दित्याः पुत्रद्वयं जज्ञे कश्यपाद् इति नः श्रुतम् हिरण्यकशिपुश् चैव हिरण्याक्षश् च भारत सिंहिका चाभवत् कन्या विप्रचित्तेः परिग्रहः ॥
हिरण्यकशिपोः पुत्राश् चत्वारः प्रथितौजसः अनुह्रादश् च ह्रादश् च प्रह्रादश् चैव वीर्यवान् ॥
संह्रादस् च चतुर्थो ऽभूद् ध्रादपुत्रो ह्रदस् तथा ह्रदस्य पुत्रो ऽप्य् आयुर् वै शिवः कालस् तथैव च विरोचनश् च प्राह्रादिर् बलिर् जज्ञे विरोचनात् ॥
बलेः पुत्रशतं त्व् आसीद् बाणज्येष्ठं नराधिप धृतराष्ट्रश् च सूर्यश् च चन्द्रमाश् चेन्द्रतापनः ॥
कुम्भनाभो गर्दभाक्षः कुक्षिर् इत्य् एद्वमादयः बाणस् तेषाम् अतिबलो ज्येष्ठः पशुपतेः प्रियः ॥
पुराकल्पे हि बाणेन प्रसाद्योमापतिं प्रभुम् पार्श्वतो मे विहारः स्याद् इत्य् एवं याचितो वरः ॥
हिरणाक्ससुताः पञ्च विद्वांसः सुमहाबलाः झर्झरः शकुनिश् चैव भूतसंतापनस् तथा महानाभश् च विक्रान्तः कालनाभस् तथैव च ॥
अभवन् दनुपुत्रास् तु शतं तीव्रपराक्रमाः तपस्विनो महावीर्याः प्राधान्येन निबोध तान् ॥
द्विमूर्धा शकुनिश् चैव तथा शङ्कुशिरा विभुः अयोमुखः शम्बरश् च कपिलो वामनस् तथा ॥
मरीचिर् मघवांश् चैव इडा गर्गशिरास् तथा विक्षोभणश् च केतुश् च केतुवीर्यशतह्रदौ ॥
इन्द्रजित् सस्र्वजिच् चैव वज्रनाभस् तथैव च एकचक्रो महाबाहुस् तारकश् च महाबलः ॥
वैश्वानरः पुलोमा च विद्रावणमहाशिरौ स्वर्भानुर् वृषपर्वा च विप्रचित्तिश् च वीर्यवान् ॥
सर्व एते दनोः पुत्राः कश्यपाद् अभिजज्ञिरे विप्रचित्तिप्रधानास् ते दानवाः सुमहाबलाः ॥
स्वर्भानोस् तु प्रभा कन्या पुलोम्नस् तु शची सुता उपदानवी हयशिराः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥
पुलोमा कालका चैव वैश्वानरसुते उभे बह्वपत्ये महासत्त्वे मारीचेस् तु परिग्रहः ॥
तयोः पुत्रसहस्राणि षष्टिं दानवसत्तमान् मारीचिर् जनयाम् आस महता तपसान्वितः ॥
पौलोमाः कालकेयाश् च दानवास् ते महाबलाः अवध्या देवतानां हि हिरण्यपुरवासिनः पितामहप्रसादेन ये हताः सव्यसाचिना ॥
ततो ऽपरे महावीर्या दानवा अतिदारुणाः सिंहिकायाम् अथोत्पन्ना विप्रचित्तेः सुतास् तथा ॥
दैत्यदानवसंयोगाज् जातास् तीव्रपराक्रमाः सिंहिकेया इति ख्यातास् त्रयोदश महाबलाः ॥
व्यङ्गः शल्यश् च बलिनौ बलश् चैव महाबलः वातापिर् नमुचिश् चैव इल्वलः खसृमस् तथा ॥
आज्जिको नरकश् चैव कालनाभस् तथैव च सरमाणस् तथा चैव शरकल्पश् च वीर्यवान् ॥
एते वै दानवाः श्रेष्ठा दनुवंशविवर्धनाः तेषां पुत्राश् च पौत्राश् च शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
संह्रादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले समुत्पन्नाः सुमहता तपसा भावितात्मनः ॥
dityāḥ putradvayaṃ jajñe kaśyapād iti naḥ śrutam hiraṇyakaśipuś caiva hiraṇyākṣaś ca bhārata siṃhikā cābhavat kanyā vipracitteḥ parigrahaḥ ||
hiraṇyakaśipoḥ putrāś catvāraḥ prathitaujasaḥ anuhrādaś ca hrādaś ca prahrādaś caiva vīryavān ||
saṃhrādas ca caturtho 'bhūd dhrādaputro hradas tathā hradasya putro 'py āyur vai śivaḥ kālas tathaiva ca virocanaś ca prāhrādir balir jajñe virocanāt ||
baleḥ putraśataṃ tv āsīd bāṇajyeṣṭhaṃ narādhipa dhṛtarāṣṭraś ca sūryaś ca candramāś cendratāpanaḥ ||
kumbhanābho gardabhākṣaḥ kukṣir ity edvamādayaḥ bāṇas teṣām atibalo jyeṣṭhaḥ paśupateḥ priyaḥ ||
purākalpe hi bāṇena prasādyomāpatiṃ prabhum pārśvato me vihāraḥ syād ity evaṃ yācito varaḥ ||
hiraṇāksasutāḥ pañca vidvāṃsaḥ sumahābalāḥ jharjharaḥ śakuniś caiva bhūtasaṃtāpanas tathā mahānābhaś ca vikrāntaḥ kālanābhas tathaiva ca ||
abhavan danuputrās tu śataṃ tīvraparākramāḥ tapasvino mahāvīryāḥ prādhānyena nibodha tān ||
dvimūrdhā śakuniś caiva tathā śaṅkuśirā vibhuḥ ayomukhaḥ śambaraś ca kapilo vāmanas tathā ||
marīcir maghavāṃś caiva iḍā gargaśirās tathā vikṣobhaṇaś ca ketuś ca ketuvīryaśatahradau ||
indrajit sasrvajic caiva vajranābhas tathaiva ca ekacakro mahābāhus tārakaś ca mahābalaḥ ||
vaiśvānaraḥ pulomā ca vidrāvaṇamahāśirau svarbhānur vṛṣaparvā ca vipracittiś ca vīryavān ||
sarva ete danoḥ putrāḥ kaśyapād abhijajñire vipracittipradhānās te dānavāḥ sumahābalāḥ ||
svarbhānos tu prabhā kanyā pulomnas tu śacī sutā upadānavī hayaśirāḥ śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī ||
pulomā kālakā caiva vaiśvānarasute ubhe bahvapatye mahāsattve mārīces tu parigrahaḥ ||
tayoḥ putrasahasrāṇi ṣaṣṭiṃ dānavasattamān mārīcir janayām āsa mahatā tapasānvitaḥ ||
paulomāḥ kālakeyāś ca dānavās te mahābalāḥ avadhyā devatānāṃ hi hiraṇyapuravāsinaḥ pitāmahaprasādena ye hatāḥ savyasācinā ||
tato 'pare mahāvīryā dānavā atidāruṇāḥ siṃhikāyām athotpannā vipracitteḥ sutās tathā ||
daityadānavasaṃyogāj jātās tīvraparākramāḥ siṃhikeyā iti khyātās trayodaśa mahābalāḥ ||
vyaṅgaḥ śalyaś ca balinau balaś caiva mahābalaḥ vātāpir namuciś caiva ilvalaḥ khasṛmas tathā ||
ājjiko narakaś caiva kālanābhas tathaiva ca saramāṇas tathā caiva śarakalpaś ca vīryavān ||
ete vai dānavāḥ śreṣṭhā danuvaṃśavivardhanāḥ teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
saṃhrādasya tu daityasya nivātakavacāḥ kule samutpannāḥ sumahatā tapasā bhāvitātmanaḥ ||
«От Дити и Кашьяпы, как мы слышали, родились два сына: Хираньякашипу и Хираньякша, о Бхарата; была и дочь Симхика, ставшая супругой Випрачитти. У Хираньякашипу было четверо сыновей прославленной силы: Анухрада, Храда, доблестный Прахлада и четвёртый Самхрада. Сыном Храды был также Храда, а у Храды были сыновья Аюс, Шива и Кала; Вирочана был сыном Прахлады, а от Вирочаны родился Бали. У Бали было сто сыновей, о владыка людей, старшим среди них был Бана; также названы Дхритараштра, Сурья, Чандрамас, Индратапана, Кумбханабха, Гардабхакша, Кукши и другие. Среди них Бана был чрезвычайно силён, старший и дорогой Пашупати. В древней кальпе Бана, умилостивив владыку Умапати, попросил дар: “Пусть моё пребывание будет рядом с тобой”. Пять мудрых и могучих сыновей Хираньякши — Джхарджхара, Шакуни, Бхутасантапана, Маханабха и отважный Каланабха — также были в этой линии. Сыновья Дану были сотней яростно доблестных подвижников великой силы; услышь о главных из них: Двимурдха, Шакуни, могучий Шанкушира, Айомукха, Шамбара, Капила, Вамана, Маричи, Магхаван, Ида, Гаргаширас, Викшобхана, Кету, Кетувирья, Шатахрада, Индраджит, Сарваджит, Ваджранабха, могучерукий Экачакра, могучий Тарака, Вайшванара, Пулома, Видравана, Махаширас, Сварбхану, Вришапарван и доблестный Випрачитти. Все эти сыновья Дану родились от Кашьяпы; данавы во главе с Випрачитти были чрезвычайно могущественны. Дочь Сварбхану — Прабха, дочь Пуломана — Шачи, а Упаданави, Хаяшира и Шармиштха, дочь Вришапарвана, также названы. Пулома и Калака, обе дочери Вайшванары, были могучими и многодетными супругами Маричи; от них Маричи, соединённый с великой аскезой, породил тысячи сыновей — Пауломов и Калакеев, шестьдесят лучших данавов, неуязвимых для богов жителей Хираньяпуры, которые по милости Праотца были убиты Савьясачином. Затем от Симхики и Випрачитти родились другие великодоблестные и чрезвычайно ужасные данавы; от союза дайтьев и данавов появились тринадцать могучих Саймхикеев: Вьянга, сильный Шалья, великосильный Бала, Ватапи, Намучи, Илвала, Кхасрима, Аджджика, Нарака, Каланабха, Сарамана и доблестный Шаракалпа. Эти лучшие данавы умножали род Дану; их сыновья и внуки возникали сотнями и тысячами. В роду дайтьи Самхрады появились Ниватакавачи, преображённые великой аскезой».
1d0f7f1e0eb4 · published Jun 22, 2026, 3:30:30 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Перечень данавов показывает, что сила и аскеза сами по себе не делают существо благим. Среди этих родов есть могучие подвижники, цари и герои, но их энергия часто обращена к соперничеству с богами. Появление Прахлады внутри этой линии особенно значимо: преданность может расцвести даже там, где родовая среда окрашена асурической мощью.