Śrīmad-Bhāgavatam
The Universe in a Yawn10.7.1-7
4508 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.7.1-7

śrī-rājovāca

Devanāgarī

येन येनावतारेण भगवान् हरिर् ईश्वरः
करोति कर्ण-रम्याणि मनो-ज्ञानि च नः प्रभो
यच्-छृण्वतो ऽपैत्य् अरतिर् वितृष्णा सत्त्वं च शुद्ध्यत्य् अचिरेण पुंसः
भक्तिर् हरौ तत्-पुरुषे च सख्यं तद् एव हारं वद मन्यसे चेत्
अथान्यद् अपि कृष्णस्य तोकाचरितम् अद्भुतम्
मानुषं लोकम् आसाद्य तज्-जातिम् अनुरुन्धतः
कदाचिद् औत्थानिक-कौतुकाप्लवे जन्मर्क्ष-योगे समवेत-योषिताम्
वादित्र-गीत-द्विज-मन्त्र-वाचकैश् चकार सूनोर् अभिषेचनं सती
नन्दस्य पत्नी कृत-मज्जनादिकं विप्रैः कृत-स्वस्त्ययनं सुपूजितैः
अन्नाद्य-वासः-स्रग्-अभीष्ट-धेनुभिः सञ्जात-निद्राक्षम् अशीशयच् छनैः
औत्थानिकौत्सुक्य-मना मनस्विनी समागतान् पूजयती व्रजौकसः
नैवाशृणोद् वै रुदितं सुतस्य सा रुदन् स्तनार्थी चरणाव् उदक्षिपत्
अधः-शयानस्य शिशोर् अनो ऽल्पक- प्रवाल-मृद्व्-अङ्घ्रि-हतं व्यवर्तत
विध्वस्त-नाना-रस-कुप्य-भाजनं व्यत्यस्त-चक्राक्ष-विभिन्न-कूबरम्

Transliteration (IAST)

yena yenāvatāreṇa bhagavān harir īśvaraḥ
karoti karṇa-ramyāṇi mano-jñāni ca naḥ prabho
yac-chṛṇvato 'paity aratir vitṛṣṇā sattvaṃ ca śuddhyaty acireṇa puṃsaḥ
bhaktir harau tat-puruṣe ca sakhyaṃ tad eva hāraṃ vada manyase cet
athānyad api kṛṣṇasya tokācaritam adbhutam
mānuṣaṃ lokam āsādya taj-jātim anurundhataḥ
kadācid autthānika-kautukāplave janmarkṣa-yoge samaveta-yoṣitām
vāditra-gīta-dvija-mantra-vācakaiś cakāra sūnor abhiṣecanaṃ satī
nandasya patnī kṛta-majjanādikaṃ vipraiḥ kṛta-svastyayanaṃ supūjitaiḥ
annādya-vāsaḥ-srag-abhīṣṭa-dhenubhiḥ sañjāta-nidrākṣam aśīśayac chanaiḥ
autthānikautsukya-manā manasvinī samāgatān pūjayatī vrajaukasaḥ
naivāśṛṇod vai ruditaṃ sutasya sā rudan stanārthī caraṇāv udakṣipat
adhaḥ-śayānasya śiśor ano 'lpaka- pravāla-mṛdv-aṅghri-hataṃ vyavartata
vidhvasta-nānā-rasa-kupya-bhājanaṃ vyatyasta-cakrākṣa-vibhinna-kūbaram

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
येन येन अवतारेण भगवान् हरिः ईश्वरःyena yena avatāreṇa bhagavān hariḥ īśvaraḥ«каким бы нисхождением Владыка Хари, господь; каким-каким нисхождением Владыка Хари господь
करोति कर्ण-रम्याणि मनः-ज्ञानि च नः प्रभोkaroti karṇa-ramyāṇi manaḥ-jñāni ca naḥ prabhoни творил [дел], услаждающих слух и пленяющих ум наш, о владыка; творит слухоусладительные, умопленительные же наши, о владыка
यत्-शृण्वतः अपैति अरतिः वितृष्णा सत्त्वम् च शुद्ध्यति अचिरेण पुंसःyat-śṛṇvataḥ apaiti aratiḥ vitṛṣṇā sattvam ca śuddhyati acireṇa puṃsaḥслушая которые, человек теряет уныние и жажду, и естество его скоро очищается; которые слушающего уходит уныние, жажда, естество же очищается быстро человека
भक्तिः हरौ तत्-पुरुषे च सख्यम् तत् एव हारम् वद मन्यसे चेत्bhaktiḥ harau tat-puruṣe ca sakhyam tat eva hāram vada manyase cet[является] преданность Хари и дружба с Его человеком; поведай же то самое ожерелье, если сочтёшь [нужным]; преданность к Хари, с Его человеком же дружба, то же ожерелье скажи, если считаешь
अथ अन्यत् अपि कृष्णस्य तोक-आचरितम् अद्भुतम्atha anyat api kṛṣṇasya toka-ācaritam adbhutam«и ещё иное дивное деяние Кришны-младенца; затем другое также Кришны младенческое деяние дивное
मानुषम् लोकम् आसाद्य तत्-जातिम् अनुरुन्धतःmānuṣam lokam āsādya tat-jātim anurundhataḥ[Того,] кто, придя в человеческий мир, следует его породе; человеческий мир достигнув, той породе следующего
कदाचित् औत्थानिक-कौतुक-आप्लवे जन्म-ऋक्ष-योगे समवेत-योषिताम्kadācit autthānika-kautuka-āplave janma-ṛkṣa-yoge samaveta-yoṣitāmоднажды, при омовении на празднике переворачивания, в соединении с созвездием рождения, при собравшихся женщинах; однажды при вставания празднества омовении при рождения созвездия соединении собравшихся женщин
वादित्र-गीत-द्विज-मन्त्र-वाचकैः चकार सूनोः अभिषेचनम् सतीvāditra-gīta-dvija-mantra-vācakaiḥ cakāra sūnoḥ abhiṣecanam satīпод музыку, пение и произнесение брахманских мантр целомудренная совершила омовение сына; музыкой-пением-брахманских мантр произносящими совершила сына омовение целомудренная
नन्दस्य पत्नी कृत-मज्जन-आदिकम् विप्रैः कृत-स्वस्त्ययनम् सु-पूजितैःnandasya patnī kṛta-majjana-ādikam vipraiḥ kṛta-svastyayanam su-pūjitaiḥжена Нанды, [когда] совершено было омовение и прочее и брахманами, хорошо почтёнными, произнесено благословение; Нанды жена совершённоомовение-прочее брахманами совершённоблагословенное хорошо почтёнными
अन्न-आद्य-वासः-स्रक्-अभीष्ट-धेनुभिः सञ्जात-निद्र-अक्षम् अशीशयत् शनैःanna-ādya-vāsaḥ-srak-abhīṣṭa-dhenubhiḥ sañjāta-nidra-akṣam aśīśayat śanaiḥпищею, одеждами, венками и желанными коровами, — [сына] с осоловевшими от сна глазами она тихо уложила; пищею-одеждами-венками-желанными коровами, рождённосонноглазого уложила тихо
औत्थानिक-औत्सुक्य-मनाः मनस्विनी समागतान् पूजयती व्रज-ओकसःautthānika-autsukya-manāḥ manasvinī samāgatān pūjayatī vraja-okasaḥс умом, занятым хлопотами праздника, разумная, почитая пришедших жителей Враджа; празднества хлопотами занятоумная разумная пришедших почитающая Враджа жителей
न एव अशृणोत् वै रुदितम् सुतस्य सा रुदन् स्तन-अर्थी चरणौ उदक्षिपत्na eva aśṛṇot vai ruditam sutasya sā rudan stana-arthī caraṇau udakṣipatона вовсе не слышала плача сына; а он, плача, желая груди, вскинул ножки; не же услышала ведь плач сына она, плачущий груди желающий ноги вскинул
अधः-शयानस्य शिशोः अनः अल्पक-प्रवाल-मृदु-अङ्घ्रि-हतम् व्यवर्ततadhaḥ-śayānasya śiśoḥ anaḥ alpaka-pravāla-mṛdu-aṅghri-hatam vyavartataтелега, ударенная нежной, как молодой побег, маленькой ножкою лежащего внизу младенца, опрокинулась; внизу лежащего младенца телега маленьким побегом нежным ногою ударенная опрокинулась
विध्वस्त-नाना-रस-कुप्य-भाजनम् व्यत्यस्त-चक्र-अक्ष-विभिन्न-कूबरम्vidhvasta-nānā-rasa-kupya-bhājanam vyatyasta-cakra-akṣa-vibhinna-kūbaramс разбитой посудою для разных напитков и утвари, с перевёрнутыми колёсами, осью и сломанным дышлом; разбитой разных соков-утвари посудою, перевёрнутоколёсноосный, сломанноводильный
Translation

«Каким бы нисхождением Владыка Хари, господь, ни творил [дел], услаждающих слух и пленяющих ум наш, о владыка, — слушая которые, человек теряет уныние и жажду, и естество его скоро очищается, [является] преданность Хари и дружба с Его человеком, — поведай же то самое ожерелье, если сочтёшь [нужным]; и ещё иное дивное деяние Кришны-младенца, [Того,] кто, придя в человеческий мир, следует его породе. Однажды, при омовении на празднике переворачивания, в соединении с созвездием рождения, при собравшихся женщинах, под музыку, пение и произнесение брахманских мантр, целомудренная совершила омовение сына. Жена Нанды, [когда] совершено было омовение и прочее и брахманами, хорошо почтёнными, произнесено благословение — пищею, одеждами, венками и желанными коровами, — [сына] с осоловевшими от сна глазами тихо уложила. С умом, занятым хлопотами праздника, разумная, почитая пришедших жителей Враджа, она вовсе не слышала плача сына; а он, плача, желая груди, вскинул ножки, — и телега, ударенная нежной, как молодой побег, маленькой ножкою лежащего внизу младенца, опрокинулась, с разбитой посудою для разных напитков и утвари, с перевёрнутыми колёсами, осью и сломанным дышлом».

Version

8f94a29b7077 · published Aug 15, 2026, 4:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with