Harivamsa
Самоцвет Сьямантака и оправдание КришныHV 28.25-31
151 / 607
Harivamsa · HV 28.25-31
Devanāgarī

व्यक्तीकृतश् च शब्दः स तूर्णं चापि ययौ बिलम् शार्ङ्गधन्वा बिलस्थं तु जाम्बवन्तं ददर्श ह ॥
युयुधे वासुदेवस् तु बिले जाम्बवता सह बाहुभ्याम् एव गोविन्दो दिवसान् एकविंसतिम् ॥
प्रविष्टे तु बिलं कृष्णे वसुदेवपुरःसराः पुनर् द्वारवतीम् एत्य हतं कृष्णं न्यवेदयन् ॥
वासुदेवस् तु निर्जित्य जाम्बवन्तं महाबलम् लेभे जाम्बवतीं कन्याम् ऋक्षराजस्य संमताम् ॥
मणिं स्यमन्तकं चैव जग्राहात्मविशुद्धये अनुनीयर्क्षराजानं निर्ययौ च तदा बिलात् ॥
एवं स मणिम् आहृत्य विशोध्यात्मानम् अच्युतः ददौ सत्राजिते तं वै सर्वसात्वतसंसदि ॥
एवं मिथ्याभिशस्तेन कृष्णेनामित्रघातिना आत्मा विशोधितः पापाद् विनिर्जित्य स्यमन्तकम् ॥

Transliteration (IAST)

vyaktīkṛtaś ca śabdaḥ sa tūrṇaṃ cāpi yayau bilam śārṅgadhanvā bilasthaṃ tu jāmbavantaṃ dadarśa ha ||
yuyudhe vāsudevas tu bile jāmbavatā saha bāhubhyām eva govindo divasān ekaviṃsatim ||
praviṣṭe tu bilaṃ kṛṣṇe vasudevapuraḥsarāḥ punar dvāravatīm etya hataṃ kṛṣṇaṃ nyavedayan ||
vāsudevas tu nirjitya jāmbavantaṃ mahābalam lebhe jāmbavatīṃ kanyām ṛkṣarājasya saṃmatām ||
maṇiṃ syamantakaṃ caiva jagrāhātmaviśuddhaye anunīyarkṣarājānaṃ niryayau ca tadā bilāt ||
evaṃ sa maṇim āhṛtya viśodhyātmānam acyutaḥ dadau satrājite taṃ vai sarvasātvatasaṃsadi ||
evaṃ mithyābhiśastena kṛṣṇenāmitraghātinā ātmā viśodhitaḥ pāpād vinirjitya syamantakam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
व्यक्तीकृतश् च शब्दः सvyaktīkṛtaś ca śabdaḥ saи этот звук был прояснён; эта речь стала ясной
तूर्णं चापि ययौ बिलम्tūrṇaṃ cāpi yayau bilamи быстро он пошёл в пещеру; и тотчас вошёл в нору
शार्ङ्गधन्वा बिलस्थं तुśārṅgadhanvā bilasthaṃ tuноситель Шарнги же в пещере; Шарнгадханван внутри пещеры
जाम्बवन्तं ददर्श हjāmbavantaṃ dadarśa haувидел Джамбавана; узрел Джамбавана
युयुधे वासुदेवस् तुyuyudhe vāsudevas tuВасудева же сражался; Васудева вступил в бой
बिले जाम्बवता सहbile jāmbavatā sahaв пещере с Джамбаваном; в норе вместе с Джамбаваном
बाहुभ्याम् एव गोविन्दोbāhubhyām eva govindoодними руками Говинда; только руками Говинда
दिवसान् एकविंसतिम्divasān ekaviṃsatimдвадцать один день; в течение двадцати одного дня
प्रविष्टे तु बिलं कृष्णेpraviṣṭe tu bilaṃ kṛṣṇeкогда Кришна вошёл в пещеру; после входа Кришны в нору
वसुदेवपुरःसराःvasudevapuraḥsarāḥвозглавляемые Васудевой; с Васудевой во главе
पुनर् द्वारवतीम् एत्यpunar dvāravatīm etyaснова придя в Дваравати; вернувшись в Дваравати
हतं कृष्णं न्यवेदयन्hataṃ kṛṣṇaṃ nyavedayanсообщили, что Кришна убит; возвестили о гибели Кришны
वासुदेवस् तु निर्जित्यvāsudevas tu nirjityaВасудева же победив; Васудева, одолев
जाम्बवन्तं महाबलम्jāmbavantaṃ mahābalamвеликосильного Джамбавана; могучего Джамбавана
लेभे जाम्बवतीं कन्याम्lebhe jāmbavatīṃ kanyāmполучил девушку Джамбавати; обрёл деву Джамбавати
ऋक्षराजस्य संमताम्ṛkṣarājasya saṃmatāmодобренную царём рикшей; согласованную с царём медведей
मणिं स्यमन्तकं चैवmaṇiṃ syamantakaṃ caivaи камень Сьямантаку; также самоцвет Сьямантаку
जग्राहात्मविशुद्धयेjagrāhātmaviśuddhayeвзял ради очищения себя; принял для собственного оправдания
अनुनीयर्क्षराजानंanunīyarkṣarājānaṃумилостивив царя рикшей; примирив царя медведей
निर्ययौ च तदा बिलात्niryayau ca tadā bilātи тогда вышел из пещеры; после этого вышел из норы
एवं स मणिम् आहृत्यevaṃ sa maṇim āhṛtyaтак он камень принесши; так, доставив самоцвет
विशोध्यात्मानम् अच्युतःviśodhyātmānam acyutaḥочистив себя, Ачьюта; Ачьюта оправдал себя
ददौ सत्राजिते तं वैdadau satrājite taṃ vaiотдал его Сатраджиту; передал тот камень Сатраджиту
सर्वसात्वतसंसदिsarvasātvatasaṃsadiв собрании всех Сатватов; перед всем советом Сатватов
एवं मिथ्याभिशस्तेनevaṃ mithyābhiśastenaтак ложно обвинённым; таким образом оклеветанным
कृष्णेनामित्रघातिनाkṛṣṇenāmitraghātināКришной, убийцей врагов; Кришной, губителем недругов
आत्मा विशोधितः पापाद्ātmā viśodhitaḥ pāpādсам очищен от греха; его личность очищена от вины
विनिर्जित्य स्यमन्तकम्vinirjitya syamantakamзавоевав Сьямантаку; вернув Сьямантаку
Translation

«Когда смысл этих слов стал ясен, Шарнгадханван быстро вошёл в пещеру и увидел там Джамбавана. Васудева сражался с Джамбаваном в пещере, и Говинда бился с ним одними руками двадцать один день. Когда Кришна вошёл в пещеру, люди во главе с Васудевой вернулись в Дваравати и сообщили, что Кришна убит. Но Васудева победил могучего Джамбавана и получил Джамбавати, дочь царя рикшей, с его согласия. Ради собственного оправдания он взял также самоцвет Сьямантаку и, умилостивив царя рикшей, вышел тогда из пещеры. Так Ачьюта принёс камень, очистил себя от подозрения и в собрании всех Сатватов отдал его Сатраджиту. Так Кришна, губитель врагов, будучи ложно обвинён, очистил себя от вины, вернув Сьямантаку».

Version

fe7f9afe6963 · published Jun 22, 2026, 3:30:51 AM UTC

Available inRU

Page between verses with