Рамаяна
Сарама утешает Ситу6.24.1-13
1691 / 2464
Рамаяна · 6.24.1-13
Деванагари

सीतां तु मोहितां दृष्ट्वा सरमा नाम राक्षसी । आससादाशु वैदेहीं प्रियां प्रणयिनी सखी ॥
सा हि तत्र कृता मित्रं सीतया रक्ष्यमाणया । रक्षन्ती रावणाद् इष्टा सानुक्रोशा दृढव्रता ॥
सा ददर्श सखीं सीतां सरमा नष्टचेतनाम् । उपावृत्योत्थितां ध्वस्तां वडवाम् इव पांसुषु ॥
तां समाश्वासयाम् आस सखी स्नेहेन सुव्रता । उक्ता यद् रावणेन त्वं प्रत्युक्तं च स्वयं त्वया ॥
सखीस्नेहेन तद् भीरु मया सर्वं प्रतिश्रुतम् । लीनया गनहे शूह्ये भयम् उत्सृज्य रावणात् । तव हेतोर् विशालाक्षि न हि मे जीवितं प्रियम् ॥
स संभ्रान्तश् च निष्क्रान्तो यत् कृते राक्षसाधिपः । तच् च मे विदितं सर्वम् अभिनिष्क्रम्य मैथिलि ॥
न शक्यं सौप्तिकं कर्तुं रामस्य विदितात्मनः । वधश् च पुरुषव्याघ्रे तस्मिन्न् एवोपपद्यते ॥
न चैव वानरा हन्तुं शक्याः पादपयोधिनः । सुरा देवर्षभेणेव रामेण हि सुरक्षिताः ॥
दीर्घवृत्तभुजः श्रीमान् महोरस्कः प्रतापवान् । धन्वी संहननोपेतो धर्मात्मा भुवि विश्रुतः ॥
विक्रान्तो रक्षिता नित्यम् आत्मनश् च परस्य च । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा कुशली नयशास्त्रवित् ॥
हन्ता परबलौघानाम् अचिन्त्यबलपौरुषः । न हतो राघवः श्रीमान् सीते शत्रुनिबर्हणः ॥
अयुक्तबुद्धिकृत्येन सर्वभूतविरोधिना । इयं प्रयुक्ता रौद्रेण माया मायाविदा त्वयि ॥
शोकस् ते विगतः सर्वः कल्याणं त्वाम् उपस्थितम् । ध्रुवं त्वां भजते लक्ष्मीः प्रियं प्रीतिकरं शृणु ॥

Транслитерация (IAST)

sītāṃ tu mohitāṃ dṛṣṭvā saramā nāma rākṣasī | āsasādāśu vaidehīṃ priyāṃ praṇayinī sakhī ||
sā hi tatra kṛtā mitraṃ sītayā rakṣyamāṇayā | rakṣantī rāvaṇād iṣṭā sānukrośā dṛḍhavratā ||
sā dadarśa sakhīṃ sītāṃ saramā naṣṭacetanām | upāvṛtyotthitāṃ dhvastāṃ vaḍavām iva pāṃsuṣu ||
tāṃ samāśvāsayām āsa sakhī snehena suvratā | uktā yad rāvaṇena tvaṃ pratyuktaṃ ca svayaṃ tvayā ||
sakhīsnehena tad bhīru mayā sarvaṃ pratiśrutam | līnayā ganahe śūhye bhayam utsṛjya rāvaṇāt | tava hetor viśālākṣi na hi me jīvitaṃ priyam ||
sa saṃbhrāntaś ca niṣkrānto yat kṛte rākṣasādhipaḥ | tac ca me viditaṃ sarvam abhiniṣkramya maithili ||
na śakyaṃ sauptikaṃ kartuṃ rāmasya viditātmanaḥ | vadhaś ca puruṣavyāghre tasminn evopapadyate ||
na caiva vānarā hantuṃ śakyāḥ pādapayodhinaḥ | surā devarṣabheṇeva rāmeṇa hi surakṣitāḥ ||
dīrghavṛttabhujaḥ śrīmān mahoraskaḥ pratāpavān | dhanvī saṃhananopeto dharmātmā bhuvi viśrutaḥ ||
vikrānto rakṣitā nityam ātmanaś ca parasya ca | lakṣmaṇena saha bhrātrā kuśalī nayaśāstravit ||
hantā parabalaughānām acintyabalapauruṣaḥ | na hato rāghavaḥ śrīmān sīte śatrunibarhaṇaḥ ||
ayuktabuddhikṛtyena sarvabhūtavirodhinā | iyaṃ prayuktā raudreṇa māyā māyāvidā tvayi ||
śokas te vigataḥ sarvaḥ kalyāṇaṃ tvām upasthitam | dhruvaṃ tvāṃ bhajate lakṣmīḥ priyaṃ prītikaraṃ śṛṇu ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सीताम् तुsītām tuа Ситу
मोहिताम्mohitāmобманутую; потрясённую
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
सरमा नामsaramā nāmaпо имени Сарама
राक्षसीrākṣasīракшаси
आससादāsasādaподошла
आशुāśuбыстро
वैदेहीम्vaidehīmк Вайдехи
प्रियाम्priyāmдорогая
प्रणयिनीpraṇayinīлюбящая; привязанная
सखीsakhīподруга
सा हिsā hiведь она
तत्रtatraтам
कृताkṛtāсделана; стала
मित्रम्mitramдругом
सीतयाsītayāСитой
रक्ष्यमाणयाrakṣyamāṇayāнаходившейся под охраной
रक्षन्तीrakṣantīзащищающая
रावणात्rāvaṇātот Раваны
इष्टाiṣṭāлюбимая; желанная
सानुक्रोशाsānukrośāсострадательная
दृढव्रताdṛḍhavratāтвёрдая в обете
साона
ददर्शdadarśaувидела
सखीम्sakhīmподругу
सीताम्sītāmСиту
सरमाsaramāСарама
नष्टचेतनाम्naṣṭacetanāmпотерявшую сознание
उपावृत्यupāvṛtyaобернувшуюся; повернувшуюся
उत्थिताम्utthitāmподнявшуюся
ध्वस्ताम्dhvastāmсломленную; потрясённую
वडवाम् इवvaḍavām ivaкак кобылицу
पांसुषुpāṃsuṣuв пыли
ताम्tāmеё
समाश्वासयाम् आसsamāśvāsayām āsaстала утешать
सखीsakhīподруга
स्नेहेनsnehenaс любовью
सुव्रताsuvratāдоброобетная
उक्ताuktāсказанное
यत्yatчто
रावणेनrāvaṇenaРаваной
त्वम्tvamтебе
प्रत्युक्तम् चpratyuktam caи отвеченное
स्वयम्svayamсамой
त्वयाtvayāтобой
सखीस्नेहेनsakhīsnehenaиз дружеской любви
तत्tatэто
भीरुbhīruо робкая
मयाmayāмною
सर्वम्sarvamвсё
प्रतिश्रुतम्pratiśrutamуслышано
लीनयाlīnayāспрятавшейся
गनहे शूह्येganahe śūhyeв скрытом густом месте
भयम्bhayamстрах
उत्सृज्यutsṛjyaоставив
रावणात्rāvaṇātперед Раваной
तवtavaради тебя
हेतोःhetoḥради; по причине
विशालाक्षिviśālākṣiо широкоокая
न हिna hiведь не
मेmeмне
जीवितम्jīvitamжизнь
प्रियम्priyamдорога
सःsaḥтот
संभ्रान्तः चsaṃbhrāntaḥ caи встревоженный
निष्क्रान्तःniṣkrāntaḥвышел
यत् कृतेyat kṛteиз-за чего
राक्षसाधिपःrākṣasādhipaḥвладыка ракшасов
तत् चtat caи это
मेmeмне
विदितम्viditamизвестно
सर्वम्sarvamвсё
अभिनिष्क्रम्यabhiniṣkramyaвыйдя
मैथिलिmaithiliо Майтхили
न शक्यम्na śakyamневозможно
सौप्तिकम्sauptikamночное нападение на спящих
कर्तुम्kartumсделать
रामस्यrāmasyaРаме
विदितात्मनःviditātmanaḥзнающему себя; мудрому
वधः चvadhaḥ caи убийство
पुरुषव्याघ्रेpuruṣavyāghreтигра среди людей
तस्मिन्tasminего
एवevaже
उपपद्यतेupapadyateвозможно; подходит
न च एवna ca evaи также не
वानराःvānarāḥванары
हन्तुम्hantumубить
शक्याःśakyāḥвозможны
पादपयोधिनःpādapayodhinaḥсражающиеся деревьями
सुराःsurāḥбоги
देवर्षभेण इवdevarṣabheṇa ivaкак быком среди богов
रामेण हिrāmeṇa hiведь Рамой
सुरक्षिताःsurakṣitāḥхорошо защищены
दीर्घवृत्तभुजःdīrghavṛttabhujaḥс длинными круглыми руками
श्रीमान्śrīmānславный
महोरस्कःmahoraskaḥширокогрудый
प्रतापवान्pratāpavānмогущественный
धन्वीdhanvīлучник
संहननोपेतःsaṃhananopetaḥнаделённый крепким телом
धर्मात्माdharmātmāправедный душой
भुविbhuviна земле
विश्रुतःviśrutaḥизвестный
विक्रान्तःvikrāntaḥдоблестный
रक्षिताrakṣitāзащитник
नित्यम्nityamвсегда
आत्मनः चātmanaḥ caи себя
परस्य चparasya caи другого
लक्ष्मणेन सहlakṣmaṇena sahaвместе с Лакшманой
भ्रात्राbhrātrāбратом
कुशलीkuśalīблагополучен; искусен
नयशास्त्रवित्nayaśāstravitзнаток науки политики
हन्ताhantāистребитель
परबलौघानाम्parabalaughānāmпотоков чужих войск
अचिन्त्यबलपौरुषःacintyabalapauruṣaḥнепостижимой силы и мужества
naне
हतःhataḥубит
राघवःrāghavaḥРагхава
श्रीमान्śrīmānславный
सीतेsīteо Сита
शत्रुनिबर्हणःśatrunibarhaṇaḥсокрушитель врагов
अयुक्तबुद्धिकृत्येनayuktabuddhikṛtyenaсовершённая неразумным поступком
सर्वभूतविरोधिनाsarvabhūtavirodhināвраждебным ко всем существам
इयम्iyamэта
प्रयुक्ताprayuktāприменена
रौद्रेणraudreṇaсвирепым
मायाmāyāиллюзия
मायाविदाmāyāvidāзнатоком иллюзий
त्वयिtvayiпротив тебя
शोकःśokaḥскорбь
तेteтвоя
विगतःvigataḥушла
सर्वःsarvaḥвся
कल्याणम्kalyāṇamблаго
त्वाम्tvāmк тебе
उपस्थितम्upasthitamпришло
ध्रुवम्dhruvamнесомненно
त्वाम्tvāmтебя
भजतेbhajateпосещает; служит
लक्ष्मीःlakṣmīḥсчастье; Шри
प्रियम्priyamприятное
प्रीतिकरम्prītikaramприносящее радость
शृणुśṛṇuслушай
Литературный перевод

Увидев Ситу, потрясённую обманом, ракшаси по имени Сарама, её дорогая, любящая подруга, быстро подошла к Вайдехи. Там, когда Сита находилась под охраной, Сарама стала ей другом: она защищала её от Раваны, была сострадательной и твёрдой в обете. Сарама увидела свою подругу Ситу потерявшей сознание, поднявшейся и снова сломленной, словно кобылица в пыли. Доброобетная подруга с любовью стала утешать её: «Всё, что Равана сказал тебе и что ты сама ответила, я, о робкая, услышала из дружеской любви, спрятавшись в скрытом густом месте и оставив страх перед Раваной. Ради тебя, о широкоокая, мне не дорога жизнь. Я вышла и узнала всё: почему владыка ракшасов встревоженно ушёл. О Майтхили, невозможно совершить ночное нападение на мудрого Раму, пока он спит; невозможно убить этого тигра среди людей. И ванар, сражающихся деревьями, убить невозможно: они хорошо защищены Рамой, как боги — быком среди богов. Славный Рама с длинными круглыми руками, широкогрудый, могущественный, лучник, с крепким телом, праведный душой и известный на земле. Доблестный, он всегда защищает и себя, и других; вместе с братом Лакшманой он благополучен, знаток науки политики, истребитель потоков чужих войск, непостижимой силы и мужества. О Сита, славный Рагхава, сокрушитель врагов, не убит. Эта свирепая иллюзия применена против тебя знатоком иллюзий — тем, кто совершает неразумное и враждебен всем существам. Пусть вся твоя скорбь уйдёт: благо пришло к тебе. Несомненно, счастье посещает тебя. Слушай приятное и радостное».

Версия

0026f3054749 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами