Harivamsa
Камса созывает Ядавов и посылает АкруруHV 65.1-11
331 / 607
Harivamsa · HV 65.1-11
Devanāgarī

कृष्णं व्रजगतं श्रुत्वा वर्धमानम् इवानलम् उद्वेगम् अगमत् कंसः शङ्कमानस् ततो भयम् ॥
पूतनायां हतायां च कालिये च पराजिते धेनुके प्रलयं नीते प्रलम्बे च निपातिते ॥
धृते गोवर्धने चैव विफले शक्रशासने गोषु त्रातासु च तथा स्पृहणीयेन कर्मणा ॥
ककुद्मिनि हते ऽरिष्टे गोपेषु मुदितेषु च दृश्यमाने विनाशे च संनिकृष्टे महाभये ॥
कर्षणेन च वृक्षाभ्यां बालेनाबालकर्मणा अचिन्त्यं कर्म तच् छ्रुत्वा वर्धमानेषु शत्रुषु ॥
प्राप्तारिष्टम् इवात्मानं मेने स मथुरेश्वरः विसंज्ञेन्द्रियभूतात्मा गतासुप्रतिमो ऽभवत् ॥
ततो ज्ञातीन् समानाय्य पितरं चोग्रशासनः निशि स्तिमितमूकायाम् मथुरायां जनाधिपः ॥
वसुदेवं च देवाभं कह्वं चाहूय यादवम् सत्यकं दारुकं चैव कह्वावरजम् एव च ॥
भोजं वैतरणं चैव विकद्रुं च महाबलम् भयेसखं च राजानं विपृथुं च पृथुश्रियम् ॥
बभ्रुं दानपतिं चैव कृतवर्माणम् एव च भूरितेजसम् अक्षोभ्यं भूरिश्रवसम् एव च ॥
एतान् स यादवान् सर्वान् आभाष्य शृणुतेति च उग्रसेनसुतो राजा प्रोवाच मथुरेश्वरः ॥

Transliteration (IAST)

kṛṣṇaṃ vrajagataṃ śrutvā vardhamānam ivānalam udvegam agamat kaṃsaḥ śaṅkamānas tato bhayam ||
pūtanāyāṃ hatāyāṃ ca kāliye ca parājite dhenuke pralayaṃ nīte pralambe ca nipātite ||
dhṛte govardhane caiva viphale śakraśāsane goṣu trātāsu ca tathā spṛhaṇīyena karmaṇā ||
kakudmini hate 'riṣṭe gopeṣu muditeṣu ca dṛśyamāne vināśe ca saṃnikṛṣṭe mahābhaye ||
karṣaṇena ca vṛkṣābhyāṃ bālenābālakarmaṇā acintyaṃ karma tac chrutvā vardhamāneṣu śatruṣu ||
prāptāriṣṭam ivātmānaṃ mene sa mathureśvaraḥ visaṃjñendriyabhūtātmā gatāsupratimo 'bhavat ||
tato jñātīn samānāyya pitaraṃ cograśāsanaḥ niśi stimitamūkāyām mathurāyāṃ janādhipaḥ ||
vasudevaṃ ca devābhaṃ kahvaṃ cāhūya yādavam satyakaṃ dārukaṃ caiva kahvāvarajam eva ca ||
bhojaṃ vaitaraṇaṃ caiva vikadruṃ ca mahābalam bhayesakhaṃ ca rājānaṃ vipṛthuṃ ca pṛthuśriyam ||
babhruṃ dānapatiṃ caiva kṛtavarmāṇam eva ca bhūritejasam akṣobhyaṃ bhūriśravasam eva ca ||
etān sa yādavān sarvān ābhāṣya śṛṇuteti ca ugrasenasuto rājā provāca mathureśvaraḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कृष्णं व्रजगतं श्रुत्वाkṛṣṇaṃ vrajagataṃ śrutvāуслышав о Кришне, находящемся во Врадже
वर्धमानम् इवानलम्vardhamānam ivānalamрастущем словно огонь
उद्वेगम् अगमत् कंसःudvegam agamat kaṃsaḥКамса пришёл в тревогу
शङ्कमानस् ततो भयम्śaṅkamānas tato bhayamзатем подозревая опасность
पूतनायां हतायां चpūtanāyāṃ hatāyāṃ caкогда Путана была убита
कालिये च पराजितेkāliye ca parājiteи Калия побеждён
धेनुके प्रलयं नीतेdhenuke pralayaṃ nīteи Дхенука приведён к гибели
प्रलम्बे च निपातितेpralambe ca nipātiteи Пралламба повержен
धृते गोवर्धने चैवdhṛte govardhane caivaи когда Говардхана был удержан
विफले शक्रशासनेviphale śakraśāsaneкогда повеление Индры стало бесплодным
गोषु त्रातासु च तथाgoṣu trātāsu ca tathāи когда коровы были спасены
स्पृहणीयेन कर्मणाspṛhaṇīyena karmaṇāдостойным восхищения деянием
ककुद्मिनि हते ऽरिष्टेkakudmini hate 'riṣṭeкогда горбатый Аришта был убит
गोपेषु मुदितेषु चgopeṣu muditeṣu caи пастухи радовались
दृश्यमाने विनाशे चdṛśyamāne vināśe caи когда гибель была видима
संनिकृष्टे महाभयेsaṃnikṛṣṭe mahābhayeпри приблизившейся великой опасности
कर्षणेन च वृक्षाभ्यांkarṣaṇena ca vṛkṣābhyāṃи вырыванием двух деревьев
बालेनाबालकर्मणाbālenābālakarmaṇāмальчиком, с немладенческим деянием
अचिन्त्यं कर्म तच् छ्रुत्वाacintyaṃ karma tac chrutvāуслышав то непостижимое деяние
वर्धमानेषु शत्रुषुvardhamāneṣu śatruṣuкогда враги возрастали
प्राप्तारिष्टम् इवात्मानंprāptāriṣṭam ivātmānaṃсебя словно достигшим беды
मेने स मथुरेश्वरःmene sa mathureśvaraḥсчёл тот владыка Матхуры
विसंज्ञेन्द्रियभूतात्माvisaṃjñendriyabhūtātmāс телом и чувствами без сознания
गतासुप्रतिमो ऽभवत्gatāsupratimo 'bhavatстал подобен безжизненному
ततो ज्ञातीन् समानाय्यtato jñātīn samānāyyaзатем, собрав родичей
पितरं चोग्रशासनःpitaraṃ cograśāsanaḥи отца, жестокоправящий
निशि स्तिमितमूकायाम्niśi stimitamūkāyāmночью, тихой и немой
मथुरायां जनाधिपःmathurāyāṃ janādhipaḥв Матхуре владыка людей
वसुदेवं च देवाभंvasudevaṃ ca devābhaṃи Васудеву, подобного богу
कह्वं चाहूय यादवम्kahvaṃ cāhūya yādavamи Кахву, призвав ядава
सत्यकं दारुकं चैवsatyakaṃ dārukaṃ caivaСатьяку и Даруку также
कह्वावरजम् एव चkahvāvarajam eva caи младшего брата Кахвы
भोजं वैतरणं चैवbhojaṃ vaitaraṇaṃ caivaБходжу и Вайтарану также
विकद्रुं च महाबलम्vikadruṃ ca mahābalamи великосильного Викадру
भयेसखं च राजानंbhayesakhaṃ ca rājānaṃи царя Бхаесакху
विपृथुं च पृथुश्रियम्vipṛthuṃ ca pṛthuśriyamи Випритху широкой славы
बभ्रुं दानपतिं चैवbabhruṃ dānapatiṃ caivaи Бабхру, господина даров
कृतवर्माणम् एव चkṛtavarmāṇam eva caи Критавармана также
भूरितेजसम् अक्षोभ्यंbhūritejasam akṣobhyaṃБхуритеджаса, невозмутимого
भूरिश्रवसम् एव चbhūriśravasam eva caи Бхуришраваса также
एतान् स यादवान् सर्वान्etān sa yādavān sarvānвсех этих ядавов он
आभाष्य शृणुतेति चābhāṣya śṛṇuteti caобратившись: слушайте
उग्रसेनसुतो राजाugrasenasuto rājāцарь, сын Уграсены
प्रोवाच मथुरेश्वरःprovāca mathureśvaraḥсказал, владыка Матхуры
Translation

Вайшампаяна сказал: Услышав о Кришне, который во Врадже возрастает словно огонь, Камса встревожился и стал подозревать опасность. Путана была убита, Калия побеждён, Дхенука приведён к гибели, Пралламба повержен; Говардхана был удержан, повеление Индры оказалось бесплодным, коровы были спасены деянием, достойным восхищения; горбатый Аришта был убит, пастухи радовались, а Камса видел приближение гибели и великого страха. Услышав о непостижимом деянии, когда мальчик, совершив немладенческий подвиг, вырвал два дерева, и видя, как враги возрастают, владыка Матхуры счёл себя уже настигнутым бедой. Чувства, элементы и самосознание оставили его, и он стал подобен безжизненному. Затем жестокоправящий владыка людей ночью, когда Матхура была тихой и немой, собрал родичей и своего отца. Он призвал богоподобного Васудеву, ядава Кахву, Сатьяку, Даруку, младшего брата Кахвы, Бходжу, Вайтарану, великосильного Викадру, царя Бхаесакху, Випритху широкой славы, Бабхру, господина даров, Критавармана, невозмутимого Бхуритеджаса и Бхуришраваса. Обратившись ко всем этим Ядавам словами «слушайте», царь Камса, сын Уграсены и владыка Матхуры, начал говорить.

Version

6f65643a3806 · published Jun 22, 2026, 3:44:13 AM UTC

Available inRU

Page between verses with