Рамаяна
Хануман передаёт послание Сугривы5.49.11-19
1533 / 2464
Рамаяна · 5.49.11-19
Деванагари

स सीतामार्गणे व्यग्रः सुग्रीवः सत्यसंगरः । हरीन् संप्रेषयाम् आस दिशः सर्वा हरीश्वरः ॥
तां हरीणां सहस्राणि शतानि नियुतानि च । दिक्षु सर्वासु मार्गन्ते अधश् चोपरि चाम्बरे ॥
वैनतेय समाः के चित् के चित् तत्रानिलोपमाः । असंगगतयः शीघ्रा हरिवीरा महाबलाः ॥
अहं तु हनुमान् नाम मारुतस्यौरसः सुतः । सीतायास् तु कृते तूर्णं शतयोजनम् आयतम् । समुद्रं लङ्घयित्वैव तां दिदृक्षुर् इहागतः ॥
तद् भवान् दृष्टधर्मार्थस् तपः कृतपरिग्रहः । परदारान् महाप्राज्ञ नोपरोद्धुं त्वम् अर्हसि ॥
न हि धर्मविरुद्धेषु बह्व् अपायेषु कर्मसु । मूलघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः ॥
कश् च लक्ष्मणमुक्तानां रामकोपानुवर्तिनाम् । शराणाम् अग्रतः स्थातुं शक्तो देवासुरेष्व् अपि ॥
न चापि त्रिषु लोकेषु राजन् विद्येत कश् चन । राघवस्य व्यलीकं यः कृत्वा सुखम् अवाप्नुयात् ॥
तत् त्रिकालहितं वाक्यं धर्म्यम् अर्थानुबन्धि च । मन्यस्व नरदेवाय जानकी प्रतिदीयताम् ॥

Транслитерация (IAST)

sa sītāmārgaṇe vyagraḥ sugrīvaḥ satyasaṃgaraḥ | harīn saṃpreṣayām āsa diśaḥ sarvā harīśvaraḥ ||
tāṃ harīṇāṃ sahasrāṇi śatāni niyutāni ca | dikṣu sarvāsu mārgante adhaś copari cāmbare ||
vainateya samāḥ ke cit ke cit tatrānilopamāḥ | asaṃgagatayaḥ śīghrā harivīrā mahābalāḥ ||
ahaṃ tu hanumān nāma mārutasyaurasaḥ sutaḥ | sītāyās tu kṛte tūrṇaṃ śatayojanam āyatam | samudraṃ laṅghayitvaiva tāṃ didṛkṣur ihāgataḥ ||
tad bhavān dṛṣṭadharmārthas tapaḥ kṛtaparigrahaḥ | paradārān mahāprājña noparoddhuṃ tvam arhasi ||
na hi dharmaviruddheṣu bahv apāyeṣu karmasu | mūlaghātiṣu sajjante buddhimanto bhavadvidhāḥ ||
kaś ca lakṣmaṇamuktānāṃ rāmakopānuvartinām | śarāṇām agrataḥ sthātuṃ śakto devāsureṣv api ||
na cāpi triṣu lokeṣu rājan vidyeta kaś cana | rāghavasya vyalīkaṃ yaḥ kṛtvā sukham avāpnuyāt ||
tat trikālahitaṃ vākyaṃ dharmyam arthānubandhi ca | manyasva naradevāya jānakī pratidīyatām ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
स सीतामार्गणे व्यग्रःsa sītāmārgaṇe vyagraḥон в поиске Ситы усердный
सुग्रीवः सत्यसंगरःsugrīvaḥ satyasaṃgaraḥСугрива, верный обещанию
हरीन् संप्रेषयाम् आसharīn saṃpreṣayām āsaхари разослал
दिशः सर्वाः हरीश्वरःdiśaḥ sarvāḥ harīśvaraḥво все стороны владыка хари
ताम् हरीणाम् सहस्राणिtām harīṇām sahasrāṇiеё хари тысячами
शतानि नियुतानि चśatāni niyutāni caсотнями и миллионами
दिक्षु सर्वासु मार्गन्तेdikṣu sarvāsu mārganteво всех сторонах ищут
अधः च उपरि च अम्बरेadhaḥ ca upari ca ambareвнизу и наверху, в небе
वैनतेय समाः के चित्vainateya samāḥ ke citВинатеиному сыну равны некоторые
के चित् तत्र अनिलोपमाःke cit tatra anilopamāḥнекоторые там ветру подобны
असंगगतयः शीघ्राःasaṃgagatayaḥ śīghrāḥс беспрепятственным ходом, быстрые
हरिवीराः महाबलाःharivīrāḥ mahābalāḥгерои хари великосильные
अहम् तु हनुमान् नामaham tu hanumān nāmaя же Хануман по имени
मारुतस्य औरसः सुतःmārutasya aurasaḥ sutaḥВетра родной сын
सीतायाः तु कृतेsītāyāḥ tu kṛteради Ситы же
तूर्णम् शतयोजनम् आयतम्tūrṇam śatayojanam āyatamбыстро на сто йоджан протянутый
समुद्रम् लङ्घयित्वा एवsamudram laṅghayitvā evaокеан перепрыгнув именно
ताम् दिदृक्षुः इह आगतःtām didṛkṣuḥ iha āgataḥеё желая увидеть, сюда пришёл
तत् भवान् दृष्टधर्मार्थःtat bhavān dṛṣṭadharmārthaḥпоэтому ты, видевший дхарму и пользу
तपः कृतपरिग्रहःtapaḥ kṛtaparigrahaḥаскезой сделавший приобретение
परदारान् महाप्राज्ञparadārān mahāprājñaчужих жён, великомудрый
न उपरोद्धुम् त्वम् अर्हसिna uparoddhum tvam arhasiудерживать ты не должен
न हि धर्मविरुद्धेषुna hi dharmaviruddheṣuне ведь к дхарме противным
बहु अपायेषु कर्मसुbahu apāyeṣu karmasuмногоопасным действиям
मूलघातिषुmūlaghātiṣuкорень губящим
सज्जन्ते बुद्धिमन्तःsajjante buddhimantaḥпривязываются разумные
भवद्विधाःbhavadvidhāḥподобные тебе
कः च लक्ष्मणमुक्तानाम्kaḥ ca lakṣmaṇamuktānāmи кто Лакшманой выпущенных
रामकोपानुवर्तिनाम्rāmakopānuvartināmза гневом Рамы следующих
शराणाम् अग्रतः स्थातुम्śarāṇām agrataḥ sthātumперед стрелами стоять
शक्तः देवासुरेषु अपिśaktaḥ devāsureṣu apiспособен даже среди богов и асуров
न च अपि त्रिषु लोकेषुna ca api triṣu lokeṣuи также не в трёх мирах
राजन् विद्येत कः चनrājan vidyeta kaḥ canaцарь, найдётся кто-либо
राघवस्य व्यलीकम् यःrāghavasya vyalīkam yaḥРагхаве обиду кто
कृत्वा सुखम् अवाप्नुयात्kṛtvā sukham avāpnuyātсделав, счастье получит
तत् त्रिकालहितम् वाक्यम्tat trikālahitam vākyamпоэтому трём временам полезное слово
धर्म्यम् अर्थानुबन्धि चdharmyam arthānubandhi caдхармическое и с пользой связанное
मन्यस्व नरदेवायmanyasva naradevāyaприми: царю людей
जानकी प्रतिदीयताम्jānakī pratidīyatāmДжанаки пусть будет возвращена
Литературный перевод

Сугрива, верный обещанию и усердный в поиске Ситы, разослал хари во все стороны. Тысячи, сотни и миллионы хари ищут её во всех направлениях — внизу, наверху и в небе. Среди этих великосильных героев хари есть равные сыну Винаты, есть подобные ветру, быстрые и движущиеся без препятствий. Я же — Хануман, родной сын Ветра. Ради Ситы я быстро перепрыгнул океан, протянувшийся на сто йоджан, и пришёл сюда, желая увидеть её. Поэтому ты, познавший дхарму и пользу, обретший силу аскезой, великомудрый, не должен удерживать чужую жену. Разумные, подобные тебе, не привязываются к делам, противным дхарме, полным опасностей и губящим самый корень. Кто даже среди богов и асуров способен устоять перед стрелами, выпущенными Лакшманой и следующими за гневом Рамы? И в трёх мирах, царь, не найдётся никого, кто, причинив обиду Рагхаве, обрёл бы счастье. Поэтому прими слово, полезное в трёх временах, дхармическое и связанное с пользой: Джанаки должна быть возвращена царю людей».

Версия

75a81d645406 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами