Śrīmad-Bhāgavatam
The Thief of Oneself5.11.7-8
3451 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 5.11.7-8
Devanāgarī

तावान् अयं व्यवहारः सदाविः क्षेत्रज्ञ-साक्ष्यो भवति स्थूल-सूक्ष्मः
तस्मान् मनो लिङ्गम् अदो वदन्ति गुणागुणत्वस्य परावरस्य
गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः क्षेमाय नैर्गुण्यम् अथो मनः स्यात्
यथा प्रदीपो घृत-वर्तिम् अश्नन् शिखाः सधूमा भजति ह्य् अन्यदा स्वम्
पदं तथा गुण-कर्मानुबद्धं वृत्तीर् मनः श्रयते ऽन्यत्र तत्त्वम्

Transliteration (IAST)

tāvān ayaṃ vyavahāraḥ sadāviḥ kṣetrajña-sākṣyo bhavati sthūla-sūkṣmaḥ
tasmān mano liṅgam ado vadanti guṇāguṇatvasya parāvarasya
guṇānuraktaṃ vyasanāya jantoḥ kṣemāya nairguṇyam atho manaḥ syāt
yathā pradīpo ghṛta-vartim aśnan śikhāḥ sadhūmā bhajati hy anyadā svam
padaṃ tathā guṇa-karmānubaddhaṃ vṛttīr manaḥ śrayate 'nyatra tattvam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तावान् अयम् व्यवहारः सदा आविःtāvān ayam vyavahāraḥ sadā āviḥтаков этот обиход, всегда явный; столький сей обиход всегда явный
क्षेत्र-ज्ञ-साक्ष्यः भवति स्थूल-सूक्ष्मःkṣetra-jña-sākṣyaḥ bhavati sthūla-sūkṣmaḥпри свидетеле — знатоке поля, грубый и тонкий; с поля знатоком свидетелем бывает грубо-тонкий
तस्मात् मनः लिङ्गम् अदः वदन्तिtasmāt manaḥ liṅgam adaḥ vadantiпотому ум называют тем знаком; оттого сознание признаком то именуют
गुण-अ-गुणत्वस्य पर-अवरस्यguṇa-a-guṇatvasya para-avarasyaдостоинств и бездостойности, высшего и низшего; у качественности и бескачественности, у высшего и низшего
गुण-अनुरक्तम् व्यसनाय जन्तोःguṇa-anuraktam vyasanāya jantoḥпривязанный к достоинствам, он на беду существу; качествами приверженное к бедствию у твари
क्षेमाय नैर्गुण्यम् अथो मनः स्यात्kṣemāya nairguṇyam atho manaḥ syātа без достоинств ум был бы на благо; к благополучию бескачественность, потому сознание было бы
यथा प्रदीपः घृत-वर्तिम् अश्नन्yathā pradīpaḥ ghṛta-vartim aśnanкак светильник, поедая пропитанный маслом фитиль; как светильник масляный фитиль поедающий
शिखाः स-धूमाः भजति हि अन्यदा स्वम् पदम्śikhāḥ sa-dhūmāḥ bhajati hi anyadā svam padamявляет языки с копотью, а иначе — своё место; языки с дымом почитает ведь иначе собственное место
तथा गुण-कर्म-अनुबद्धम् वृत्तीः मनःtathā guṇa-karma-anubaddham vṛttīḥ manaḥтак и ум, связанный достоинствами и делом, — свои действия; так качествами, деянием связанное деятельности сознание
श्रयते अन्यत्र तत्त्वम्śrayate anyatra tattvamпринимает, а иначе — суть; принимает, в ином месте суть
Translation

«Таков этот обиход, всегда явный, грубый и тонкий, при свидетеле — знатоке поля. Потому ум и называют тем знаком, по которому судят о достоинствах и бездостойности, о высшем и низшем. Привязанный к достоинствам, он на беду существу; без достоинств же ум был бы на благо. Как светильник, поедая пропитанный маслом фитиль, являет языки пламени с копотью, а иначе — своё собственное место, — так и ум, связанный достоинствами и делом, принимает свои действия, а иначе принимает суть.

Version

37c4f569163f · published Aug 14, 2026, 5:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with