Śrīmad-Bhāgavatam
By Firebrands and by a Foot10.34.20-32
4645 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.34.20-32
Devanāgarī

कदाचिद् अथ गोविन्दो रामश् चाद्भुत-विक्रमः
विजह्रतुर् वने रात्र्यां मध्य-गौ व्रज-योषिताम्
उपगीयमानौ ललितं स्त्री-जनैर् बद्ध-सौहृदैः
स्व्-अलङ्कृतानुलिप्ताङ्गौ स्रग्विनौ विरजो-ऽम्बरौ
निशा-मुखं मानयन्ताव् उदितोडुप-तारकम्
मल्लिका-गन्ध-मत्तालि- जुष्टं कुमुद-वायुना
जगतुः सर्व-भूतानां मनः-श्रवण-मङ्गलम्
तौ कल्पयन्तौ युगपत् स्वर-मण्डल-मूर्च्छितम्
गोप्यस् तद्-गीतम् आकर्ण्य मूर्च्छिता नाविदन् नृप
स्रंसद्-दुकूलम् आत्मानं स्रस्त-केश-स्रजं ततः
एवं विक्रीडतोः स्वैरं गायतोः सम्प्रमत्त-वत्
शङ्खचूड इति ख्यातो धनदानुचरो ऽभ्यगात्
तयोर् निरीक्षतो राजंस् तन्-नाथं प्रमदा-जनम्
क्रोशन्तं कालयाम् आस दिश्य् उदीच्याम् अशङ्कितः
क्रोशन्तं कृष्ण रामेति विलोक्य स्व-परिग्रहम्
यथा गा दस्युना ग्रस्ता भ्रातराव् अन्वधावताम्
मा भैष्टेत्य् अभयारावौ शाल-हस्तौ तरस्विनौ
आसेदतुस् तं तरसा त्वरितं गुह्यकाधमम्
स वीक्ष्य ताव् अनुप्राप्तौ काल-मृत्यू इवोद्विजन्
विषृज्य स्त्री-जनं मूढः प्राद्रवज् जीवितेच्छया
तम् अन्वधावद् गोविन्दो यत्र यत्र स धावति
जिहीर्षुस् तच्-छिरो-रत्नं तस्थौ रक्षन् स्त्रियो बलः
अविदूर इवाभ्येत्य शिरस् तस्य दुरात्मनः
जहार मुष्टिनैवाङ्ग सह-चूड-मणिं विभुः
शङ्खचूडं निहत्यैवं मणिम् आदाय भास्वरम्
अग्रजायाददात् प्रीत्या पश्यन्तीनां च योषिताम्

Transliteration (IAST)

kadācid atha govindo rāmaś cādbhuta-vikramaḥ
vijahratur vane rātryāṃ madhya-gau vraja-yoṣitām
upagīyamānau lalitaṃ strī-janair baddha-sauhṛdaiḥ
sv-alaṅkṛtānuliptāṅgau sragvinau virajo-'mbarau
niśā-mukhaṃ mānayantāv uditoḍupa-tārakam
mallikā-gandha-mattāli- juṣṭaṃ kumuda-vāyunā
jagatuḥ sarva-bhūtānāṃ manaḥ-śravaṇa-maṅgalam
tau kalpayantau yugapat svara-maṇḍala-mūrcchitam
gopyas tad-gītam ākarṇya mūrcchitā nāvidan nṛpa
sraṃsad-dukūlam ātmānaṃ srasta-keśa-srajaṃ tataḥ
evaṃ vikrīḍatoḥ svairaṃ gāyatoḥ sampramatta-vat
śaṅkhacūḍa iti khyāto dhanadānucaro 'bhyagāt
tayor nirīkṣato rājaṃs tan-nāthaṃ pramadā-janam
krośantaṃ kālayām āsa diśy udīcyām aśaṅkitaḥ
krośantaṃ kṛṣṇa rāmeti vilokya sva-parigraham
yathā gā dasyunā grastā bhrātarāv anvadhāvatām
mā bhaiṣṭety abhayārāvau śāla-hastau tarasvinau
āsedatus taṃ tarasā tvaritaṃ guhyakādhamam
sa vīkṣya tāv anuprāptau kāla-mṛtyū ivodvijan
viṣṛjya strī-janaṃ mūḍhaḥ prādravaj jīvitecchayā
tam anvadhāvad govindo yatra yatra sa dhāvati
jihīrṣus tac-chiro-ratnaṃ tasthau rakṣan striyo balaḥ
avidūra ivābhyetya śiras tasya durātmanaḥ
jahāra muṣṭinaivāṅga saha-cūḍa-maṇiṃ vibhuḥ
śaṅkhacūḍaṃ nihatyaivaṃ maṇim ādāya bhāsvaram
agrajāyādadāt prītyā paśyantīnāṃ ca yoṣitām

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कदाचित् अथ गोविन्दः रामः च अद्भुत-विक्रमःkadācit atha govindaḥ rāmaḥ ca adbhuta-vikramaḥзатем однажды Говинда и Рама, чья доблесть дивна; однажды затем Говинда Рама же дивнодоблестный
विजह्रतुः वने रात्र्याम् मध्य-गौ व्रज-योषिताम्vijahratuḥ vane rātryām madhya-gau vraja-yoṣitāmзабавлялись в лесу ночью, оказавшись посреди жён Враджа; забавлялись в лесу ночью посредиидущие Враджа жён
उपगीयमानौ ललितम् स्त्री-जनैः बद्ध-सौहृदैःupagīyamānau lalitam strī-janaiḥ baddha-sauhṛdaiḥпрелестно воспеваемые женщинами, связанными дружеством; воспеваемые прелестно женщинами связаннодружественными
सु-अलङ्कृत-अनुलिप्त-अङ्गौ स्रग्विणौ विरजः-अम्बरौsu-alaṅkṛta-anulipta-aṅgau sragviṇau virajaḥ-ambarauс телами, хорошо украшенными и умащёнными, в гирляндах, в незапылённых одеждах; хорошоукрашенноумащённотелые гирляндные незапылённоодеждные
निशा-मुखम् मानयन्तौ उदित-उडुप-तारकम्niśā-mukham mānayantau udita-uḍupa-tārakamпочитая начало ночи, где взошли месяц и звёзды; ночи начало почитающие взошедшемесяцозвёздное
मल्लिका-गन्ध-मत्त-अलि-जुष्टम् कुमुद-वायुनाmallikā-gandha-matta-ali-juṣṭam kumuda-vāyunāусладное пчёлами, опьянёнными запахом жасмина, и ветром с лотосов; жасминазапахомопьянённопчёлоусладное лотосовым ветром
जगतुः सर्व-भूतानाम् मनः-श्रवण-मङ्गलम्jagatuḥ sarva-bhūtānām manaḥ-śravaṇa-maṅgalamони запели [песнь], благую для ума и слуха всех существ; запели всех существ уму-слуху благое
तौ कल्पयन्तौ युगपत् स्वर-मण्डल-मूर्च्छितम्tau kalpayantau yugapat svara-maṇḍala-mūrcchitamоба, разом слагая [её], нарастающую по кругу тонов; они слагающие разом тоновкругомнарастающее
गोप्यः तत्-गीतम् आकर्ण्य मूर्च्छिताः न अविदन् नृपgopyaḥ tat-gītam ākarṇya mūrcchitāḥ na avidan nṛpaпастушки, услышав ту песнь, обмерли и не заметили, о царь; пастушки ту песнь услышав обмершие не заметили, о царь
स्रंसत्-दुकूलम् आत्मानम् स्रस्त-केश-स्रजम् ततःsraṃsat-dukūlam ātmānam srasta-keśa-srajam tataḥни спадающего платья, ни себя, ни осыпавшихся волос и гирлянд; спадающеткань себя спавшеволосогирляндное затем
एवम् विक्रीडतोः स्वैरम् गायतोः सम्प्रमत्त-वत्evam vikrīḍatoḥ svairam gāyatoḥ sampramatta-vatкогда они так забавлялись на воле, распевая, точно охмелевшие; так забавляющихся вольно поющих охмелевшимподобно
शङ्खचूडः इति ख्यातः धन-द-अनुचरः अभ्यगात्śaṅkhacūḍaḥ iti khyātaḥ dhana-da-anucaraḥ abhyagātявился известный как Шанкхачуда, слуга Подателя богатств; Шанкхачуда так известный богатствдателя слуга приблизился
तयोः निरीक्षतोः राजन् तत्-नाथम् प्रमदा-जनम्tayoḥ nirīkṣatoḥ rājan tat-nātham pramadā-janamна глазах у них обоих, о царь, женщин, чей владыка — он; их обоих смотрящих, о царь, их владычный женский люд
क्रोशन्तम् कालयाम् आस दिशि उदीच्याम् अ-शङ्कितःkrośantam kālayām āsa diśi udīcyām a-śaṅkitaḥкричащих, он погнал в северную сторону, ничего не опасаясь; кричащих погнал в стороне северной неопасающийся
क्रोशन्तम् कृष्ण राम इति विलोक्य स्व-परिग्रहम्krośantam kṛṣṇa rāma iti vilokya sva-parigrahamувидев своё достояние, кричащее: «Кришна! Рама!»; кричащее «Кришна, Рама» так увидев своё достояние
यथा गाः दस्युना ग्रस्ताः भ्रातरौ अन्वधावताम्yathā gāḥ dasyunā grastāḥ bhrātarau anvadhāvatāmкак коров, захваченных разбойником, — оба брата побежали следом; как коров разбойником захваченных, братья оба побежали следом
मा भैष्ट इति अ-भय-आरावौ शाल-हस्तौ तरस्विनौmā bhaiṣṭa iti a-bhaya-ārāvau śāla-hastau tarasvinau«не бойтесь!» — [крича] возгласами бесстрашия, со стволами шала в руках, стремительные; не бойтесь так бесстрашновозгласные шала-рукие стремительные
आसेदतुः तम् तरसा त्वरितम् गुह्यक-अधमम्āsedatuḥ tam tarasā tvaritam guhyaka-adhamamони стремительно настигли того, спешащего, худшего из гухьяков; настигли его стремительностью спешащего гухьяков худшего
सः वीक्ष्य तौ अनुप्राप्तौ काल-मृत्यू इव उद्विजन्saḥ vīkṣya tau anuprāptau kāla-mṛtyū iva udvijanон, увидев их обоих настигшими, — как Время и Смерть, — содрогаясь; он увидев их настигших Время-Смерть словно содрогающийся
विसृज्य स्त्री-जनम् मूढः प्राद्रवत् जीवित-इच्छयाvisṛjya strī-janam mūḍhaḥ prādravat jīvita-icchayāбросив женщин, глупец побежал прочь, желая жизни; оставив женский люд глупый побежал жизни желанием
तम् अन्वधावत् गोविन्दः यत्र यत्र सः धावतिtam anvadhāvat govindaḥ yatra yatra saḥ dhāvatiза ним побежал Говинда — куда бы тот ни бежал,; за ним побежал Говинда где где он бежит
जिहीर्षुः तत्-शिरः-रत्नम् तस्थौ रक्षन् स्त्रियः बलःjihīrṣuḥ tat-śiraḥ-ratnam tasthau rakṣan striyaḥ balaḥжелая взять самоцвет с его головы; Бала же встал, охраняя женщин; взять желающий его головы самоцвет, встал охраняющий женщин Бала
अ-विदूरे इव अभ्येत्य शिरः तस्य दुरात्मनःa-vidūre iva abhyetya śiraḥ tasya durātmanaḥподойдя [к нему] словно совсем близко, голову того злодея; невдалеке словно подойдя голову того злонравного
जहार मुष्टिना एव अङ्ग सह-चूड-मणिम् विभुःjahāra muṣṭinā eva aṅga saha-cūḍa-maṇim vibhuḥвездесущий снёс одним кулаком, милый, вместе с самоцветом на макушке; снёс кулаком же, милый, смакушкисамоцветную вездесущий
शङ्खचूडम् निहत्य एवम् मणिम् आदाय भास्वरम्śaṅkhacūḍam nihatya evam maṇim ādāya bhāsvaramубив так Шанкхачуду и взяв сияющий самоцвет; Шанкхачуду убив так самоцвет взяв сияющий
अग्र-जाय अददात् प्रीत्या पश्यन्तीनाम् च योषिताम्agra-jāya adadāt prītyā paśyantīnām ca yoṣitāmон с любовью отдал [его] старшему брату — на глазах у женщин; прежерождённому дал с любовью смотрящих же женщин
Translation

«Затем однажды Говинда и Рама, чья доблесть дивна, забавлялись в лесу ночью, оказавшись посреди жён Враджа, — прелестно воспеваемые женщинами, связанными дружеством, с телами, хорошо украшенными и умащёнными, в гирляндах, в незапылённых одеждах, — почитая начало ночи, где взошли месяц и звёзды, усладное пчёлами, опьянёнными запахом жасмина, и ветром с лотосов. Они запели [песнь], благую для ума и слуха всех существ, оба, разом слагая [её], нарастающую по кругу тонов. Пастушки, услышав ту песнь, обмерли и не заметили, о царь, ни спадающего платья, ни себя, ни осыпавшихся волос и гирлянд. Когда они так забавлялись на воле, распевая, точно охмелевшие, явился известный как Шанкхачуда, слуга Подателя богатств. На глазах у них обоих, о царь, женщин, чей владыка — он, кричащих, он погнал в северную сторону, ничего не опасаясь. Увидев своё достояние, кричащее: „Кришна! Рама!“ — как коров, захваченных разбойником, — оба брата побежали следом. „Не бойтесь!“ — [крича] возгласами бесстрашия, со стволами шала в руках, стремительные, они стремительно настигли того, спешащего, худшего из гухьяков. Он, увидев их обоих настигшими, — как Время и Смерть, — содрогаясь, бросив женщин, глупец побежал прочь, желая жизни. За ним побежал Говинда — куда бы тот ни бежал, желая взять самоцвет с его головы; Бала же встал, охраняя женщин. Подойдя [к нему] словно совсем близко, голову того злодея вездесущий снёс одним кулаком, милый, вместе с самоцветом на макушке. Убив так Шанкхачуду и взяв сияющий самоцвет, он с любовью отдал [его] старшему брату — на глазах у женщин».

Version

b542ec483c00 · published Aug 15, 2026, 8:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with