Bhaviṣya Purāṇa
The Origin of the Avyaṅga1.142.15-19
735 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.142.15-19
Devanāgarī

एष सारश्च सा रम्या वै ज्ञेया जयनामभिः । अहेरङ्गात्समुत्पन्नो ह्यव्यङ्गस्तु ततः स्मृतः
यस्मादस्मादहेरङ्गमव्यङ्गस्तेन चोच्यते । अर्हेति पूजायां धातोः प्रत्ययो ण्वुल्ततः स्मृतः
पूजितश्च पवित्रश्च यस्मात्तेनार्हकः स्मृतः । सारसार्तः स्मृतं रूपं प्रधानं सार उच्यते
षण भक्तौ स्मृतौ धातुस्तस्मात्सारसनः स्मृतः । यस्मादर्चितमेवं तु सुवर्णमणिमौक्तिकैः
स ज्ञेयः पतिताङ्गस्तु नित्ययज्ञैरुपाहृतः । इत्येते कथिता वीर अव्यङ्गा व्यङ्गभोजकाः

Transliteration (IAST)

eṣa sāraśca sā ramyā vai jñeyā jayanāmabhiḥ | aheraṅgātsamutpanno hyavyaṅgastu tataḥ smṛtaḥ
yasmādasmādaheraṅgamavyaṅgastena cocyate | arheti pūjāyāṃ dhātoḥ pratyayo ṇvultataḥ smṛtaḥ
pūjitaśca pavitraśca yasmāttenārhakaḥ smṛtaḥ | sārasārtaḥ smṛtaṃ rūpaṃ pradhānaṃ sāra ucyate
ṣaṇa bhaktau smṛtau dhātustasmātsārasanaḥ smṛtaḥ | yasmādarcitamevaṃ tu suvarṇamaṇimauktikaiḥ
sa jñeyaḥ patitāṅgastu nityayajñairupāhṛtaḥ | ityete kathitā vīra avyaṅgā vyaṅgabhojakāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अहेरङ्गात्समुत्पन्नो ह्यव्यङ्गस्तु ततः स्मृतःaheraṅgātsamutpanno hyavyaṅgastu tataḥ smṛtaḥ«**возникший от змеиного тела — оттого и помнится авьянгою**; змеиноготелавозникший авьянга оттого помнится
अर्हेति पूजायां धातोः प्रत्ययो ण्वुल्ततः स्मृतःarheti pūjāyāṃ dhātoḥ pratyayo ṇvultataḥ smṛtaḥ«**от корня «арх» в значении почитания — суффикс «нвул»**; арх так почитании корня суффикс нвул затем помнится
पूजितश्च पवित्रश्च यस्मात्तेनार्हकः स्मृतःpūjitaśca pavitraśca yasmāttenārhakaḥ smṛtaḥ«поскольку чтим и чист — оттого помнится «архакою»; чтимый чистый поскольку тем архака помнится
प्रधानं सार उच्यतेpradhānaṃ sāra ucyate«главное зовётся «сарою»; главное сара зовётся
षण भक्तौ स्मृतौ धातुस्तस्मात्सारसनः स्मृतःṣaṇa bhaktau smṛtau dhātustasmātsārasanaḥ smṛtaḥ«корень «шана» помнится **в значении преданности** — оттого «сарасана»; шана преданности помнится корень оттого сарасана помнится
स ज्ञेयः पतिताङ्गस्तु नित्ययज्ञैरुपाहृतःsa jñeyaḥ patitāṅgastu nityayajñairupāhṛtaḥ«его должно знать «падшечленным», приносимым ежедневными жертвами; он ведомый падшечленный ежедневнымижертвамиприносимый
Translation

«„Авьянга и падшечленный, и авьянга, о владыка земли, — вот суть, и та прелестная должна быть знаема по победным именам. Возникший от змеиного тела — оттого и помнится авьянгою; поскольку он от змеиного тела, оттого и зовётся авьянгою. От корня «арх» в значении почитания — суффикс «нвул» затем помнится; поскольку чтим и чист — оттого помнится «архакою». Облик помнится как «сара-сарта»; главное зовётся «сарою». Корень «шана» помнится в значении преданности — оттого «сарасана». А поскольку он так почтён золотом, самоцветами и жемчугом, — его должно знать «падшечленным», приносимым ежедневными жертвами. Так поведаны, о герой, авьянги и вьянга-бходжаки“».

Version

4f98d34b7784 · published Aug 22, 2026, 6:10:53 PM UTC

Available inRU

Page between verses with