Bhaviṣya Purāṇa
The Rule of the Night-Meal Fast4.96.1-5
2405 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.96.1-5

Śrī-Kṛṣṇa

Devanāgarī

श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादवर्णनम् ॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ ॥ अथ नक्तोपवासस्य विधानं शृणु पांडव ॥ येन विज्ञातमात्रेण नरो मोक्षमवाप्नुयात्
येषु तेषु च मासेषु शुक्लपक्षे चतुर्दशीम् ॥ ब्राह्मणं भोजयित्वा तु प्रारभेत ततो व्रतम्
मासिमासि भवंति द्वावष्टम्यौ च चतुर्दशी ॥ शिवार्चनरतो भूत्वा शिवध्यानैकमानसः ॥ वसुधाभाजनं कृत्वा भुञ्जीयान्नक्तभोजनम्
उपवासात्परं भैक्ष्यं भैक्ष्यात्परमयाचितम् ॥ अयाचितात्परं नक्तं तस्मान्नक्तेन भोजयेत्
देवैश्च भुक्तं पूर्वाह्णे मध्याह्ने मुनिभिस्तथा ॥ अपराह्णे च पितृभिः सन्ध्यायां गुह्यकादिभिः

Transliteration (IAST)

śrīkṛṣṇayudhiṣṭhirasaṃvādavarṇanam || śrīkṛṣṇa uvāca || || atha naktopavāsasya vidhānaṃ śṛṇu pāṃḍava || yena vijñātamātreṇa naro mokṣamavāpnuyāt
yeṣu teṣu ca māseṣu śuklapakṣe caturdaśīm || brāhmaṇaṃ bhojayitvā tu prārabheta tato vratam
māsimāsi bhavaṃti dvāvaṣṭamyau ca caturdaśī || śivārcanarato bhūtvā śivadhyānaikamānasaḥ || vasudhābhājanaṃ kṛtvā bhuñjīyānnaktabhojanam
upavāsātparaṃ bhaikṣyaṃ bhaikṣyātparamayācitam || ayācitātparaṃ naktaṃ tasmānnaktena bhojayet
devaiśca bhuktaṃ pūrvāhṇe madhyāhne munibhistathā || aparāhṇe ca pitṛbhiḥ sandhyāyāṃ guhyakādibhiḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथ नक्तोपवासस्य विधानं शृणु पाण्डवatha naktopavāsasya vidhānaṃ śṛṇu pāṇḍava**теперь слушай устав ночного поста, о Пандава**; теперьслушай ночногопостаустав Пандава
येन विज्ञातमात्रेण नरो मोक्षमवाप्नुयात्yena vijñātamātreṇa naro mokṣamavāpnuyāt**одним лишь познанием которого человек обрёл бы освобождение**; однимлишьпознаниемкоторого человек обрёлбыосвобождение
वसुधाभाजनं कृत्वा भुञ्जीयान्नक्तभोजनम्vasudhābhājanaṃ kṛtvā bhuñjīyānnaktabhojanam**сделав посудою землю, да вкушает он ночную трапезу**; посудоюсделавземлю давкушает ночнуютрапезу
उपवासात्परं भैक्ष्यं भैक्ष्यात्परमयाचितम्upavāsātparaṃ bhaikṣyaṃ bhaikṣyātparamayācitam**выше поста — прошеное, выше прошеного — непрошеное**; вышепоста прошеное вышепрошеного непрошеное
अयाचितात्परं नक्तं तस्मान्नक्तेन भोजयेत्ayācitātparaṃ naktaṃ tasmānnaktena bhojayet**выше непрошеного — ночная еда; потому да питается он ночью**; вышенепрошеного ночнаяеда потому дапитаетсяночью
देवैश्च भुक्तं पूर्वाह्णे मध्याह्ने मुनिभिस्तथाdevaiśca bhuktaṃ pūrvāhṇe madhyāhne munibhistathā**богами вкушается в предполуденную пору, в полдень — подвижниками**; богамивкушается впредполуденнуюпору вполдень подвижниками
Translation

«Шри-Кришна сказал: „Теперь слушай устав ночного поста, о Пандава, одним лишь познанием которого человек обрёл бы освобождение. В какие бы то ни было месяцы, в четырнадцатый день светлой половины, накормив брахмана, да начнёт он затем обет. Месяц за месяцем бывают два восьмых дня и четырнадцатый. Став прилежным к почитанию Шивы, с умом, устремлённым к единому помышлению о Шиве, — сделав посудою землю, да вкушает он ночную трапезу. Выше поста — прошеное, выше прошеного — непрошеное; выше непрошеного — ночная еда; потому да питается он ночью. Богами вкушается в предполуденную пору, в полдень — подвижниками“».

Version

0dfd00e1a9b5 · published Aug 21, 2026, 6:08:33 AM UTC

Available inRU

Page between verses with