Рамаяна
Равана упрекает своего возничего6.93.10-16
1960 / 2464
Рамаяна · 6.93.10-16
Деванагари

एवं परुषम् उक्तस् तु हितबुद्धिर् अबुद्धिना । अब्रवीद् रावणं सूतो हितं सानुनयं वचः ॥
न भीतो ऽस्मि न मूढो ऽस्मि नोपजप्तो ऽस्मि शत्रुभिः । न प्रमत्तो न निःस्नेहो विस्मृता न च सत्क्रिया ॥
मया तु हितकामेन यशश् च परिरक्षता । स्नेहप्रस्कन्नमनसा प्रियम् इत्य् अप्रियं कृतम् ॥
नास्मिन्न् अर्थे महाराज त्वं मां प्रियहिते रतम् । कश् चिल् लघुर् इवानार्यो दोषतो गन्तुम् अर्हसि ॥
श्रूयताम् अभिधास्यामि यन्निमित्तं मया रथः । नदीवेग इवाम्भोभिः संयुगे विनिवर्तितः ॥
श्रमं तवावगच्छामि महता रणकर्मणा । न हि ते वीर सौमुख्यं प्रहर्षं वोपधारये ॥
रथोद्वहनखिन्नाश् च त इमे रथवाजिनः । दीना घर्मपरिश्रान्ता गावो वर्षहता इव ॥

Транслитерация (IAST)

evaṃ paruṣam uktas tu hitabuddhir abuddhinā | abravīd rāvaṇaṃ sūto hitaṃ sānunayaṃ vacaḥ ||
na bhīto 'smi na mūḍho 'smi nopajapto 'smi śatrubhiḥ | na pramatto na niḥsneho vismṛtā na ca satkriyā ||
mayā tu hitakāmena yaśaś ca parirakṣatā | snehapraskannamanasā priyam ity apriyaṃ kṛtam ||
nāsminn arthe mahārāja tvaṃ māṃ priyahite ratam | kaś cil laghur ivānāryo doṣato gantum arhasi ||
śrūyatām abhidhāsyāmi yannimittaṃ mayā rathaḥ | nadīvega ivāmbhobhiḥ saṃyuge vinivartitaḥ ||
śramaṃ tavāvagacchāmi mahatā raṇakarmaṇā | na hi te vīra saumukhyaṃ praharṣaṃ vopadhāraye ||
rathodvahanakhinnāś ca ta ime rathavājinaḥ | dīnā gharmapariśrāntā gāvo varṣahatā iva ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् परुषम् उक्तः तुevam paruṣam uktaḥ tuтак резко сказанный же
हितबुद्धिः अबुद्धिनाhitabuddhiḥ abuddhināс благим разумом неразумным
अब्रवीत् रावणम् सूतःabravīt rāvaṇam sūtaḥсказал Раване возничий
हितम् सानुनयम् वचःhitam sānunayam vacaḥблагое, с почтением слово
न भीतः अस्मिna bhītaḥ asmiне испуган я
न मूढः अस्मिna mūḍhaḥ asmiне смущён я
न उपजप्तः अस्मि शत्रुभिःna upajaptaḥ asmi śatrubhiḥне подговорён я врагами
न प्रमत्तः न निःस्नेहःna pramattaḥ na niḥsnehaḥне беспечен, не без любви
विस्मृता न च सत्क्रियाvismṛtā na ca satkriyāи добрые услуги не забыты
मया तु हितकामेनmayā tu hitakāmenaмной же, блага желающим
यशः च परिरक्षताyaśaḥ ca parirakṣatāи славу охраняющим
स्नेहप्रस्कन्नमनसाsnehapraskannamanasāумом, от любви растроганным
प्रियम् इति अप्रियम् कृतम्priyam iti apriyam kṛtamкак полезное неприятное сделано
न अस्मिन् अर्थे महाराजna asmin arthe mahārājaне в этом деле, великий царь
त्वम् माम् प्रियहिते रतम्tvam mām priyahite ratamты меня, в приятном и полезном занятого
कः चित् लघुः इव अनार्यःkaḥ cit laghuḥ iva anāryaḥкак какой-то низкий неблагородный
दोषतः गन्तुम् अर्हसिdoṣataḥ gantum arhasiв вину обращать должен
श्रूयताम् अभिधास्यामिśrūyatām abhidhāsyāmiпусть будет услышано, я скажу
यत्निमित्तम् मया रथःyatnimittam mayā rathaḥпо какой причине мной колесница
नदीवेगः इव अम्भोभिःnadīvegaḥ iva ambhobhiḥкак речной поток водами
संयुगे विनिवर्तितःsaṃyuge vinivartitaḥв сражении отведена
श्रमम् तव अवगच्छामिśramam tava avagacchāmiусталость твою я понимаю
महता रणकर्मणाmahatā raṇakarmaṇāот великого дела битвы
न हि ते वीर सौमुख्यम्na hi te vīra saumukhyamне ведь у тебя, герой, ясности лица
प्रहर्षम् वा उपधारयेpraharṣam vā upadhārayeили радости я замечаю
रथोद्वहनखिन्नाः चrathodvahanakhinnāḥ caи от везения колесницы утомлены
ते इमे रथवाजिनःte ime rathavājinaḥэти твои колесничные кони
दीनाः घर्मपरिश्रान्ताःdīnāḥ gharmapariśrāntāḥунылые, жарой измученные
गावः वर्षहताः इवgāvaḥ varṣahatāḥ ivaкак коровы, дождём побитые
Литературный перевод

Так резко обвинённый неразумным Раваной, возничий, сохранявший благой разум, сказал ему почтительные и полезные слова: «Я не испуган, не смущён, не подговорён врагами, не беспечен и не лишён любви; добрые услуги мне не забыты. Я желал твоего блага, охранял твою славу, и с умом, растроганным привязанностью, сделал неприятное как полезное. Великий царь, в этом деле ты не должен обвинять меня, занятого тем, что приятно и полезно тебе, словно я какой-то низкий неблагородный человек. Выслушай, я объясню, почему в сражении мной была отведена колесница, словно речной поток водами. Я понимаю твою усталость от великого дела битвы: герой, я не вижу у тебя ни ясности лица, ни радости. И эти твои колесничные кони, утомлённые везением колесницы, унылы и измучены жарой, словно коровы, побитые дождём».

Версия

6745a1708d31 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами