प्रश्नभारो महांस् तात त्वयोक्तः शार्ङ्गधन्वनि यथाशक्ति तु वक्ष्यामि श्रूयतां वैष्णवं यशः ॥
विष्णोः प्रभावश्रवणे दिष्ट्या ते मतिर् उत्थिता हन्त विष्णोः समस्तास् त्वं शृणु दिव्याः प्रवृत्तयः ॥
सहस्रास्यं सहस्राक्षं सहस्रचरणं च यम् सहस्रशिरसं देवं सहस्रकरम् अव्ययम् ॥
सहस्रजिह्वं भास्वन्तं सहस्रमुकुटं प्रभुम् सहस्रदं सहस्रादिं सहस्रभुजम् अव्ययम् ॥
सवनं हवनं चैव हव्यं होतारम् एव च पात्राणि च पवित्राणि वेदिं दीक्षां चरुं स्रुवम् ॥
स्रुक्सोमशूर्पम् उपभृत् प्रोक्षणीं दक्षिणायनम् अध्वर्युं सामगं विप्रं सदस्यं सदनं सवम् ॥
यूपं समित्स्रुवं दर्वीं चमसोलूखलानि च प्राग्वंशं यज्ञभूमिं च होतारं चयनं च यत् ॥
ह्रस्वान्य् अतिप्रमाणानि स्थावराणि चराणि च प्रायश्चित्तानि चार्घ्यं च स्थण्डिलानि कुशांस् तथा ॥
मन्त्रं यज्ञवहं वह्निं भागं भागवहं च यत् अग्रेभुजं सोमभुजं हुतार्चिषम् उदायुधम् आहुर् वेदविदो विप्रा यं यज्ञं शाश्वतं विभुम् ॥
तस्य विष्णोः सुरेशस्य श्रीवत्साङ्कस्य धीमतः प्रादुर्भावसहस्राणि समतीतान्य् अनेकशः भूयश् चैव भविष्यन्तीत्य् एवम् आह पितामहः ॥
यत् पृच्छसि महाराज दिव्यां पुण्यां कथां शुभाम् किमर्थं भगवान् विष्णुर् वसुदेवकुले ऽभवत् ॥
तत् ते ऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणु सर्वम् अशेषतः वासुदेवस्य माहात्म्यं चरितं च महाद्युतेः ॥
हितार्थं सुरमर्त्यानां लोकानां प्रभवाय च बहुशः सर्वभूतात्मा प्रादुर्भवति कार्यतः प्रादुर्भावांश् च वक्ष्यामि पुण्यान् देवगुणैर् युतान् ॥
praśnabhāro mahāṃs tāta tvayoktaḥ śārṅgadhanvani yathāśakti tu vakṣyāmi śrūyatāṃ vaiṣṇavaṃ yaśaḥ ||
viṣṇoḥ prabhāvaśravaṇe diṣṭyā te matir utthitā hanta viṣṇoḥ samastās tvaṃ śṛṇu divyāḥ pravṛttayaḥ ||
sahasrāsyaṃ sahasrākṣaṃ sahasracaraṇaṃ ca yam sahasraśirasaṃ devaṃ sahasrakaram avyayam ||
sahasrajihvaṃ bhāsvantaṃ sahasramukuṭaṃ prabhum sahasradaṃ sahasrādiṃ sahasrabhujam avyayam ||
savanaṃ havanaṃ caiva havyaṃ hotāram eva ca pātrāṇi ca pavitrāṇi vediṃ dīkṣāṃ caruṃ sruvam ||
sruksomaśūrpam upabhṛt prokṣaṇīṃ dakṣiṇāyanam adhvaryuṃ sāmagaṃ vipraṃ sadasyaṃ sadanaṃ savam ||
yūpaṃ samitsruvaṃ darvīṃ camasolūkhalāni ca prāgvaṃśaṃ yajñabhūmiṃ ca hotāraṃ cayanaṃ ca yat ||
hrasvāny atipramāṇāni sthāvarāṇi carāṇi ca prāyaścittāni cārghyaṃ ca sthaṇḍilāni kuśāṃs tathā ||
mantraṃ yajñavahaṃ vahniṃ bhāgaṃ bhāgavahaṃ ca yat agrebhujaṃ somabhujaṃ hutārciṣam udāyudham āhur vedavido viprā yaṃ yajñaṃ śāśvataṃ vibhum ||
tasya viṣṇoḥ sureśasya śrīvatsāṅkasya dhīmataḥ prādurbhāvasahasrāṇi samatītāny anekaśaḥ bhūyaś caiva bhaviṣyantīty evam āha pitāmahaḥ ||
yat pṛcchasi mahārāja divyāṃ puṇyāṃ kathāṃ śubhām kimarthaṃ bhagavān viṣṇur vasudevakule 'bhavat ||
tat te 'haṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇu sarvam aśeṣataḥ vāsudevasya māhātmyaṃ caritaṃ ca mahādyuteḥ ||
hitārthaṃ suramartyānāṃ lokānāṃ prabhavāya ca bahuśaḥ sarvabhūtātmā prādurbhavati kāryataḥ prādurbhāvāṃś ca vakṣyāmi puṇyān devaguṇair yutān ||
Вайшампаяна сказал: «Насколько могу, я расскажу; пусть будет услышана слава Вишну. Итак, выслушай все божественные проявления Вишну: тысячеглавого, тысячерукого, нетленного, дарующего тысячи, начало тысяч, тысячерукого и непреходящего. Ведающие Веду брахманы называют вечной всепроникающей жертвой того, кто есть священные сосуды, алтарь, посвящение, чару, жертвенная ложка, адхварью, певец саманов, брахман, участник жертвенного собрания, место, сома, прагвамша, жертвенная земля, хотар, сложение алтаря, искупления, аргхья, жертвенные площадки, травы куша, мантра, огонь, несущий жертву, доля и то, что приносит доли. Питамаха сказал, что у этого мудрого Вишну, владыки богов, отмеченного Шриватсой, уже многократно прошли тысячи явлений и снова будут ещё. Я расскажу, почему Господь Вишну родился в роду Васудевы, о величии Васудевы, о деяниях великосияющего и о святых явлениях, наделённых божественными качествами, совершаемых ради блага богов и смертных и ради происхождения миров».
6c96dfe14f4d · published Jun 22, 2026, 3:30:54 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Ответ начинается с отождествления Вишну с самой жертвой. Всё, что делает жертвоприношение действительным, от сосуда до жреца и мантры, указывает на одну божественную основу; поэтому рассказ о Кришне сразу помещён в космический и ведический масштаб.