हिरण्यगर्भेति मंत्रस्य भरद्वाजऋषिः स्मृतः ॥ छन्दश्च जगती ख्यातं देवता च जलाधिपः
वरुणस्योत्तंभनेति मंत्रस्य जलकुंभं निवेदयेत् ॥ अस्य मंत्रस्य च ऋषिर्नारदः परिकीर्तितः ॥ विराट्छन्दश्च ईशानो देवता समुदाहृता
मोचयेन्मीनयुग्मं च मेषयुग्मं तथैव च ॥ संभवे पक्षियुग्मं च आडीं वा चक्रवाककम्
मोचयेन्नागयुग्मं च आयुवृद्धेश्च हेतवे ॥ दिक्षु जीवंतिकां दद्याद्राक्षसेभ्यो बलिं हरेत्
निर्मितं माषभक्तेन रक्तपुष्पैरलंकृतम् ॥ क्षात्रको लक्ष्मणश्चैव मणिभद्रो गणेश्वरः ॥ सबिंदुकेन हंतेन दिक्षु मध्ये यथा क्रमात्
ये भवा भाविनो भूता ये च तेषु मयासिनः ॥ आहरं तु बलिं तुष्ट्या प्रयच्छंतु शुभं मम
hiraṇyagarbheti maṃtrasya bharadvājaṛṣiḥ smṛtaḥ || chandaśca jagatī khyātaṃ devatā ca jalādhipaḥ
varuṇasyottaṃbhaneti maṃtrasya jalakuṃbhaṃ nivedayet || asya maṃtrasya ca ṛṣirnāradaḥ parikīrtitaḥ || virāṭchandaśca īśāno devatā samudāhṛtā
mocayenmīnayugmaṃ ca meṣayugmaṃ tathaiva ca || saṃbhave pakṣiyugmaṃ ca āḍīṃ vā cakravākakam
mocayennāgayugmaṃ ca āyuvṛddheśca hetave || dikṣu jīvaṃtikāṃ dadyādrākṣasebhyo baliṃ haret
nirmitaṃ māṣabhaktena raktapuṣpairalaṃkṛtam || kṣātrako lakṣmaṇaścaiva maṇibhadro gaṇeśvaraḥ || sabiṃdukena haṃtena dikṣu madhye yathā kramāt
ye bhavā bhāvino bhūtā ye ca teṣu mayāsinaḥ || āharaṃ tu baliṃ tuṣṭyā prayacchaṃtu śubhaṃ mama
«„У мантры «хираньягарбха» провидцем помянут Бхарадваджа, размером назван джагати, и божество — Владыка вод. Мантрою «варунасьоттамбхана» водный кувшин да поднесёт; у сей мантры провидцем возвещён Нарада, размер вират, и божеством назван Ишана. Да выпустит пару рыб и пару овец так же; при возможности — пару птиц, или утку, или чакраваку; и да выпустит пару змей — ради причины приращения жизни. В странах света да подаст живительную, ракшасам да поднесёт приношение — сработанное из машевой снеди, алыми цветами украшенное: Кшатрака, Лакшмана, Манибхадра, Владыка сонмов, — с бинду и с окончанием, в странах и посредине, по порядку. «Кто есть, кто будет и кто был, и кто среди них обитает, — приношение сие с довольством приняв, да даруют мне благо!»“».
b6f4d8faa388 · published Aug 20, 2026, 3:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Мочаен мина-югмам ча — «да выпустит пару рыб». Вот и обряд выпуска: живых тварей отпускают на волю. Вот и обряд выпуска: живых тварей отпускают на волю.
Меша-югмам татхаива ча — «и пару овец». Выпускают попарно — не поодиночке. Выпускают попарно — не поодиночке.
Самбхаве пакши-югмам ча — «при возможности — пару птиц». «При возможности» — то есть кто чем богат. «При возможности» — то есть кто чем богат.
Аюр-вриддхеш ча хетаве — «ради приращения жизни». Назван и смысл: отпустил живое — прибавилось жизни. Отпустил живое — прибавилось жизни.
Ракшасебхьо балим харет — «ракшасам да поднесёт приношение». И людоедам подают долю — как и людоедицам в прошлой главе. И людоедам подают долю.
Праяччханту шубхам мама — «да даруют мне благо». Просьба к ним произносится вслух и просто: примите и дайте благо. Просьба к ним произносится вслух и просто.