येन लोकान् क्रमैर् जित्वा त्रिभिस् त्रींस् त्रिदशेप्सया स्थापिता जगतो मार्गास् त्रिवर्गप्रभवास् त्रयः ॥
यो ऽन्तकाले जगत् पीत्वा कृत्वा तोयमयं वपुः लोकम् एकार्णवं चक्रे दृश्यादृश्येन वर्त्मना ॥
यः पुराणे पुराणात्मा वाराहं वपुर् आस्थितः विषाणाग्रेण वसुधाम् उज्जहारारिसूदनः ॥
यः पुरा पुरुहूतार्थे त्रैलोक्यम् इदम् अव्ययम् ददौ जित्वा वसुमतीं सुराणां सुरसत्तमः ॥
येन सैंहं वपुः कृत्वा द्विधा कृत्वा च तत् पुनः पूर्वदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुर् हतः ॥
यः पुरा ह्य् अनलो भूत्वा और्वः संवर्तको विभुः पातालस्थो ऽर्णवगतं पपौ तोयमयं हविः ॥
सहस्रचरणं ब्रह्मन् सहस्रांशुं सहस्रशः सहस्रशिरसं देवं यम् आहुर् वै युगे युगे ॥
नाभ्यरण्यां समुत्पन्नं यस्य पैतामहं गृहम् एकार्णवगते लोके तत् पङ्कजम् अपङ्कजम् ॥
येन ते निहता दैत्याः संग्रामे तारकामये सर्वदेवमयं कृत्वा सर्वायुधधरं वपुः गरुडस्थेन चोत्सिक्तः कालनेमिर् निपातितः ॥
उत्तरान्ते समुद्रस्य क्षीरोदस्यामृतोदधेः यः शेते शाश्वतं योगम् आस्थाय तिमिरं महत् ॥
yena lokān kramair jitvā tribhis trīṃs tridaśepsayā sthāpitā jagato mārgās trivargaprabhavās trayaḥ ||
yo 'ntakāle jagat pītvā kṛtvā toyamayaṃ vapuḥ lokam ekārṇavaṃ cakre dṛśyādṛśyena vartmanā ||
yaḥ purāṇe purāṇātmā vārāhaṃ vapur āsthitaḥ viṣāṇāgreṇa vasudhām ujjahārārisūdanaḥ ||
yaḥ purā puruhūtārthe trailokyam idam avyayam dadau jitvā vasumatīṃ surāṇāṃ surasattamaḥ ||
yena saiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā dvidhā kṛtvā ca tat punaḥ pūrvadaityo mahāvīryo hiraṇyakaśipur hataḥ ||
yaḥ purā hy analo bhūtvā aurvaḥ saṃvartako vibhuḥ pātālastho 'rṇavagataṃ papau toyamayaṃ haviḥ ||
sahasracaraṇaṃ brahman sahasrāṃśuṃ sahasraśaḥ sahasraśirasaṃ devaṃ yam āhur vai yuge yuge ||
nābhyaraṇyāṃ samutpannaṃ yasya paitāmahaṃ gṛham ekārṇavagate loke tat paṅkajam apaṅkajam ||
yena te nihatā daityāḥ saṃgrāme tārakāmaye sarvadevamayaṃ kṛtvā sarvāyudhadharaṃ vapuḥ garuḍasthena cotsiktaḥ kālanemir nipātitaḥ ||
uttarānte samudrasya kṣīrodasyāmṛtodadheḥ yaḥ śete śāśvataṃ yogam āsthāya timiraṃ mahat ||
«Он установил три пути мира, источники триварги; видимым и невидимым путём сделал мир единым океаном; на острие клыка поднял землю, о сокрушитель врагов, и, победив её, лучший из богов отдал богатую землю богам. Был убит древний дайтья великой силы Хираньякашипу; пребывая в Патале и океане, он испил водное жертвенное возлияние. Его называют тысячеглавым богом из века в век. Когда мир стал единым океаном, был тот лотос, не рождённый из ила. В битве Таракамайе им были сражены те дайтьи; приняв облик, состоящий из всех богов и несущий все оружия, он, восседая на Гаруде, низверг дерзкого Каланеми. Он покоится в вечной йоге, войдя в великий мрак».
73285b117220 · published Jun 22, 2026, 3:30:53 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Джанамеджая перечисляет прежние космические деяния Вишну: Вараху, победы над демонами, тысячеглавый образ, сон в йоге и лотос творения. На этом фоне человеческое рождение Кришны становится ещё более удивительным.