Śrīmad-Bhāgavatam
Setting Aside the Labour of Knowledge10.14.7-13
4552 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.14.7-13
Devanāgarī

गुणात्मनस् ते ऽपि गुणान् विमातुं हितावतीऋनस्य क ईशिरे ऽस्य
कालेन यैर् वा विमिताः सु-कल्पैर् भू-पांशवः खे मिहिका द्यु-भासः
तत् ते ऽनुकम्पां सु-समीक्षमाणो भुञ्जान एवात्म-कृतं विपाकम्
हृद्-वाग्-वपुर्भिर् विदधन् नमस् ते जीवेत यो मुक्ति-पदे स दाय-भाक्
पश्येश मे ऽनार्यम् अनन्त आद्ये परात्मनि त्वय्य् अपि मायि-मायिनि
मायां वितत्येक्षितुम् आत्म-वैभवं ह्य् अहं कियान् ऐच्छम् इवार्चिर् अग्नौ
अतः क्षमस्वाच्युत मे रजो-भुवो ह्य् अजानतस् त्वत्-पृथग्-ईश-मानिनः
अजावलेपान्ध-तमो-ऽन्ध-चक्षुष एषो ऽनुकम्प्यो मयि नाथवान् इति
क्वाहं तमो-महद्-अहं-ख-चराग्नि-वार्-भू-
संवेष्टिताण्ड-घट-सप्त-वितस्ति-कायः
क्वेदृग्-विधाविगणिताण्ड-पराणु-चर्या-
वाताध्व-रोम-विवरस्य च ते महित्वम्
उत्क्षेपणं गर्भ-गतस्य पादयोः किं कल्पते मातुर् अधोक्षजागसे
किम् अस्ति-नास्ति-व्यपदेश-भूषितं तवास्ति कुक्षेः कियद् अप्य् अनन्तः
जगत्-त्रयान्तोदधि-सम्प्लवोदे नारायणस्योदर-नाभि-नालात्
विनिर्गतो ऽजस् त्व् इति वाङ् न वै मृषा किन्त्व् ईश्वर त्वन् न विनिर्गतो ऽस्मि

Transliteration (IAST)

guṇātmanas te 'pi guṇān vimātuṃ hitāvatīṛnasya ka īśire 'sya
kālena yair vā vimitāḥ su-kalpair bhū-pāṃśavaḥ khe mihikā dyu-bhāsaḥ
tat te 'nukampāṃ su-samīkṣamāṇo bhuñjāna evātma-kṛtaṃ vipākam
hṛd-vāg-vapurbhir vidadhan namas te jīveta yo mukti-pade sa dāya-bhāk
paśyeśa me 'nāryam ananta ādye parātmani tvayy api māyi-māyini
māyāṃ vitatyekṣitum ātma-vaibhavaṃ hy ahaṃ kiyān aiccham ivārcir agnau
ataḥ kṣamasvācyuta me rajo-bhuvo hy ajānatas tvat-pṛthag-īśa-māninaḥ
ajāvalepāndha-tamo-'ndha-cakṣuṣa eṣo 'nukampyo mayi nāthavān iti
kvāhaṃ tamo-mahad-ahaṃ-kha-carāgni-vār-bhū-
saṃveṣṭitāṇḍa-ghaṭa-sapta-vitasti-kāyaḥ
kvedṛg-vidhāvigaṇitāṇḍa-parāṇu-caryā-
vātādhva-roma-vivarasya ca te mahitvam
utkṣepaṇaṃ garbha-gatasya pādayoḥ kiṃ kalpate mātur adhokṣajāgase
kim asti-nāsti-vyapadeśa-bhūṣitaṃ tavāsti kukṣeḥ kiyad apy anantaḥ
jagat-trayāntodadhi-samplavode nārāyaṇasyodara-nābhi-nālāt
vinirgato 'jas tv iti vāṅ na vai mṛṣā kintv īśvara tvan na vinirgato 'smi

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
गुण-आत्मनः ते अपि गुणान् विमातुम् हित-अवतीर्णस्य के ईशिरे अस्यguṇa-ātmanaḥ te api guṇān vimātum hita-avatīrṇasya ke īśire asya«кто способен измерить качества Тебя, чья самость — качества, нисшедшего ради блага?; качествосамостного Тебя также качества измерить, ради блага нисшедшего, кто способны этого
कालेन यैः वा विमिताः सु-कल्पैः भू-पांसवः खे मिहिकाः द्यु-भासःkālena yaiḥ vā vimitāḥ su-kalpaiḥ bhū-pāṃsavaḥ khe mihikāḥ dyu-bhāsaḥ[даже] теми искусниками, кто со временем исчислил пылинки земли, снежинки в небе, сияния светил; временем которыми или исчислены искусными земли пылинки, в небе снежинки, небесные светы
तत् ते अनुकम्पाम् सु-समीक्षमाणः भुञ्जानः एव आत्म-कृतम् विपाकम्tat te anukampām su-samīkṣamāṇaḥ bhuñjānaḥ eva ātma-kṛtam vipākam«итак, кто, хорошо созерцая Твою милость, вкушая созревший [плод] собственных дел; то Твою милость хорошо созерцающий, вкушающий же собою сделанное созревание
हृत्-वाक्-वपुर्भिः विदधन् नमः ते जीवेत यः मुक्ति-पदे सः दाय-भाक्hṛt-vāk-vapurbhiḥ vidadhan namaḥ te jīveta yaḥ mukti-pade saḥ dāya-bhākсердцем, речью и телом творя Тебе поклон, живёт, — тот наследник места освобождения; сердцем-речью-телом творящий поклон Тебе жил бы который, освобождения месте он наследник
पश्य ईश मे अन्-आर्यम् अनन्त आद्ये पर-आत्मनि त्वयि अपि मायि-मायिनिpaśya īśa me an-āryam ananta ādye para-ātmani tvayi api māyi-māyini«взгляни, владыка, на моё неблагородство: пред Тобою, бесконечным, изначальным, Высшею Самостью, чарующим самих чарователей; взгляни, владыка, моё неблагородство, о бесконечный, изначальный, высшей самости, в Тебе также чарователей чарующем
मायाम् वितत्य ईक्षितुम् आत्म-वैभवम् हि अहम् कियान् ऐच्छम् इव अर्चिः अग्नौmāyām vitatya īkṣitum ātma-vaibhavam hi aham kiyān aiccham iva arciḥ agnauраспростерши майю, я захотел увидеть своё могущество — сколь я велик! — как искра в огне; майю распростерши увидеть своё могущество ведь я сколь велик пожелал, искра словно в огне
अतः क्षमस्व अच्युत मे रजः-भुवः हि अ-जानतः त्वत्-पृथक्-ईश-मानिनःataḥ kṣamasva acyuta me rajaḥ-bhuvaḥ hi a-jānataḥ tvat-pṛthak-īśa-māninaḥ«поэтому прости, Ачьюта, меня, рождённого из раджаса, незнающего, мнящего себя отдельным от Тебя владыкою; поэтому прости, Ачьюта, меня из раджаса рождённого ведь незнающего, от Тебя отдельным владыкой мнящего
अज-अवलेप-अन्ध-तमः-अन्ध-चक्षुषः एषः अनुकम्प्यः मयि नाथ-वान् इतिaja-avalepa-andha-tamaḥ-andha-cakṣuṣaḥ eṣaḥ anukampyaḥ mayi nātha-vān itiчьи глаза ослеплены слепою тьмою кичения нерождённостью, — «он достоин моего сострадания, он мой»; нерождённости кичением слепой тьмою ослеплённоглазого, этот сострадания достойный, мой владыку имеющий так
क्व अहम् तमः-महत्-अहं-ख-चर-अग्नि-वाः-भू-संवेष्टित-अण्ड-घट-सप्त-वितस्ति-कायःkva aham tamaḥ-mahat-ahaṃ-kha-cara-agni-vāḥ-bhū-saṃveṣṭita-aṇḍa-ghaṭa-sapta-vitasti-kāyaḥ«где я — телом в семь пядей, [заключённый] в горшке яйца, обёрнутом тьмою, махат, самостью, пространством, ветром, огнём, водою, землёю; где я тьмою-махат-самостью-пространством-ходящим-огнём-водою-землёю обёрнутого яйца горшка семипядное тело
क्व ईदृक्-विध-अ-विगणित-अण्ड-पर-अणु-चर्या-वात-अध्व-रोम-विवरस्य च ते महित्वम्kva īdṛk-vidha-a-vigaṇita-aṇḍa-para-aṇu-caryā-vāta-adhva-roma-vivarasya ca te mahitvamи где — Твоё величие, у которого в порах волосков, как в путях ветра, движутся неисчислимые такие же яйца, точно пылинки; где такого рода неисчислимых яиц пылинками движение ветра путями пор волосков же Твоё величие
उत्क्षेपणम् गर्भ-गतस्य पादयोः किम् कल्पते मातुः अधोक्षज आगसेutkṣepaṇam garbha-gatasya pādayoḥ kim kalpate mātuḥ adhokṣaja āgase«вменяется ли, о Адхокшаджа, во оскорбление матери взбрыкивание ножками того, кто в утробе?; вскидывание в утробе бывшего ног что вменяется матери, о Адхокшаджа, в оскорбление
किम् अस्ति-न-अस्ति-व्यपदेश-भूषितम् तव अस्ति कुक्षेः कियत् अपि अनन्तःkim asti-na-asti-vyapadeśa-bhūṣitam tava asti kukṣeḥ kiyat api anantaḥесть ли хоть что-нибудь, украшенное названием «есть» и «нет», вне Твоего чрева, о Бесконечный?; что «есть-нет» названием украшенное Твоего есть чрева сколько-либо вне
जगत्-त्रय-अन्त-उदधि-सम्प्लव-उदे नारायणस्य उदर-नाभि-नालात्jagat-traya-anta-udadhi-samplava-ude nārāyaṇasya udara-nābhi-nālāt«в водах потопа, [в] океане конца трёх миров, из стебля пупа на чреве Нараяны; трёх миров конца океана потопа в водах Нараяны чрева пупа стебля
विनिर्गतः अजः तु इति वाक् न वै मृषा किन्तु ईश्वर त्वत् न विनिर्गतः अस्मिvinirgataḥ ajaḥ tu iti vāk na vai mṛṣā kintu īśvara tvat na vinirgataḥ asmi«вышел Нерождённый» — эта речь не ложна; но, о владыка, из Тебя я не выходил; вышел Нерождённый так речь не ведь ложна, но, о владыка, из Тебя не вышедший я
Translation

«Кто способен измерить качества Тебя, чья самость — качества, нисшедшего ради блага, [даже] теми искусниками, кто со временем исчислил пылинки земли, снежинки в небе, сияния светил? Итак, кто, хорошо созерцая Твою милость, вкушая созревший [плод] собственных дел, сердцем, речью и телом творя Тебе поклон, живёт, — тот наследник места освобождения. Взгляни, владыка, на моё неблагородство: пред Тобою, бесконечным, изначальным, Высшею Самостью, чарующим самих чарователей, распростерши майю, я захотел увидеть своё могущество — сколь я велик! — как искра в огне. Поэтому прости, Ачьюта, меня, рождённого из раджаса, незнающего, мнящего себя отдельным от Тебя владыкою, чьи глаза ослеплены слепою тьмою кичения нерождённостью, — [сказав:] „Он достоин моего сострадания, он мой“. Где я — телом в семь пядей, [заключённый] в горшке яйца, обёрнутом тьмою, махат, самостью, пространством, ветром, огнём, водою, землёю, — и где Твоё величие, у которого в порах волосков, как в путях ветра, движутся неисчислимые такие же яйца, точно пылинки? Вменяется ли, о Адхокшаджа, во оскорбление матери взбрыкивание ножками того, кто в утробе? Есть ли хоть что-нибудь, украшенное названием „есть“ и „нет“, вне Твоего чрева, о Бесконечный? В водах потопа, [в] океане конца трёх миров, из стебля пупа на чреве Нараяны „вышел Нерождённый“ — эта речь не ложна; но, о владыка, из Тебя я не выходил».

Version

667fabfca022 · published Aug 15, 2026, 5:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with