महान् हि स्यान् मम सीताभिभाषणे । प्राणत्यागश् च वैदेह्या भवेद् अनभिभाषणे ॥
भूताश् चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः । विक्लवं दूतम् आसाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर् निश्चितापि न शोभते । घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत् । लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत् ॥

Транслитерация (IAST)

uddeśe naṣṭamārge 'smin rākṣasaiḥ parivārite | sāgareṇa parikṣipte gupte vasati jānakī ||
viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhir mayi saṃyuge | nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhane ||
vimṛśaṃś ca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ | śatayojanavistīrṇaṃ laṅghayeta mahodadhim ||
kāmaṃ hantuṃ samartho 'smi sahasrāṇy api rakṣasām | na tu śakṣyāmi saṃprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ ||
asatyāni ca yuddhāni saṃśayo me na rocate | kaś ca niḥsaṃśayaṃ kāryaṃ kuryāt prājñaḥ sasaṃśayam ||
eṣa doṣo mahān hi syān mama sītābhibhāṣaṇe | prāṇatyāgaś ca vaidehyā bhaved anabhibhāṣaṇe ||
bhūtāś cārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ | viklavaṃ dūtam āsādya tamaḥ sūryodaye yathā ||
arthānarthāntare buddhir niścitāpi na śobhate | ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ ||
na vinaśyet kathaṃ kāryaṃ vaiklavyaṃ na kathaṃ bhavet | laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
उद्देशे नष्टमार्गे अस्मिन्uddeśe naṣṭamārge asminв месте с потерянным путём этом
राक्षसैः परिवारितेrākṣasaiḥ parivāriteракшасами окружённом
सागरेण परिक्षिप्तेsāgareṇa parikṣipteокеаном окружённом
गुप्ते वसति जानकीgupte vasati jānakīтайном живёт Джанаки дочь
विशस्ते वा गृहीते वाviśaste vā gṛhīte vāубитом или схваченном
रक्षोभिः मयि संयुगेrakṣobhiḥ mayi saṃyugeракшасами мне в битве
न अन्यम् पश्यामि रामस्यna anyam paśyāmi rāmasyaне другого вижу Рамы
सहायम् कार्यसाधनेsahāyam kāryasādhaneпомощника в исполнении дела
विमृशन् च न पश्यामिvimṛśan ca na paśyāmiобдумывая и не вижу
यः हते मयि वानरःyaḥ hate mayi vānaraḥкоторый при убитом мне ванара
शतयोजनविस्तीर्णम्śatayojanavistīrṇamна сто йоджан простирающийся
लङ्घयेत महोदधिम्laṅghayeta mahodadhimперепрыгнул бы великий океан
कामम् हन्तुम् समर्थः अस्मिkāmam hantum samarthaḥ asmiпусть убить способен я
सहस्राणि अपि रक्षसाम्sahasrāṇi api rakṣasāmтысячи даже ракшасов
न तु शक्ष्यामि संप्राप्तुम्na tu śakṣyāmi saṃprāptumно не смогу достигнуть
परम् पारम् महोदधेःparam pāram mahodadheḥдальнего берега великого океана
असत्यानि च युद्धानिasatyāni ca yuddhāniненадёжны и битвы
संशयः मे न रोचतेsaṃśayaḥ me na rocateсомнение мне не нравится
कः च निःसंशयम् कार्यम्kaḥ ca niḥsaṃśayam kāryamкто же несомненное дело
कुर्यात् प्राज्ञः ससंशयम्kuryāt prājñaḥ sasaṃśayamсделает мудрый сомнительным
एषः दोषः महान् हिeṣaḥ doṣaḥ mahān hiэтот недостаток великий ведь
स्यात् मम सीताभिभाषणेsyāt mama sītābhibhāṣaṇeбудет в моём обращении к Сите
प्राणत्यागः च वैदेह्याःprāṇatyāgaḥ ca vaidehyāḥи оставление жизни Вайдехи
भवेत् अनभिभाषणेbhavet anabhibhāṣaṇeбудет при необращении
भूताः च अर्थाः विनश्यन्तिbhūtāḥ ca arthāḥ vinaśyantiи существующие цели гибнут
देशकालविरोधिताःdeśakālavirodhitāḥместу и времени противоречащие
विक्लवम् दूतम् आसाद्यviklavam dūtam āsādyaрастерянного посланника получив
तमः सूर्योदये यथाtamaḥ sūryodaye yathāтьма при восходе солнца как
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिःarthānarthāntare buddhiḥмежду пользой и вредом разум
निश्चिता अपि न शोभतेniścitā api na śobhateрешённый даже не сияет
घातयन्ति हि कार्याणिghātayanti hi kāryāṇiгубят ведь дела
दूताः पण्डितमानिनःdūtāḥ paṇḍitamāninaḥпосланники, себя мудрыми считающие
न विनश्येत् कथम् कार्यम्na vinaśyet katham kāryamне погибнет как дело
वैक्लव्यम् न कथम् भवेत्vaiklavyam na katham bhavetрастерянность не как будет
लङ्घनम् च समुद्रस्यlaṅghanam ca samudrasyaи пересечение океана
कथम् नु न वृथा भवेत्katham nu na vṛthā bhavetкак же не напрасным будет
Литературный перевод

«Дочь Джанаки живёт скрыто в этом месте, где путь потерян, где всё окружено ракшасами и океаном. Если в битве ракшасы убьют или схватят меня, я не вижу другого помощника Рамы, который смог бы исполнить это дело. Обдумывая, я не вижу ванары, который, если я буду убит, перепрыгнул бы великий океан шириной в сто йоджан. Пусть я способен убить даже тысячи ракшасов, но тогда могу не суметь достичь дальнего берега великого океана. Битвы ненадёжны; сомнение мне не нравится. Какой мудрый человек сделает несомненное дело сомнительным? В моём обращении к Сите есть большой недостаток; но если я не обращусь к ней, Вайдехи может оставить жизнь. Даже уже достигнутые цели гибнут, если они противоречат месту и времени, получив растерянного посланника, как тьма исчезает при восходе солнца. Даже решённый разум не хорош, когда он стоит между пользой и вредом; посланники, считающие себя мудрыми, часто губят дела. Как сделать, чтобы дело не погибло? Как избежать растерянности? Как сделать, чтобы перепрыгивание океана не оказалось напрасным?»

Версия

0b3e556c927a · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами