Bhaviṣya Purāṇa
The Chariot of the Sun1.52.22-29
331 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.52.22-29
Devanāgarī

युगाक्षकोटीसम्बद्धे द्वे रश्मी स्यन्दनस्य तु । ध्रुवे ते भ्रमतो रश्मी न चक्रयुगयोस्तु वै
भ्रमतो मण्डलान्यस्य रवेरस्य रथस्य तु । कुलालचक्रवद्याति मण्डलं सर्वतोदिशम्
युगाक्षकोटी ते तस्य दक्षिणे स्यन्दनस्य तु । ऋग्यजुर्भ्यां गृहीतेन विचक्राश्वेन वै ध्रुवे
ह्रसेते तस्य रश्मी तु मण्डलेषूत्तरायणे । दक्षिणेऽथ समृद्धे तु भ्रमतो मण्डलानि तु
युगाक्षकोटी ते तस्य भ्रमेते स्यन्दनस्य तु । सक्तासक्तं च भ्रमते मण्डलं सर्वतोदिशम्
आकृष्येते ध्रुवेणेह समं तिष्ठति सुव्रत । तदा साभ्यन्तरं देवो भ्रमते मण्डलानि तु
ध्रुवेण मुच्यमाने तु पुना रश्मियुगेन वै । तथैव बाह्यतः सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु
अशीतिमण्डलशतं काष्ठयोरुभयोरपि । सरथोऽधिष्ठितो देवैर्विभ्रमेदृषिभिः सह

Transliteration (IAST)

yugākṣakoṭīsambaddhe dve raśmī syandanasya tu | dhruve te bhramato raśmī na cakrayugayostu vai
bhramato maṇḍalānyasya raverasya rathasya tu | kulālacakravadyāti maṇḍalaṃ sarvatodiśam
yugākṣakoṭī te tasya dakṣiṇe syandanasya tu | ṛgyajurbhyāṃ gṛhītena vicakrāśvena vai dhruve
hrasete tasya raśmī tu maṇḍaleṣūttarāyaṇe | dakṣiṇe'tha samṛddhe tu bhramato maṇḍalāni tu
yugākṣakoṭī te tasya bhramete syandanasya tu | saktāsaktaṃ ca bhramate maṇḍalaṃ sarvatodiśam
ākṛṣyete dhruveṇeha samaṃ tiṣṭhati suvrata | tadā sābhyantaraṃ devo bhramate maṇḍalāni tu
dhruveṇa mucyamāne tu punā raśmiyugena vai | tathaiva bāhyataḥ sūryo bhramate maṇḍalāni tu
aśītimaṇḍalaśataṃ kāṣṭhayorubhayorapi | saratho'dhiṣṭhito devairvibhramedṛṣibhiḥ saha

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युगाक्षकोटीसम्बद्धे द्वे रश्मी स्यन्दनस्य तुyugākṣakoṭīsambaddhe dve raśmī syandanasya tu«две вожжи колесницы, привязанные к концам оси при ярме,; ярмоосиконцампривязанные две вожжи колесницы
कुलालचक्रवद्याति मण्डलं सर्वतोदिशम्kulālacakravadyāti maṇḍalaṃ sarvatodiśam«как гончарный круг, идёт он кругом во все стороны; гончарногокругаподобно идёт круг вовсестороны
ह्रसेते तस्य रश्मी तु मण्डलेषूत्तरायणेhrasete tasya raśmī tu maṇḍaleṣūttarāyaṇe«укорачиваются его вожжи в кругах при северном пути,; укорачиваются его вожжи вкругах присеверномпути
दक्षिणेऽथ समृद्धे तु भ्रमतो मण्डलानि तुdakṣiṇe'tha samṛddhe tu bhramato maṇḍalāni tuа при южном они полны, когда он обходит круги; приюжном полные обходящего круги
आकृष्येते ध्रुवेणेह समं तिष्ठति सुव्रतākṛṣyete dhruveṇeha samaṃ tiṣṭhati suvrata«они притягиваются Дхрувою и стоят вровень, о крепкий обетом;; притягиваются Дхрувой здесь вровень стоит крепкийобетом
अशीतिमण्डलशतं काष्ठयोरुभयोरपिaśītimaṇḍalaśataṃ kāṣṭhayorubhayorapi«сто восемьдесят кругов — в обоих направлениях; восемьдесяткруговсто направлений обоих же
Translation

«„Две вожжи колесницы, привязанные к концам оси при ярме, вращаются на Дхруве — не на паре колёс. Когда он обходит круги, у Солнца и у этой колесницы, как гончарный круг, идёт он кругом во все стороны. Два конца оси при ярме у него — с правой стороны колесницы; взятым от Ригведы и Яджурведы конём без колеса — на Дхруве. Укорачиваются его вожжи в кругах при северном пути, а при южном они полны, когда он обходит круги. Два конца оси при ярме у него вращаются вместе с колесницею; то натянутый, то отпущенный, он обходит круг во все стороны. Они притягиваются Дхрувою и стоят вровень, о крепкий обетом; тогда бог обходит круги, идя внутри. А когда Дхрувою отпускается пара вожжей, тогда Солнце обходит круги снаружи. Сто восемьдесят кругов — в обоих направлениях; на колеснице, окружённый богами, он обходит их вместе с мудрецами“».

Version

4fc539e7dd87 · published Aug 19, 2026, 9:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with