Bhaviṣya Purāṇa
The Discernment of the Division of Varnas1.44.18-23
297 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.44.18-23
Devanāgarī

मन्वन्तरेषु सर्वेषु चतुर्युगविभागशः । वर्णाश्रमाचारकृतं कर्म सिद्ध्यत्यनुत्तमम्
संसिद्धायां तु वार्तायां ततस्तेषां स्वयं प्रभुः । मर्यादां स्थापयामास यथारब्धं परस्परम्
ये वै परिगृहीतारस्तेषां सत्त्वबलाधिकाः । इतरेषां क्षतत्राणान्स्थापयामास क्षत्रियान्
उपतिष्ठन्ति ये तान्वै याचन्तो नर्मदाः सदा । सत्यब्रह्म सदाभूतं वदन्तो ब्राह्मणास्तु ते
ये चान्येप्यबलास्तेषां वैश्यकर्मणि संस्थिताः । कीलानि नाशयन्ति स्म पृथिव्यां प्रागतन्द्रिताः ॥ वैश्यानेव तु तानाह कीनाशान्वृत्तिमाश्रितान्
शोचन्तश्व द्रवन्तश्च परिचर्यासु ये नराः । निस्तेजसोऽल्पवीर्याश्च शूद्रांस्तानब्रवीत्तु सः

Transliteration (IAST)

manvantareṣu sarveṣu caturyugavibhāgaśaḥ | varṇāśramācārakṛtaṃ karma siddhyatyanuttamam
saṃsiddhāyāṃ tu vārtāyāṃ tatasteṣāṃ svayaṃ prabhuḥ | maryādāṃ sthāpayāmāsa yathārabdhaṃ parasparam
ye vai parigṛhītārasteṣāṃ sattvabalādhikāḥ | itareṣāṃ kṣatatrāṇānsthāpayāmāsa kṣatriyān
upatiṣṭhanti ye tānvai yācanto narmadāḥ sadā | satyabrahma sadābhūtaṃ vadanto brāhmaṇāstu te
ye cānyepyabalāsteṣāṃ vaiśyakarmaṇi saṃsthitāḥ | kīlāni nāśayanti sma pṛthivyāṃ prāgatandritāḥ || vaiśyāneva tu tānāha kīnāśānvṛttimāśritān
śocantaśva dravantaśca paricaryāsu ye narāḥ | nistejaso'lpavīryāśca śūdrāṃstānabravīttu saḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वर्णाश्रमाचारकृतं कर्म सिद्ध्यत्यनुत्तमम्varṇāśramācārakṛtaṃ karma siddhyatyanuttamam«дело, сотворённое обычаем варн и укладов, удаётся наилучшим образом; варнукладобычаемсотворённое дело удаётся наилучшее
मर्यादां स्थापयामास यथारब्धं परस्परम्maryādāṃ sthāpayāmāsa yathārabdhaṃ parasparam«он установил пределы — как было начато между ними; пределы установил как начатое взаимно
ये वै परिगृहीतारस्तेषां सत्त्वबलाधिकाःye vai parigṛhītārasteṣāṃ sattvabalādhikāḥ«те, что были берущими, из них превосходящие существом и силою,; которые берущие их существосилойпревосходящие
इतरेषां क्षतत्राणान्स्थापयामास क्षत्रियान्itareṣāṃ kṣatatrāṇānsthāpayāmāsa kṣatriyānохранителями прочих от увечья он поставил кшатриями; прочих увечьяохранителей поставил кшатриями
उपतिष्ठन्ति ये तान्वै याचन्तो नर्मदाः सदाupatiṣṭhanti ye tānvai yācanto narmadāḥ sadā«а те, что предстоят им, прося, всегда доставляющие отраду,; предстоят которые тем просящие отрададающие всегда
सत्यब्रह्म सदाभूतं वदन्तो ब्राह्मणास्तु तेsatyabrahma sadābhūtaṃ vadanto brāhmaṇāstu teговорящие истинного Брахмана, всегда сущего, — те суть брахманы; истинногоБрахмана всегдасущего говорящие брахманы те
निस्तेजसोऽल्पवीर्याश्च शूद्रांस्तानब्रवीत्तु सःnistejaso'lpavīryāśca śūdrāṃstānabravīttu saḥ«а бессильных и малодоблестных он назвал шудрами; бессильных малодоблестных шудрами тех назвал он
Translation

«„Во все манвантары, по разделению четырёх юг, дело, сотворённое обычаем варн и укладов, удаётся наилучшим образом. Когда же промысел был устроен, тогда владыка сам установил им пределы — как было начато между ними. Те, что были берущими, из них превосходящие существом и силою, — охранителями прочих от увечья он поставил кшатриями. А те, что предстоят им, прося, всегда доставляющие отраду, говорящие истинного Брахмана, всегда сущего, — те суть брахманы. А иные, что послабее, утвердились в деле вайшьи: они уничтожали колья на земле, прежде неутомимые; их-то он и назвал вайшьями, кинашами, прибегшими к промыслу. А те люди, что сетуют и бегают в услужении, бессильные и малодоблестные, — он назвал их шудрами“».

Version

98ec85afbbed · published Aug 19, 2026, 8:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with