कस्मिन् देशे नृपो जज्ञे रुक्मी वेदविदां वर कस्याण्ववाये द्युतिमान् संभूतो द्विजसत्तम ॥
राजर्षेर् यादवस्यासीद् विदर्भो नाम वै सुतः विन्ध्यस्य दक्षिणे पार्श्वे विदर्भान् यो न्यवेशयत् ॥
क्रथकैशिकमुख्यास् तु पुत्रास् तस्य महाबलाः बभूवुर् वीर्यसंपन्नाः पृथग् वंशकरा नृपाः ॥
तस्यान्ववाये भीमस्य वृष्णयो जज्ञिरे नृप क्रथस्य त्व् अंशुमाण् वंशे कैशिकस्य तु भीष्मकः ॥
हिरण्यलोमेत्य् आहुर् यं दाक्षिणात्येश्वरं जनाः अगस्त्यगुप्ताम् आशां यः कुण्डिनस्थो ऽन्वशान् नृपः रुक्मी तस्याभवत् पुत्रो रुक्मिणी च विशां पते ॥
रुक्मी चास्त्राणि दिव्यानि द्रुमात् प्राप महाबलः जामदग्न्यात् तथ रामाद् ब्राह्मम् अस्त्रम् अवाप्तवान् प्रास्पर्धत् सह कृष्णेन नित्यम् अद्भुतकर्मणा ॥
रुक्मिणी त्व् अभवद् राजन् रूपेणासदृशी भुवि चकमे वासुदेवस् तां श्रवाद् एव महाद्युतिः ॥
स चाभिलषितस् तस्याः श्रवाद् एव जनार्दनः तेजोवीर्यबलोपेतः स मे भर्ता भवेद् इति ॥
तां ददौ न तु कृष्णाय रुक्मी द्वेषान् महाबलः याचमानाय कंसस्य प्रेष्यो ऽसाव् इति चिन्तयन् ॥
kasmin deśe nṛpo jajñe rukmī vedavidāṃ vara kasyāṇvavāye dyutimān saṃbhūto dvijasattama ||
rājarṣer yādavasyāsīd vidarbho nāma vai sutaḥ vindhyasya dakṣiṇe pārśve vidarbhān yo nyaveśayat ||
krathakaiśikamukhyās tu putrās tasya mahābalāḥ babhūvur vīryasaṃpannāḥ pṛthag vaṃśakarā nṛpāḥ ||
tasyānvavāye bhīmasya vṛṣṇayo jajñire nṛpa krathasya tv aṃśumāṇ vaṃśe kaiśikasya tu bhīṣmakaḥ ||
hiraṇyalomety āhur yaṃ dākṣiṇātyeśvaraṃ janāḥ agastyaguptām āśāṃ yaḥ kuṇḍinastho 'nvaśān nṛpaḥ rukmī tasyābhavat putro rukmiṇī ca viśāṃ pate ||
rukmī cāstrāṇi divyāni drumāt prāpa mahābalaḥ jāmadagnyāt tatha rāmād brāhmam astram avāptavān prāspardhat saha kṛṣṇena nityam adbhutakarmaṇā ||
rukmiṇī tv abhavad rājan rūpeṇāsadṛśī bhuvi cakame vāsudevas tāṃ śravād eva mahādyutiḥ ||
sa cābhilaṣitas tasyāḥ śravād eva janārdanaḥ tejovīryabalopetaḥ sa me bhartā bhaved iti ||
tāṃ dadau na tu kṛṣṇāya rukmī dveṣān mahābalaḥ yācamānāya kaṃsasya preṣyo 'sāv iti cintayan ||
Джанамеджая спросил: «В какой стране родился царь Рукми, о лучший знатоков Веды? В чьём роду он, сияющий, возник, о лучший дваждырождённых?» Вайшампаяна сказал: У царственного риши Ядавы был сын по имени Видарбха, который поселил Видарбхов на южном склоне Виндхьи. Его могучие сыновья, во главе с Кратхой и Каишикой, были полны доблести и стали отдельными родоначальниками. О царь, в потомстве Бхимы родились Вришни; в роду Кратхи — Аншуман, а в роду Каишики — Бхишмака. Люди называют его Хираньяломой, владыкой южной страны; из Кундины он правил направлением, охраняемым Агастьей. О владыка людей, Рукми был его сыном, и Рукмини тоже была его дочерью. Великосильный Рукми получил божественные оружия от Друмы, а от Рамы Джамадагньи обрёл брахма-астру и постоянно соперничал с Кришной, чьи дела чудесны. Рукмини же, о царь, была несравненной красотой на земле. Великосияющий Васудева полюбил её, лишь услышав о ней. И Джанардана был желанен ей уже по слуху: «Пусть он, наделённый блеском, доблестью и силой, станет моим мужем». Но могучий Рукми из ненависти не отдал её просившему Кришне, думая: «Он служитель Камсы».
5f4e322358e4 · published Jun 22, 2026, 6:55:02 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Рукмини и Кришна выбирают друг друга ещё до встречи, через славу, услышанную издалека. Препятствием становится не воля девушки, а политическая ненависть Рукми.