Harivamsa
Камса созывает Ядавов и посылает АкруруHV 65.21-27
333 / 607
Harivamsa · HV 65.21-27
Devanāgarī

एष कृष्ण इति ख्यातो नन्दगोपसुतो व्रजे वर्धमान इवाम्भोदो मूलं नः परिकृन्तति ॥
अनमात्यस्य शून्यस्य चारान्धस्य ममैव तु कारणान् नन्दगोपस्य स सुतो गोपितो गृहे ॥
उपेक्षित इव व्याधिः पूर्यमाण इवाम्बुदः नदन्मेघ इवोष्णान्ते स दुरात्मा विवर्धते ॥
तस्य नाहं गतिं जाने न योगं न परायणम् नन्दगोपस्य भवने जातस्याद्भुतकर्मणः ॥
किं तद्भूतं समुत्पन्नं देवापत्यं न विद्महे अतिदेवैर् अमानुष्यैः कर्मभिः सो ऽनुमीयते ॥
पूतना शकुनी बाल्ये शिशुना स्तनपायिना स्तनपानेप्सुना पीता प्राणैः सह दुरासदा ॥
यमुनायां ह्रदे नागः कालियो दमितस् तथा रसातलचरो नीतः क्षणेनादर्शनं ह्रदात् नन्दगोपसुतो योगं कृत्वा च पुनर् उत्थितः ॥

Transliteration (IAST)

eṣa kṛṣṇa iti khyāto nandagopasuto vraje vardhamāna ivāmbhodo mūlaṃ naḥ parikṛntati ||
anamātyasya śūnyasya cārāndhasya mamaiva tu kāraṇān nandagopasya sa suto gopito gṛhe ||
upekṣita iva vyādhiḥ pūryamāṇa ivāmbudaḥ nadanmegha ivoṣṇānte sa durātmā vivardhate ||
tasya nāhaṃ gatiṃ jāne na yogaṃ na parāyaṇam nandagopasya bhavane jātasyādbhutakarmaṇaḥ ||
kiṃ tadbhūtaṃ samutpannaṃ devāpatyaṃ na vidmahe atidevair amānuṣyaiḥ karmabhiḥ so 'numīyate ||
pūtanā śakunī bālye śiśunā stanapāyinā stanapānepsunā pītā prāṇaiḥ saha durāsadā ||
yamunāyāṃ hrade nāgaḥ kāliyo damitas tathā rasātalacaro nītaḥ kṣaṇenādarśanaṃ hradāt nandagopasuto yogaṃ kṛtvā ca punar utthitaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एष कृष्ण इति ख्यातोeṣa kṛṣṇa iti khyātoэтот, известный как Кришна
नन्दगोपसुतो व्रजेnandagopasuto vrajeсын Нандагопы во Врадже
वर्धमान इवाम्भोदोvardhamāna ivāmbhodoрастущий как облако
मूलं नः परिकृन्ततिmūlaṃ naḥ parikṛntatiподрезает наш корень
अनमात्यस्य शून्यस्यanamātyasya śūnyasyaбез советников, пустого
चारान्धस्य ममैव तुcārāndhasya mamaiva tuи слепого разведчиками, именно моего
कारणान् नन्दगोपस्यkāraṇān nandagopasyaпо причине Нандагопы
स सुतो गोपितो गृहेsa suto gopito gṛheтот сын спрятан в доме
उपेक्षित इव व्याधिःupekṣita iva vyādhiḥсловно оставленная болезнь
पूर्यमाण इवाम्बुदःpūryamāṇa ivāmbudaḥсловно наполняющееся облако
नदन्मेघ इवोष्णान्तेnadanmegha ivoṣṇānteкак гремящее облако в конце жары
स दुरात्मा विवर्धतेsa durātmā vivardhateтот злодушный возрастает
तस्य नाहं गतिं जानेtasya nāhaṃ gatiṃ jāneего путь я не знаю
न योगं न परायणम्na yogaṃ na parāyaṇamни силу, ни опору
नन्दगोपस्य भवनेnandagopasya bhavaneв доме Нандагопы
जातस्याद्भुतकर्मणःjātasyādbhutakarmaṇaḥродившегося с чудесными делами
किं तद्भूतं समुत्पन्नंkiṃ tadbhūtaṃ samutpannaṃчто за существо возникло
देवापत्यं न विद्महेdevāpatyaṃ na vidmaheбожественное дитя, мы не знаем
अतिदेवैर् अमानुष्यैःatidevair amānuṣyaiḥсверхбожественными и нечеловеческими
कर्मभिः सो ऽनुमीयतेkarmabhiḥ so 'numīyateдеяниями он узнаётся
पूतना शकुनी बाल्येpūtanā śakunī bālyeПутана-птица в детстве
शिशुना स्तनपायिनाśiśunā stanapāyināмладенцем, сосущим грудь
स्तनपानेप्सुना पीताstanapānepsunā pītāжелающим пить грудь была выпита
प्राणैः सह दुरासदाprāṇaiḥ saha durāsadāвместе с жизнью, труднодоступная
यमुनायां ह्रदे नागःyamunāyāṃ hrade nāgaḥзмей в омуте Ямуны
कालियो दमितस् तथाkāliyo damitas tathāКалия также был усмирён
रसातलचरो नीतःrasātalacaro nītaḥжитель Расаталы был приведён
क्षणेनादर्शनं ह्रदात्kṣaṇenādarśanaṃ hradātв мгновение к исчезновению из омута
नन्दगोपसुतो योगंnandagopasuto yogaṃсын Нандагопы силу
कृत्वा च पुनर् उत्थितःkṛtvā ca punar utthitaḥсовершив, снова поднялся
Translation

«Этот, известный как Кришна, сын Нандагопы во Врадже, растёт как облако и подрезает наш корень. Из-за Нандагопы этот сын был спрятан в доме от меня, лишённого советников, пустого и слепого без разведчиков. Он возрастает, как оставленная без внимания болезнь, как наполняющееся облако, как гремящее облако в конце жары. Я не знаю его пути, силы и опоры: он родился в доме Нандагопы и совершает чудесные дела. Что это за существо возникло, божественное дитя ли, мы не знаем; по сверхбожественным и нечеловеческим деяниям о нём можно лишь догадываться. В детстве он, младенец, желавший пить грудь, выпил вместе с жизнью труднодоступную Путану-птицу. Змей Калия был усмирён в омуте Ямуны; обитатель Расаталы был в мгновение приведён к исчезновению из омута, а сын Нандагопы, проявив силу, снова поднялся».

Version

93ab08dd2b64 · published Jun 22, 2026, 3:44:13 AM UTC

Available inRU

Page between verses with