चोदितो राजसिंहेन मुनिर् वाक्यम् उदीरयत् । द्वन्द्वम् एतत् प्रवक्तव्यं न च चक्षुर् हतं वचः ॥
यः शृणोति निरीक्षेद् वा स वध्यस् तव राघव । भवेद् वै मुनिमुख्यस्य वचनं यद्य् अवेक्षसे ॥
तथेति च प्रतिज्ञाय रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत् । द्वारि तिष्ठ महाबाहो प्रतिहारं विसर्जय ॥
स मे वध्यः खलु भवेत् कथां द्वन्द्वसमीरिताम् । ऋषेर् मम च सौमित्रे पश्येद् वा शृणुया च यः ॥
ततो निक्षिप्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं द्वारसंग्रहे । तम् उवाच मुनिं वाक्यं कथयस्वेति राघवः ॥
यत् ते मनीषितं वाक्यं येन वासि समाहितः । कथयस्व विशङ्कस् त्वं ममापि हृदि वर्तते ॥
codito rājasiṃhena munir vākyam udīrayat | dvandvam etat pravaktavyaṃ na ca cakṣur hataṃ vacaḥ ||
yaḥ śṛṇoti nirīkṣed vā sa vadhyas tava rāghava | bhaved vai munimukhyasya vacanaṃ yady avekṣase ||
tatheti ca pratijñāya rāmo lakṣmaṇam abravīt | dvāri tiṣṭha mahābāho pratihāraṃ visarjaya ||
sa me vadhyaḥ khalu bhavet kathāṃ dvandvasamīritām | ṛṣer mama ca saumitre paśyed vā śṛṇuyā ca yaḥ ||
tato nikṣipya kākutstho lakṣmaṇaṃ dvārasaṃgrahe | tam uvāca muniṃ vākyaṃ kathayasveti rāghavaḥ ||
yat te manīṣitaṃ vākyaṃ yena vāsi samāhitaḥ | kathayasva viśaṅkas tvaṃ mamāpi hṛdi vartate ||
Побуждённый львом среди царей, муни произнёс слово: «Это должно быть сказано наедине, и это слово не должно быть нарушено даже взглядом. О Рагхава, если ты уважаешь слово главного муни, то всякий, кто услышит или увидит, должен быть предан тобой смерти». Рама пообещал: «Так», и сказал Лакшмане: «О длиннорукий, стой у двери и отпусти привратника. О Саумитри, всякий, кто увидит или услышит мою беседу с риши, произнесённую наедине, несомненно станет подлежащим смерти от моей руки». Затем Какутстха поставил Лакшману на охрану двери и сказал муни: «Говори. Какое слово ты задумал и с чем пришёл, сосредоточенный? Говори без опасения; это находится и в моём сердце».
3d0f40af176a · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Условие Калы создаёт страшную связку между словом и смертью. Рама принимает её как обет, а Лакшмана становится границей между тайной беседой и миром; именно здесь готовится последующее испытание.