Śrīmad-Bhāgavatam
The Weak Spot in a Virtue10.71.1-11
4789 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.71.1-11

śrī-śuka uvāca

Devanāgarī

इत्य् उदीरितम् आकर्ण्य देवऋषेर् उद्धवो ऽब्रवीत्
सभ्यानां मतम् आज्ञाय कृष्णस्य च महा-मतिः
यद् उक्तम् ऋषिना देव साचिव्यं यक्ष्यतस् त्वया
कार्यं पैतृ-ष्वस्रेयस्य रक्षा च शरणैषिणाम्
यष्टव्यम् राजसूयेन दिक्-चक्र-जयिना विभो
अतो जरा-सुत-जय उभयार्थो मतो मम
अस्माकं च महान् अर्थो ह्य् एतेनैव भविष्यति
यशश् च तव गोविन्द राज्ञो बद्धान् विमुञ्चतः
स वै दुर्विषहो राजा नागायुत-समो बले
बलिनाम् अपि चान्येषां भीमं सम-बलं विना
द्वै-रथे स तु जेतव्यो मा शताक्षौहिणी-युतः
ब्राह्मण्यो ऽभ्यर्थितो विप्रैर् न प्रत्याख्याति कर्हिचित्
ब्रह्म-वेष-धरो गत्वा तं भिक्षेत वृकोदरः
हनिष्यति न सन्देहो द्वै-रथे तव सन्निधौ
निमित्तं परम् ईशस्य विश्व-सर्ग-निरोधयोः
हिरण्यगर्भः शर्वश् च कालस्यारूपिणस् तव
गायन्ति ते विशद-कर्म गृहेषु देव्यो
राज्ञां स्व-शत्रु-वधम् आत्म-विमोक्षणं च
गोप्यश् च कुञ्जर-पतेर् जनकात्मजायाः
पित्रोश् च लब्ध-शरणा मुनयो वयं च
जरासन्ध-वधः कृष्ण भूर्य्-अर्थायोपकल्पते
प्रायः पाक-विपाकेन तव चाभिमतः क्रतुः
इत्य् उद्धव-वचो राजन् सर्वतो-भद्रम् अच्युतम्
देवर्षिर् यदु-वृद्धाश् च कृष्णश् च प्रत्यपूजयन्

Transliteration (IAST)

ity udīritam ākarṇya devaṛṣer uddhavo 'bravīt
sabhyānāṃ matam ājñāya kṛṣṇasya ca mahā-matiḥ
yad uktam ṛṣinā deva sācivyaṃ yakṣyatas tvayā
kāryaṃ paitṛ-ṣvasreyasya rakṣā ca śaraṇaiṣiṇām
yaṣṭavyam rājasūyena dik-cakra-jayinā vibho
ato jarā-suta-jaya ubhayārtho mato mama
asmākaṃ ca mahān artho hy etenaiva bhaviṣyati
yaśaś ca tava govinda rājño baddhān vimuñcataḥ
sa vai durviṣaho rājā nāgāyuta-samo bale
balinām api cānyeṣāṃ bhīmaṃ sama-balaṃ vinā
dvai-rathe sa tu jetavyo mā śatākṣauhiṇī-yutaḥ
brāhmaṇyo 'bhyarthito viprair na pratyākhyāti karhicit
brahma-veṣa-dharo gatvā taṃ bhikṣeta vṛkodaraḥ
haniṣyati na sandeho dvai-rathe tava sannidhau
nimittaṃ param īśasya viśva-sarga-nirodhayoḥ
hiraṇyagarbhaḥ śarvaś ca kālasyārūpiṇas tava
gāyanti te viśada-karma gṛheṣu devyo
rājñāṃ sva-śatru-vadham ātma-vimokṣaṇaṃ ca
gopyaś ca kuñjara-pater janakātmajāyāḥ
pitroś ca labdha-śaraṇā munayo vayaṃ ca
jarāsandha-vadhaḥ kṛṣṇa bhūry-arthāyopakalpate
prāyaḥ pāka-vipākena tava cābhimataḥ kratuḥ
ity uddhava-vaco rājan sarvato-bhadram acyutam
devarṣir yadu-vṛddhāś ca kṛṣṇaś ca pratyapūjayan

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इति उदीरितम् आकर्ण्य देव-ऋषेः उद्धवः अब्रवीत्iti udīritam ākarṇya deva-ṛṣeḥ uddhavaḥ abravītуслышав так изречённое божественным провидцем, Уддхава сказал,; так изречённое услышав божественногопровидца Уддхава сказал
सभ्यानाम् मतम् आज्ञाय कृष्णस्य च महा-मतिःsabhyānām matam ājñāya kṛṣṇasya ca mahā-matiḥузнав мнение собравшихся и Кришны, — великоразумный:; собравшихся мнение узнав Кришны же великоразумный
यत् उक्तम् ऋषिना देव साचिव्यम् यक्ष्यतः त्वयाyat uktam ṛṣinā deva sācivyam yakṣyataḥ tvayā«что сказано провидцем, о бог, — тобою [должно быть оказано] содействие приносящему жертву;; что сказанное провидцем, бог, содействие приносящемужертву тобою
कार्यम् पैतृ-स्वस्रेयस्य रक्षा च शरण-एषिणाम्kāryam paitṛ-svasreyasya rakṣā ca śaraṇa-eṣiṇāmнадлежит [помочь] сыну сестры отца — и защита ищущим прибежища; делаемое отцасестрысына защита же прибежищаищущих
यष्टव्यम् राजसूयेन दिक्-चक्र-जयिना विभोyaṣṭavyam rājasūyena dik-cakra-jayinā vibho«раджасую должно совершать [лишь] покорившему круг сторон света, о вездесущий;; совершаемое раджасуей сторонкругапокорителем, вездесущий
अतः जरा-सुत-जयः उभय-अर्थः मतः ममataḥ jarā-suta-jayaḥ ubhaya-arthaḥ mataḥ mamaпотому победа над сыном Джары, по мысли моей, служит обеим целям; потому Джарысынапобеда двоякоцельная мыслимая моя
अस्माकम् च महान् अर्थः हि एतेन एव भविष्यतिasmākam ca mahān arthaḥ hi etena eva bhaviṣyati«и наша великая цель ведь этим же самым исполнится,; наша же великая цель ведь этим же будет
यशः च तव गोविन्द राज्ञः बद्धान् विमुञ्चतःyaśaḥ ca tava govinda rājñaḥ baddhān vimuñcataḥи слава твоя, о Говинда, — освобождающего связанных царей; слава же твоя, Говинда, царей связанных освобождающего
सः वै दुः-विषहः राजा नाग-अयुत-समः बलेsaḥ vai duḥ-viṣahaḥ rājā nāga-ayuta-samaḥ bale«тот царь поистине трудноодолим, равный десяти тысячам слонов в силе,; тот ведь трудноодолимый царь слоновдесятитысячеравный в силе
बलिनाम् अपि च अन्येषाम् भीमम् सम-बलम् विनाbalinām api ca anyeṣām bhīmam sama-balam vināи [для] иных силачей — кроме Бхимы, равного [ему] силою; силачей также же иных Бхиму равносильного кроме
द्वै-रथे सः तु जेतव्यः मा शत-अक्षौहिणी-युतःdvai-rathe saḥ tu jetavyaḥ mā śata-akṣauhiṇī-yutaḥ«в поединке [на колесницах] он должен быть побеждён — не [когда он] соединён с сотнею акшаухини;; в поединке он же побеждаемый не стоакшаухинисоединённый
ब्राह्मण्यः अभ्यर्थितः विप्रैः न प्रत्याख्याति कर्हिचित्brāhmaṇyaḥ abhyarthitaḥ vipraiḥ na pratyākhyāti karhicitчтущий брахманов, упрошенный брахманами, он никогда не отказывает; брахманочтущий упрошенный брахманами не отказывает когда-либо
ब्रह्म-वेष-धरः गत्वा तम् भिक्षेत वृक-उदरःbrahma-veṣa-dharaḥ gatvā tam bhikṣeta vṛka-udaraḥ«приняв брахманское обличье, пойдя, пусть Врикодара попросит у него [подаяния];; брахманскообличьеносящий пойдя его да попросит Врикодара
हनिष्यति न सन्देहः द्वै-रथे तव सन्निधौhaniṣyati na sandehaḥ dvai-rathe tava sannidhauон убьёт [его] — нет сомнения — в поединке, в твоём присутствии; убьёт не сомнение в поединке твоём присутствии
निमित्तम् परम् ईशस्य विश्व-सर्ग-निरोधयोःnimittam param īśasya viśva-sarga-nirodhayoḥ«лишь орудие [ты], о господь, при творении и удержании вселенной —; орудие лишь господа вселеннойтворенияудержания
हिरण्यगर्भः शर्वः च कालस्य अ-रूपिणः तवhiraṇyagarbhaḥ śarvaḥ ca kālasya a-rūpiṇaḥ tavaХираньягарбха и Шарва — [орудия] тебя, бесформенного Времени; Хираньягарбха Шарва же Времени бесформенного твоего
गायन्ति ते विशद-कर्म गृहेषु देव्यः राज्ञाम् स्व-शत्रु-वधम् आत्म-विमोक्षणम् चgāyanti te viśada-karma gṛheṣu devyaḥ rājñām sva-śatru-vadham ātma-vimokṣaṇam ca«поют о твоём светлом деянии в домах жёны царей — об убиении своего врага и об освобождении себя,; поют твоё светлое деяние в домах жёны царей своеговрагаубиение себяосвобождение же
गोप्यः च कुञ्जर-पतेः जनक-आत्मजायाः पित्रोः च लब्ध-शरणाः मुनयः वयम् चgopyaḥ ca kuñjara-pateḥ janaka-ātmajāyāḥ pitroḥ ca labdha-śaraṇāḥ munayaḥ vayam caи пастушки, и [спасение] владыки слонов, дочери Джанаки, родителей, — и молчальники, обретшие прибежище, и мы; пастушки же слоноввладыки Джанаки дочери родителей же обретшиеприбежище молчальники мы же
जरासन्ध-वधः कृष्ण भूरि-अर्थाय उपकल्पतेjarāsandha-vadhaḥ kṛṣṇa bhūri-arthāya upakalpate«убиение Джарасандхи, о Кришна, послужит многим целям;; Джарасандхиубиение, Кришна, многоцели послужит
प्रायः पाक-विपाकेन तव च अभिमतः क्रतुःprāyaḥ pāka-vipākena tava ca abhimataḥ kratuḥи жертвоприношение, тобою одобренное, [придёт] по большей части созреванием плода [деяний]»; по большей части плодасозреванием твоё же одобренное жертвоприношение
इति उद्धव-वचः राजन् सर्वतः-भद्रम् अच्युतम्iti uddhava-vacaḥ rājan sarvataḥ-bhadram acyutamтак слово Уддхавы, о царь, благое во всех отношениях, непогрешимое,; так Уддхавы слово, о царь, всяческиблагое непогрешимое
देव-ऋषिः यदु-वृद्धाः च कृष्णः च प्रत्यपूजयन्deva-ṛṣiḥ yadu-vṛddhāḥ ca kṛṣṇaḥ ca pratyapūjayanбожественный провидец, старейшины Яду и Кришна одобрили; божественныйпровидец Яду старейшины же Кришна же одобрили
Translation

«Услышав так изречённое божественным провидцем, Уддхава сказал, узнав мнение собравшихся и Кришны, — великоразумный: „Что сказано провидцем, о бог, — тобою [должно быть оказано] содействие приносящему жертву; надлежит [помочь] сыну сестры отца — и защита ищущим прибежища. Раджасую должно совершать [лишь] покорившему круг сторон света, о вездесущий; потому победа над сыном Джары, по мысли моей, служит обеим целям. И наша великая цель ведь этим же самым исполнится, и слава твоя, о Говинда, — освобождающего связанных царей. Тот царь поистине трудноодолим, равный десяти тысячам слонов в силе, и [для] иных силачей — кроме Бхимы, равного [ему] силою. В поединке [на колесницах] он должен быть побеждён — не [когда он] соединён с сотнею акшаухини; чтущий брахманов, упрошенный брахманами, он никогда не отказывает. Приняв брахманское обличье, пойдя, пусть Врикодара попросит у него [подаяния]; он убьёт [его] — нет сомнения — в поединке, в твоём присутствии. Лишь орудие [ты], о господь, при творении и удержании вселенной — Хираньягарбха и Шарва — [орудия] тебя, бесформенного Времени. Поют о твоём светлом деянии в домах жёны царей — об убиении своего врага и об освобождении себя, и пастушки, и [спасение] владыки слонов, дочери Джанаки, родителей, — и молчальники, обретшие прибежище, и мы. Убиение Джарасандхи, о Кришна, послужит многим целям; и жертвоприношение, тобою одобренное, [придёт] по большей части созреванием плода [деяний]“. Так слово Уддхавы, о царь, благое во всех отношениях, непогрешимое, божественный провидец, старейшины Яду и Кришна одобрили».

Version

a618a2384d73 · published Aug 15, 2026, 11:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with