VedawordВедическая библиотека
Поиск
Войти
Говинда-бхашья
Пада 4.24.2.18
517 / 558
Говинда-бхашья · 4.2.18
॥
Деванагари

रश्म्य्-अनुसारी

Транслитерация (IAST)

raśmy-anusārī

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
रश्मि-अनुसारीraśmi-anusārīследующий лучу; raśmi «луч» + anusārin «идущий вслед»; по лучам солнца — вверх
Литературный перевод

[Исшед —] ВСЛЕД ЛУЧАМ [солнца — к нему]: в любой час смерти.

Говинда-бхашья Баладевы Видьябхушаны
॥
Деванагари

रश्म्य्-अनुसाराधिकरणम् ॥

छान्दोग्ये—

अथ यत्रैतस्मात् शरीराद् उत्क्रामत्य् एतैर् एव रश्मिभिर् ऊर्ध्वम् आक्रमते । स ओम् इति वा होह म्रियते स यावत् क्षिप्येन् मनस् तावद् आदित्यं गच्छत्य् एतद् वै खलु लोक-द्वारं विदुषां प्रपदनं निरोधोऽविदुषाम् । तद् एष श्लोकः । शतं चैका च [छा.उ. 8.6.5-6] इत्य् आदि श्रूयते ।

इहैतद् गम्यते मूर्धन्य् अनाड्या निष्क्रम्य रश्म्य्-अनुसारी सन् गच्छतीति । तत्र संशयः । अहन्य् एव मृतस्य रश्म्य्-अनुसारित्वम् उत निश्य् अपीति । निशि रवि-रश्म्य्-अभावात् मृतस्य तद् इति प्राप्ते—

रश्म्य्-अनुसारी ॥

यदा कदापि मृतो विद्वान् रश्म्य्-अनुसारी सन् गच्छति । विशेषाश्रवणाद् इति शेषः ॥18॥

Транслитерация (IAST)

raśmy-anusārādhikaraṇam ||

chāndogye—

atha yatraitasmāt śarīrād utkrāmaty etair eva raśmibhir ūrdhvam ākramate | sa om iti vā hoha mriyate sa yāvat kṣipyen manas tāvad ādityaṁ gacchaty etad vai khalu loka-dvāraṁ viduṣāṁ prapadanaṁ nirodho'viduṣām | tad eṣa ślokaḥ | śataṁ caikā ca [chā.u. 8.6.5-6] ity ādi śrūyate |

ihaitad gamyate mūrdhany anāḍyā niṣkramya raśmy-anusārī san gacchatīti | tatra saṁśayaḥ | ahany eva mṛtasya raśmy-anusāritvam uta niśy apīti | niśi ravi-raśmy-abhāvāt mṛtasya tad iti prāpte—

raśmy-anusārī ||

yadā kadāpi mṛto vidvān raśmy-anusārī san gacchati | viśeṣāśravaṇād iti śeṣaḥ ||18||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
छान्दोग्येchāndogyeв Чхандогье:; Chāndogya
अथ यत्र एतस्मात् शरीरात् उत्क्रामतिatha yatra etasmāt śarīrāt utkrāmati«когда из этого тела исходит,»; utkrāmati
एतैः एव रश्मिभिः ऊर्ध्वम् आक्रमतेetaiḥ eva raśmibhiḥ ūrdhvam ākramate«ЭТИМИ ЖЕ ЛУЧАМИ восходит ВВЕРХ;»; raśmi!!
सः OM इति वा ह … म्रियतेsaḥ OM iti vā ha … mriyate«он умирает со [слогом] ОМ [иль возносится]»; OM (Чхандогья 8.6.5)
सः यावत् क्षिप्येत् मनः तावत् आदित्यम् गच्छतिsaḥ yāvat kṣipyet manaḥ tāvat ādityam gacchati«В МГНОВЕНИЕ МЫСЛИ достигает солнца:»; manaḥ-kṣepa!!
एतत् वै खलु लोक-द्वारम्etat vai khalu loka-dvāram«то — ДВЕРЬ МИРА,»; loka-dvāra!
विदुषाम् प्रपदनम् निरोधः अविदुषाम् इतिviduṣām prapadanam nirodhaḥ aviduṣām iti«ВХОД знающим, ЗАТВОР незнающим»; prapadana-nirodha!!
… श्रूयते… śrūyateслышится; śrūyate
इह एतत् गम्यतेiha etat gamyateотсюда ясно:; gamyate
मूर्धन्य-नाड्या निष्क्रम्य रश्मि-अनुसारी सन् गच्छति इतिmūrdhanya-nāḍyā niṣkramya raśmi-anusārī san gacchati itiисшед теменной жилой, идёт ВСЛЕД ЛУЧАМ; anusārin
तत्र संशयःtatra saṁśayaḥздесь сомнение; saṁśaya
अहनि एव मृतस्य रश्मि-अनुसारित्वम् उत निशि अपि इतिahani eva mṛtasya raśmi-anusāritvam uta niśi api itiлишь ДНЁМ умершему — иль И НОЧЬЮ?; niśi
निशि रवि-रश्मि-अभावात् मृतस्य तत् इति प्राप्तेniśi ravi-raśmi-abhāvāt mṛtasya tat iti prāpte«ночью лучей нет»; при полученном; prāpta
रश्मि-अनुसारीraśmi-anusārī«вслед лучам»; сутра 4.2.18
यदा कदा अपि मृतः विद्वान्yadā kadā api mṛtaḥ vidvānВ ЛЮБОЙ ЧАС умерший знающий; yadā kadā api!
रश्मि-अनुसारी सन् गच्छतिraśmi-anusārī san gacchatiидёт вслед лучам:; gacchati
विशेष-अश्रवणात् इति शेषःviśeṣa-aśravaṇāt iti śeṣaḥоговорок не слышно; aśravaṇa
Перевод комментария

«Исшед — ЭТИМИ ЖЕ ЛУЧАМИ восходит; В МГНОВЕНИЕ МЫСЛИ достигает солнца: то — дверь мира: ВХОД знающим, ЗАТВОР незнающим». Лишь днём — или и ночью? При полученном —

«Вслед лучам».

В ЛЮБОЙ ЧАС умерший знающий идёт вслед лучам: оговорок не слышно.

Версия

f65eaffcc20a · опубликовано 27 июл. 2026 г., 05:36:23 UTC

Доступно наRU
ПредыдущийСтих 4.2.17

Листайте стихи клавишами