Śrīmad-Bhāgavatam
The Morsel Still in His Hand10.13.22-28
4546 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.13.22-28
Devanāgarī

तन्-मातरो वेणु-रव-त्वरोत्थिता उत्थाप्य दोर्भिः परिरभ्य निर्भरम्
स्नेह-स्नुत-स्तन्य-पयः-सुधासवं मत्वा परं ब्रह्म सुतान् अपाययन्
ततो नृपोन्मर्दन-मज्ज-लेपना- लङ्कार-रक्षा-तिलकाशनादिभिः
संलालितः स्वाचरितैः प्रहर्षयन् सायं गतो याम-यमेन माधवः
गावस् ततो गोष्ठम् उपेत्य सत्वरं हुङ्कार-घोषैः परिहूत-सङ्गतान्
स्वकान् स्वकान् वत्सतरान् अपाययन् मुहुर् लिहन्त्यः स्रवद् औधसं पयः
गो-गोपीनां मातृतास्मिन्न् आसीत् स्नेहर्धिकां विना
पुरोवद् आस्व् अपि हरेस् तोकता मायया विना
व्रजौकसां स्व-तोकेषु स्नेह-वल्ल्य् आब्दम् अन्वहम्
शनैर् निःसीम ववृधे यथा कृष्णे त्व् अपूर्ववत्
इत्थम् आत्मात्मनात्मानं वत्स-पाल-मिषेण सः
पालयन् वत्सपो वर्षं चिक्रीडे वन-गोष्ठयोः
एकदा चारयन् वत्सान् स-रामो वनम् आविशत्
पञ्च-षासु त्रि-यामासु हायनापूरणीष्व् अजः

Transliteration (IAST)

tan-mātaro veṇu-rava-tvarotthitā utthāpya dorbhiḥ parirabhya nirbharam
sneha-snuta-stanya-payaḥ-sudhāsavaṃ matvā paraṃ brahma sutān apāyayan
tato nṛponmardana-majja-lepanā- laṅkāra-rakṣā-tilakāśanādibhiḥ
saṃlālitaḥ svācaritaiḥ praharṣayan sāyaṃ gato yāma-yamena mādhavaḥ
gāvas tato goṣṭham upetya satvaraṃ huṅkāra-ghoṣaiḥ parihūta-saṅgatān
svakān svakān vatsatarān apāyayan muhur lihantyaḥ sravad audhasaṃ payaḥ
go-gopīnāṃ mātṛtāsminn āsīt snehardhikāṃ vinā
purovad āsv api hares tokatā māyayā vinā
vrajaukasāṃ sva-tokeṣu sneha-vally ābdam anvaham
śanair niḥsīma vavṛdhe yathā kṛṣṇe tv apūrvavat
ittham ātmātmanātmānaṃ vatsa-pāla-miṣeṇa saḥ
pālayan vatsapo varṣaṃ cikrīḍe vana-goṣṭhayoḥ
ekadā cārayan vatsān sa-rāmo vanam āviśat
pañca-ṣāsu tri-yāmāsu hāyanāpūraṇīṣv ajaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तत्-मातरः वेणु-रव-त्वरा-उत्थिताः उत्थाप्य दोर्भिः परिरभ्य निर्भरम्tat-mātaraḥ veṇu-rava-tvarā-utthitāḥ utthāpya dorbhiḥ parirabhya nirbharamих матери, поспешно вставшие на звук свирели, подняв руками, крепко обняв; их матери свирели звуком поспешновставшие, подняв руками обняв крепко
स्नेह-स्नुत-स्तन्य-पयः-सुधा-आसवम् मत्वा परम् ब्रह्म सुतान् अपाययन्sneha-snuta-stanya-payaḥ-sudhā-āsavam matvā param brahma sutān apāyayanнапоили сыновей грудным молоком, источённым любовью, — нектарным питьём, сочтя [их своими]: Высшего Брахмана; любовью источённого грудного молока нектарный напиток сочтя высшего Брахмана сыновей напоили
ततः नृप उन्मर्दन-मज्ज-लेपन-अलङ्कार-रक्षा-तिलक-अशन-आदिभिःtataḥ nṛpa unmardana-majja-lepana-alaṅkāra-rakṣā-tilaka-aśana-ādibhiḥзатем, о царь, растиранием, купанием, умащением, украшением, оберегом, тилаком, кормлением и прочим; затем, о царь, растиранием-купанием-умащением-украшением-оберегом-тилаком-едою-прочим
संलालितः स्व-आचरितैः प्रहर्षयन् सायम् गतः याम-यमेन माधवःsaṃlālitaḥ sva-ācaritaiḥ praharṣayan sāyam gataḥ yāma-yamena mādhavaḥобласканный, радуя [их] Своими повадками, Мадхава — вечер настал в свой черёд; обласканный своими повадками радующий вечером пришедший в свой черёд Мадхава
गावः ततः गोष्ठम् उपेत्य सत्वरम् हुङ्कार-घोषैः परिहूत-सङ्गतान्gāvaḥ tataḥ goṣṭham upetya satvaram huṅkāra-ghoṣaiḥ parihūta-saṅgatānкоровы, поспешно придя в хлев, мычанием созвав сошедшихся; коровы затем в хлев придя поспешно мычаниями созванных сошедшихся
स्वकान् स्वकान् वत्सतरान् अपाययन् मुहुः लिहन्त्यः स्रवत् औधसम् पयःsvakān svakān vatsatarān apāyayan muhuḥ lihantyaḥ sravat audhasam payaḥпоили каждая своих телят, беспрестанно облизывая, [и] молоко текло из вымени; своих своих телят поили беспрестанно лижущие, текущее вымени молоко
गो-गोपीनाम् मातृता अस्मिन् आसीत् स्नेह-ऋद्धिकाम् विनाgo-gopīnām mātṛtā asmin āsīt sneha-ṛddhikām vināматеринство коров и пастушек к нему было [прежним] — не считая прибавки любви; коров-пастушек материнство в этом было любви прибавки кроме
पुरः-वत् आसु अपि हरेः तोकता मायया विनाpuraḥ-vat āsu api hareḥ tokatā māyayā vināи сыновство Хари у них было как прежде — без [всякой] майи; как прежде в них также Хари сыновство майею без
व्रज-ओकसाम् स्व-तोकेषु स्नेह-वल्ली आ-अब्दम् अनु-अहम्vraja-okasām sva-tokeṣu sneha-vallī ā-abdam anu-ahamу жителей Враджа лоза любви к своим детям, год напролёт, день за днём; Враджа жителей к своим детям любви лоза до года каждый день
शनैः निःसीम ववृधे यथा कृष्णे तु अ-पूर्व-वत्śanaiḥ niḥsīma vavṛdhe yathā kṛṣṇe tu a-pūrva-vatмедленно росла безмерно — как к Кришне, но небывалым образом; медленно беспредельно росла как к Кришне же небывалоподобно
इत्थम् आत्मा आत्मना आत्मानम् वत्स-पाल-मिषेण सःittham ātmā ātmanā ātmānam vatsa-pāla-miṣeṇa saḥтак самость Собою Самого Себя, под видом пастушков телят; так самость собою себя телят пастухов под видом он
पालयन् वत्स-पः वर्षम् चिक्रीडे वन-गोष्ठयोःpālayan vatsa-paḥ varṣam cikrīḍe vana-goṣṭhayoḥоберегая, [Он,] пастушок телят, год играл в лесу и в стойле; оберегающий телят пастух год играл в лесу-стойле
एकदा चारयन् वत्सान् स-रामः वनम् आविशत्ekadā cārayan vatsān sa-rāmaḥ vanam āviśatоднажды, пася телят вместе с Рамою, вошёл в лес; однажды пасущий телят с Рамою в лес вошёл
पञ्च-षासु त्रि-यामासु हायन-आपूरणीषु अजःpañca-ṣāsu tri-yāmāsu hāyana-āpūraṇīṣu ajaḥза пять-шесть ночей до полноты года — Нерождённый; при пяти-шести ночах года наполняющих Нерождённый
Translation

«Их матери, поспешно вставшие на звук свирели, подняв руками, крепко обняв, напоили сыновей грудным молоком, источённым любовью, — нектарным питьём, сочтя [их своими]: Высшего Брахмана. Затем, о царь, растиранием, купанием, умащением, украшением, оберегом, тилаком, кормлением и прочим обласканный, радуя [их] Своими повадками, Мадхава — вечер настал в свой черёд. Коровы, поспешно придя в хлев, мычанием созвав сошедшихся, поили каждая своих телят, беспрестанно облизывая, [и] молоко текло из вымени. Материнство коров и пастушек к нему было [прежним] — не считая прибавки любви; и сыновство Хари у них было как прежде — без [всякой] майи. У жителей Враджа лоза любви к своим детям, год напролёт, день за днём, медленно росла безмерно — как к Кришне, но небывалым образом. Так самость Собою Самого Себя, под видом пастушков телят оберегая, [Он,] пастушок телят, год играл в лесу и в стойле. Однажды, пася телят вместе с Рамою, вошёл в лес за пять-шесть ночей до полноты года — Нерождённый».

Version

5d9328bcc227 · published Aug 15, 2026, 5:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with