Garuḍa Purāṇa
On Brāhmī Ghee and Other Oils1.174.13-24
685 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.174.13-24
Devanāgarī

नारायणमिदं तैलं विष्णुनोक्तं रुगर्दनम् । पृथक्तैलं घृतं कुर्यात्समस्तैरौषधैः पृथक्
शतावर्या गुडूच्या वा चित्रकै गोचनान्वितैः । निर्गुण्ड्या वा प्रसारः स्यात्कण्टकार्या रसादिभिः
वर्षाभूवालया वापि वासकन फलत्रिकैः । ब्राहया चैग्ण्डकेनापि भृङ्गराजेन कुष्टिना
मुसल्या दशमूलेन खदिरेण वटादिभिः । वटिका मोदको वापि चूर्ण स्यात्सर्वरोगनुत्
घृतेन मधुना वापि अद्भिः खण्डगुडादिभिः । लवणैः कटुकैर्युक्तं यथालाभं च गेगनुत्
चित्रकार्कत्रिवृद्वापि यवानीहयमारकम् । सुधां च बालां गणिकां सप्तपर्णसुवर्चिकाम्
ज्योतिष्मतीञ्च संभृत्य तैलं धीरो विपाचयेत् । एतन्निष्यन्दनं तैलं भृशं दद्याद्भगन्दरे
शोधनं गेपणं चैव सर्ववर्णकरं परम् । चित्रकाद्यं महातैलं सर्वरोगप्रभञ्जनम्
अजमोदं ससिन्दूरं हरितालं निशाद्वयम् । क्षारद्वयं फेनयुतमार्द्रक सर (शवः लोद्भवम्
इन्द्रवारुण्यपामार्गकदलैः स्यन्दनैः समम् । एभिः सर्षपजं तैलमजामूत्रैश्चयोजितम्
मृद्वग्निना पचेदेत्गव्यक्षीरेण संयुतम् । अजमोदादिकं तैलं गण्डमालां व्यपोहति
विदग्धस्तु पचेत्पक्वं चैव विशोधयेत् । रोपणं मृदुभावं च तैलेनानेन कारयेत्

Transliteration (IAST)

nārāyaṇamidaṃ tailaṃ viṣṇunoktaṃ rugardanam / pṛthaktailaṃ ghṛtaṃ kuryātsamastairauṣadhaiḥ pṛthak
śatāvaryā guḍūcyā vā citrakai gocanānvitaiḥ / nirguṇḍyā vā prasāraḥ syātkaṇṭakāryā rasādibhiḥ
varṣābhūvālayā vāpi vāsakana phalatrikaiḥ / brāhayā caigṇḍakenāpi bhṛṅgarājena kuṣṭinā
musalyā daśamūlena khadireṇa vaṭādibhiḥ / vaṭikā modako vāpi cūrṇa syātsarvaroganut
ghṛtena madhunā vāpi adbhiḥ khaṇḍaguḍādibhiḥ / lavaṇaiḥ kaṭukairyuktaṃ yathālābhaṃ ca geganut
citrakārkatrivṛdvāpi yavānīhayamārakam / sudhāṃ ca bālāṃ gaṇikāṃ saptaparṇasuvarcikām
jyotiṣmatīñca saṃbhṛtya tailaṃ dhīro vipācayet / etanniṣyandanaṃ tailaṃ bhṛśaṃ dadyādbhagandare
śodhanaṃ gepaṇaṃ caiva sarvavarṇakaraṃ param / citrakādyaṃ mahātailaṃ sarvarogaprabhañjanam
ajamodaṃ sasindūraṃ haritālaṃ niśādvayam / kṣāradvayaṃ phenayutamārdraka sara (śavaḥ lodbhavam
indravāruṇyapāmārgakadalaiḥ syandanaiḥ samam / ebhiḥ sarṣapajaṃ tailamajāmūtraiścayojitam
mṛdvagninā pacedetgavyakṣīreṇa saṃyutam / ajamodādikaṃ tailaṃ gaṇḍamālāṃ vyapohati
vidagdhastu pacetpakvaṃ caiva viśodhayet / ropaṇaṃ mṛdubhāvaṃ ca tailenānena kārayet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
नारायणम्nārāyaṇam«нараяна»
इदंidaṃэто
तैलंtailaṃмасло
विष्णुनोक्तंviṣṇunoktaṃВишну изречённое
रुगर्दनम्rugardanamболь сокрушающее
पृथक्pṛthakпорознь
घृतंghṛtaṃтоплёное масло
कुर्यात्kuryātда сделает
समस्तैर्samastairсо всеми
औषधैःauṣadhaiḥснадобьями
शतावर्याśatāvaryāс шатавари
गुडूच्याguḍūcyāс гудучи
चित्रकैcitrakaiс читракой
गोचनान्वितैःgocanānvitaiḥс гочаной
निर्गुण्ड्याnirguṇḍyāс ниргунди
प्रसारःprasāraḥрастекание
स्यात्syātбывает
कण्टकार्याkaṇṭakāryāкантакари
रसादिभिःrasādibhiḥсоком и прочим
वर्षाभूvarṣābhūпунарнава
वालयाvālayāс балой
वासकनvāsakanaс васакой
फलत्रिकैःphalatrikaiḥс трипхалой
ब्राहयाbrāhayāс брахми
चैग्ण्डकेनापिcaigṇḍakenāpiи с эрандой
भृङ्गराजेनbhṛṅgarājenaс бхрингараджей
कुष्टिनाkuṣṭināс куштхой
मुसल्याmusalyāс мусали
दशमूलेनdaśamūlenaс десятикорнием
खदिरेणkhadireṇaс кхадирой
वटादिभिःvaṭādibhiḥс баньяном и прочим
वटिकाvaṭikāпилюля
मोदकोmodakoшарик
वापिvāpiили же
चूर्णcūrṇaпорошок
सर्वरोगनुत्sarvaroganutвсе недуги гонящий
घृतेनghṛtenaс топлёным маслом
मधुनाmadhunāс мёдом
अद्भिःadbhiḥс водою
खण्डkhaṇḍaс сахаром
गुडादिभिःguḍādibhiḥс патокой и прочим
लवणैःlavaṇaiḥс солями
कटुकैर्kaṭukairс едкими
युक्तंyuktaṃсоединённый
यथालाभंyathālābhaṃпо достатку
गेगनुत्geganutнедуги гонящий
चित्रकाcitrakāчитрака
र्कrkaарка
त्रिवृद्trivṛdтривритта
यवानीyavānīяванани
हयमारकम्hayamārakamхаямарака
सुधांsudhāṃсудха
बालांbālāṃбала
गणिकांgaṇikāṃганика
सप्तपर्णsaptaparṇaсаптапарна
सुवर्चिकाम्suvarcikāmсуварчика
संभृत्यsaṃbhṛtyaсобрав
धीरोdhīroразумный
विपाचयेत्vipācayetда сварит
एतन्etanэто
निष्यन्दनंniṣyandanaṃистекающее
भृशंbhṛśaṃусердно
दद्याद्dadyādда даст
भगन्दरेbhagandareпри фистуле
शोधनंśodhanaṃочищающее
गेपणंgepaṇaṃзатягивающее
सर्ववर्णकरंsarvavarṇakaraṃвсякий цвет творящее
परम्paramвесьма
चित्रकाद्यंcitrakādyaṃ«читракой начинающееся»
महातैलंmahātailaṃвеликое масло
सर्वरोगप्रभञ्जनम्sarvarogaprabhañjanamвсе недуги сокрушающее
अजमोदंajamodaṃаджамода
ससिन्दूरंsasindūraṃс суриком
हरितालंharitālaṃаурипигмент
निशाद्वयम्niśādvayamдве куркумы
क्षारद्वयंkṣāradvayaṃдве щёлочи
फेनयुतम्phenayutamс пеной
आर्द्रकārdrakaсвежий имбирь
इन्द्रवारुण्य्indravāruṇyиндраваруни
अपामार्गapāmārgaапамарга
कदलैःkadalaiḥс бананом
स्यन्दनैःsyandanaiḥсо сьянданой
समम्samamвместе
एभिःebhiḥэтими
सर्षपजंsarṣapajaṃгорчичное
अजामूत्रैश्ajāmūtraiśс козьей мочой
चयोजितम्cayojitamсоединённое
मृद्वग्निनाmṛdvagnināна слабом огне
पचेद्pacedда сварит
गव्यक्षीरेणgavyakṣīreṇaс коровьим молоком
संयुतम्saṃyutamсоединённое
अजमोदादिकंajamodādikaṃ«аджамодой начинающееся»
गण्डमालांgaṇḍamālāṃзоб
व्यपोहतिvyapohatiустраняет
विदग्धस्vidagdhasперепрелое
पचेत्pacetда сварит
पक्वंpakvaṃсозревшее
चैवcaivaи
विशोधयेत्viśodhayetда очистит
रोपणंropaṇaṃзатягивание
मृदुभावंmṛdubhāvaṃмягкость
तैलेनानेनtailenānenaэтим маслом
कारयेत्kārayetда произведёт
Translation

Это масло — «нараяна», изречённое Вишну, сокрушающее боль. Порознь да сделает он масло и топлёное масло со всеми снадобьями порознь: с шатавари, с гудучи, с читракой и гочаной, с ниргунди — бывает растекание, с соком кантакари и прочим, с пунарнавой, с балой, с васакой, с трипхалой, с брахми и с эрандой, с бхрингараджей, с куштхой, с мусали, с десятикорнием, с кхадирой, с баньяном и прочим. Пилюля, шарик или порошок бывают гонящими все недуги — с топлёным маслом, с мёдом, с водою, с сахаром, с патокой и прочим, с солями и едкими, соединённые по достатку. Читраку, арку, тривритту, яванани, хаямараку, судху, балу, ганику, саптапарну, суварчику и джьотишмати собрав, да сварит разумный масло: это истекающее масло да даёт он усердно при фистуле — очищающее, затягивающее и весьма творящее всякий цвет. Великое масло, «читракой начинающееся», сокрушает все недуги. Аджамода с суриком, аурипигмент, две куркумы, две щёлочи с пеной, свежий имбирь, индраваруни, апамарга с бананом и сьянданой вместе — с этими горчичное масло, соединённое с козьей мочой, да сварит он на слабом огне вместе с коровьим молоком. Это масло, «аджамодой начинающееся», устраняет зоб. Перепрелое да доварит он, а созревшее да очистит; затягивание же и мягкость да произведёт он этим маслом.

Chapter colophon

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe brāhmīghṛtādivarṇanaṃ nāma catuḥ saptatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Version

8b07e9f16823 · published Sep 2, 2026, 6:08:41 PM UTC

Available inRU

Page between verses with