Śrīmad-Bhāgavatam
It Bears Fruit Entirely on Himself5.9.10-11
3428 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 5.9.10-11
Devanāgarī

शीतोष्ण-वात-वर्षेषु वृष इवानावृताङ्गः पीनः संहननाङ्गः स्थण्डिल-संवेशनानुन्मर्दनामज्जन-रजसा महामणिर् इवानभिव्यक्त-ब्रह्म-वर्चसः कुपटावृत-कटिर् उपवीतेनोरु-मषिणा द्विजातिर् इति ब्रह्म-बन्धुर् इति संज्ञयातज्-ज्ञजनावमतो विचचार
यदा तु परत आहारं कर्म-वेतनत ईहमानः स्व-भ्रातृभिर् अपि केदार-कर्मणि निरूपितस् तद् अपि करोति किन्तु न समं विषमं न्यूनम् अधिकम् इति वेद कण-पिण्याक-फली-करण-कुल्माष-स्थालीपुरीषादीन्य् अप्य् अमृतवद् अभ्यवहरति

Transliteration (IAST)

śītoṣṇa-vāta-varṣeṣu vṛṣa ivānāvṛtāṅgaḥ pīnaḥ saṃhananāṅgaḥ sthaṇḍila-saṃveśanānunmardanāmajjana-rajasā mahāmaṇir ivānabhivyakta-brahma-varcasaḥ kupaṭāvṛta-kaṭir upavītenoru-maṣiṇā dvijātir iti brahma-bandhur iti saṃjñayātaj-jñajanāvamato vicacāra
yadā tu parata āhāraṃ karma-vetanata īhamānaḥ sva-bhrātṛbhir api kedāra-karmaṇi nirūpitas tad api karoti kintu na samaṃ viṣamaṃ nyūnam adhikam iti veda kaṇa-piṇyāka-phalī-karaṇa-kulmāṣa-sthālīpurīṣādīny apy amṛtavad abhyavaharati

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शीत-उष्ण-वात-वर्षेषु वृषः इव अन्-आवृत-अङ्गःśīta-uṣṇa-vāta-varṣeṣu vṛṣaḥ iva an-āvṛta-aṅgaḥв холод, жар, ветер и дожди, как бык, с неприкрытым телом; при холоде, зное, ветре, дождях бык будто с неукрытым телом
पीनः संहनन-अङ्गःpīnaḥ saṃhanana-aṅgaḥтучный, крепкого сложения; тучный с плотным телом
स्थण्डिल-संवेशन-अन्-उन्मर्दन-अ-मज्जन-रजसाsthaṇḍila-saṃveśana-an-unmardana-a-majjana-rajasāот лежания на голой земле, отсутствия натираний и омовений, от пыли; на утоптанной земле лежанием, ненатиранием, неомовением, пылью
महा-मणिः इव अन्-अभिव्यक्त-ब्रह्म-वर्चसःmahā-maṇiḥ iva an-abhivyakta-brahma-varcasaḥкак великий самоцвет, с непроявленным брахманским сиянием; великий камень будто с непроявленным брахманским блеском
कु-पट-आवृत-कटिः उपवीतेन उरु-मषिणाku-paṭa-āvṛta-kaṭiḥ upavītena uru-maṣiṇāс чреслами в дрянной тряпке, со шнуром, весьма чёрным; с дурною тканью укрытыми чреслами, со шнуром весьма закопчённым
द्वि-जातिः इति ब्रह्म-बन्धुः इति संज्ञयाdvi-jātiḥ iti brahma-bandhuḥ iti saṃjñayā«дваждырождённый», «брахманский родственник» — под такими прозвищами; «дваждырождённый» так, «брахманов родич» так наименованием
अ-तत्-ज्ञ-जन-अवमतः विचचारa-tat-jña-jana-avamataḥ vicacāraпрезираемый незнающими, бродил; того незнающими людьми презираемый бродил
यदा तु परतः आहारम् कर्म-वेतनतः ईहमानःyadā tu parataḥ āhāram karma-vetanataḥ īhamānaḥкогда же добывал пищу у других платою за труд; когда же от иного пищу деяния платою добывающий
स्व-भ्रातृभिः अपि केदार-कर्मणि निरूपितःsva-bhrātṛbhiḥ api kedāra-karmaṇi nirūpitaḥи родными братьями поставлен был на полевую работу; собственными братьями же при полевом деянии определённый
तत् अपि करोति किन्तु न समम् विषमम् न्यूनम् अधिकम् इति वेदtat api karoti kintu na samam viṣamam nyūnam adhikam iti vedaделал и это, но не знал: ровно ли, неровно, мало или много; то же творит, однако не ровное, неровное, меньшее, большее так ведает
कण-पिण्याक-फली-करण-कुल्माष-स्थाली-पुरीष-आदीनि अपि अमृत-वत् अभ्यवहरतिkaṇa-piṇyāka-phalī-karaṇa-kulmāṣa-sthālī-purīṣa-ādīni api amṛta-vat abhyavaharatiи крупу, жмых, мякину, варёные бобы, пригар со дна горшка и прочее ел, как нектар; зёрна, жмых, шелуху, кульмашу, при горшке остатки и прочее же нектару подобно поедает
Translation

«В холод, жар, ветер и дожди — как бык, с неприкрытым телом, тучный, крепкого сложения; от лежания на голой земле, от отсутствия натираний и омовений, от пыли — точно великий самоцвет, чьё брахманское сияние не проступает; с чреслами в дрянной тряпке, со шнуром, весьма закопчённым, — он бродил под прозвищами «дваждырождённый» и «брахманский родственник», презираемый незнающими. А когда добывал пищу у других платою за труд и даже родные братья ставили его на полевую работу, — он делал и это, но не знал, ровно ли выходит, неровно, мало или много; и крупу, жмых, мякину, варёные бобы, пригар со дна горшка и прочее ел, как нектар.

Version

ba202d381170 · published Aug 14, 2026, 3:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with