Garuḍa Purāṇa
The Treatment of Fever and Other Diseases1.170.12-22
664 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.170.12-22
Devanāgarī

नागरातिविषामुस्तभूनिम्बामृतवत्सकैः । सर्वज्वरहरः क्वथः सर्वातीसारनाशनः
मुस्तपर्पटकदिव्यशृङ्गवेरशृतं पयः । शालपर्णो पृश्रिपर्णो बृहती कण्टकारिका
बलाश्वदंष्ट्राबिल्वादि पाठानागरधान्यकम् । एतदाहारसंयोगे हितं सर्वातिसारिणाम्
बिल्वचूतास्थिक्वाथश्च खण्डं मध्वतिसारनुत् । अतिसारे हिता तद्वत्कुटजत्वक्कणायुता
वत्सकातिविषाविश्वकणाकन्दकषायकः । प्रयुक्तश्चामशूलाढ्ये ह्यतीसारे सशोणित
चिकित्साथ ग्रहण्यास्तुग्रहणी चाग्रिनाशिनी । चित्रकाक्वाथक्लकाभ्यां ग्रहणीघ्नं क्षृतं हविः । गुल्मशोथोदरप्लीहशूलार्शोघ्नं प्रदीपनम्
सौवर्चलं सैन्धवञ्च विडङ्गौद्भिदमेव च । सामुद्रेण समं पञ्चलवणान्यत्र योजयेत्
भेषजं शस्त्रक्षाराग्न्यस्त्रिधा वै चार्शसां हरम् । विद्धि तच्चार्शसोघ्नन्तु यद्धि तक्रं नवोद्धृतम्
गुडूटीं पिप्पलीयुक्तामभयां घृतभर्जिताम् । त्रिवृदर्शोविनाशार्थं भक्षयेदम्ललोणिकाम्
तिलेक्षुरससंयोगश्चार्शः कुष्ठ विनाशनः । पञ्चकोलं समरिचं सत्र्यूषणमथाग्निकृत्
हरीतकी भक्ष्यमाणा नागेरण गुडेन वा । सैन्धवोपहिता वापि सातत्येनाग्निदीपनी

Transliteration (IAST)

nāgarātiviṣāmustabhūnimbāmṛtavatsakaiḥ / sarvajvaraharaḥ kvathaḥ sarvātīsāranāśanaḥ
mustaparpaṭakadivyaśṛṅgaveraśṛtaṃ payaḥ / śālaparṇo pṛśriparṇo bṛhatī kaṇṭakārikā
balāśvadaṃṣṭrābilvādi pāṭhānāgaradhānyakam / etadāhārasaṃyoge hitaṃ sarvātisāriṇām
bilvacūtāsthikvāthaśca khaṇḍaṃ madhvatisāranut / atisāre hitā tadvatkuṭajatvakkaṇāyutā
vatsakātiviṣāviśvakaṇākandakaṣāyakaḥ / prayuktaścāmaśūlāḍhye hyatīsāre saśoṇita
cikitsātha grahaṇyāstugrahaṇī cāgrināśinī / citrakākvāthaklakābhyāṃ grahaṇīghnaṃ kṣṛtaṃ haviḥ / gulmaśothodaraplīhaśūlārśoghnaṃ pradīpanam
sauvarcalaṃ saindhavañca viḍaṅgaudbhidameva ca / sāmudreṇa samaṃ pañcalavaṇānyatra yojayet
bheṣajaṃ śastrakṣārāgnyastridhā vai cārśasāṃ haram / viddhi taccārśasoghnantu yaddhi takraṃ navoddhṛtam
guḍūṭīṃ pippalīyuktāmabhayāṃ ghṛtabharjitām / trivṛdarśovināśārthaṃ bhakṣayedamlaloṇikām
tilekṣurasasaṃyogaścārśaḥ kuṣṭha vināśanaḥ / pañcakolaṃ samaricaṃ satryūṣaṇamathāgnikṛt
harītakī bhakṣyamāṇā nāgeraṇa guḍena vā / saindhavopahitā vāpi sātatyenāgnidīpanī

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
नागरnāgaraсухой имбирь
अतिविषाativiṣāативиша
मुस्तmustaмуста
भूनिम्बाbhūnimbāбхунимба
मृतmṛtaгудучи
वत्सकैःvatsakaiḥс ватсакой
सर्वज्वरहरःsarvajvaraharaḥвсякий жар уносящий
क्वथःkvathaḥотвар
सर्वातीसारनाशनःsarvātīsāranāśanaḥвсякий понос губящий
पर्पटकparpaṭakaпарпатака
दिव्यdivyaдивья
शृङ्गवेरśṛṅgaveraимбирь
शृतंśṛtaṃвскипячённое
पयःpayaḥмолоко
शालपर्णोśālaparṇoшалапарни
पृश्रिपर्णोpṛśriparṇoпришнипарни
बृहतीbṛhatīбрихати
कण्टकारिकाkaṇṭakārikāкантакарика
बलाbalāбала
श्वदंष्ट्राśvadaṃṣṭrāгокшура
बिल्वादिbilvādiбильва и прочее
पाठाpāṭhāпатха
धान्यकम्dhānyakamкориандр
एतद्etadэто
आहारसंयोगेāhārasaṃyogeв соединении с пищей
हितंhitaṃблаготворно
सर्वातिसारिणाम्sarvātisāriṇāmвсем страдающим поносом
बिल्वbilvaбильва
चूतास्थिcūtāsthiкосточка манго
खण्डंkhaṇḍaṃсахар
मध्व्madhvмёд
अतिसारनुत्atisāranutпонос гонящий
अतिसारेatisāreпри поносе
हिताhitāблаготворна
कुटजत्वक्kuṭajatvakкора кутаджи
कणायुताkaṇāyutāс пиппали
वत्सकाvatsakāватсака
विश्वviśvaсухой имбирь
कन्दkandaклубень
कषायकःkaṣāyakaḥотвар
प्रयुक्तश्prayuktaśприменённый
चामशूलाढ्येcāmaśūlāḍhyeпри обильной колике от незрелого
सशोणितsaśoṇitaс кровью
चिकित्साथcikitsāthaлечение же
ग्रहण्यास्grahaṇyāsграхани
ग्रहणीgrahaṇīграхани
चाग्रिनाशिनीcāgrināśinīогонь губящая
चित्रकाcitrakāчитрака
कल्काभ्यांkalkābhyāṃи кашицей
ग्रहणीघ्नंgrahaṇīghnaṃграхани губящее
क्षृतंkṣṛtaṃприготовленное
हविःhaviḥтоплёное масло
गुल्मgulmaгульму
शोथśothaотёк
उदरudaraводянку
प्लीहplīhaселезёнку
शूलाśūlāколику
र्शोघ्नंrśoghnaṃгеморрой губящее
प्रदीपनम्pradīpanamразжигающее
सौवर्चलंsauvarcalaṃсоварчала
सैन्धवञ्saindhavañкаменная соль
विडङ्गौद्भिदम्viḍaṅgaudbhidamвиданга и удбхида
सामुद्रेणsāmudreṇaс морскою
समंsamaṃвместе
पञ्चलवणान्य्pañcalavaṇānyпять солей
अत्रatraздесь
योजयेत्yojayetда соединит
भेषजंbheṣajaṃснадобье
शस्त्रśastraнож
क्षाराkṣārāщёлочь
ग्निgniогонь
त्रिधाtridhāтрояко
चार्शसांcārśasāṃгеморрой
हरम्haramуносящее
विद्धिviddhiзнай
चार्शसोघ्नंcārśasoghnaṃгеморрой губящей
तक्रंtakraṃпахта
नवोद्धृतम्navoddhṛtamсвежеснятая
गुडूटींguḍūṭīṃгудучи
पिप्पलीयुक्ताम्pippalīyuktāmс пиппали
अभयांabhayāṃхаритаки
घृतभर्जिताम्ghṛtabharjitāmна топлёном масле поджаренную
त्रिवृद्trivṛdтривритта
अर्शोविनाशार्थंarśovināśārthaṃради истребления геморроя
भक्षयेद्bhakṣayedда ест
अम्ललोणिकाम्amlaloṇikāmамлалонику
तिलtilaкунжута
क्षुरसkṣurasaсок тростника
संयोगश्saṃyogaśсоединение
कुष्ठkuṣṭhaкушту
विनाशनःvināśanaḥгубящее
पञ्चकोलंpañcakolaṃпанчакола
समरिचंsamaricaṃс перцем
सत्र्यूषणम्satryūṣaṇamс тремя острыми
अथाग्निकृत्athāgnikṛtогонь творящее
हरीतकीharītakīхаритаки
भक्ष्यमाणाbhakṣyamāṇāпоедаемая
नागेरणnāgeraṇaс сухим имбирём
गुडेनguḍenaс патокой
सैन्धवोपहिताsaindhavopahitāс каменной солью
वापिvāpiили же
सातत्येनाsātatyenāпостоянно
ग्निदीपनीgnidīpanīогонь разжигающая
Translation

Отвар из сухого имбиря, ативиши, мусты, бхунимбы, гудучи и ватсаки уносит всякий жар и губит всякий понос. Молоко, вскипячённое с мустой, парпатакой, дивьей и имбирём; шалапарни, пришнипарни, брихати, кантакарика, бала, гокшура, бильва и прочее, патха, сухой имбирь и кориандр — это в соединении с пищей благотворно всем страдающим поносом. Отвар из бильвы и косточки манго с сахаром и мёдом гонит понос; так же благотворна при поносе кора кутаджи с пиппали. Отвар из ватсаки, ативиши, сухого имбиря, пиппали и клубня, применённый при поносе с обильной коликой от незрелого и с кровью. Теперь лечение грахани — грахани же губит огонь. Топлёное масло, приготовленное с отваром и кашицей читраки, губит грахани, а также гульму, отёк, водянку, селезёнку, колику и геморрой и разжигает. Соварчалу, каменную соль, вивангу и удбхиду вместе с морскою — пять солей да соединит он здесь. Снадобье, нож, щёлочь и огонь — трояко уносят геморрой; а знай, что и пахта, свежеснятая, губит геморрой. Гудучи с пиппали, харитаки, поджаренную на топлёном масле, тривритту и амлалонику да ест он ради истребления геморроя. Соединение кунжута с соком тростника губит геморрой и кушту; панчакола с перцем и с тремя острыми творит огонь. Харитаки, поедаемая с сухим имбирём, с патокой или с каменной солью, постоянно разжигает огонь.

Version

c0bf55681469 · published Sep 2, 2026, 5:43:45 PM UTC

Available inRU

Page between verses with