स तस्यां जनयाम् आस देवगर्भोपमं सुतम् अनिरुद्धम् इति ख्यातं कर्मणाप्रतिमं भुवि धनुर्वेदे च वेदे च नीतिशास्त्रे च पारगम् ॥
अभवत् स यदा राजन्न् अनिरुद्धो वयोन्वितः तदास्य रुक्मिणः पौत्रीं रुक्मिणी रुक्मसंनिभां पत्न्यर्थं वरयाम् आस नाम्ना रुक्मवतीति सा ॥
अनिरुद्धं गुणैर् दातुं कृतबुद्धिर् नृपस् तदा प्रीत्या च रौक्मिणेयस्य रुक्मिण्याश् चाप्य् उपग्रहात् ॥
विस्पर्धन्न् अपि कृष्णेन वैरं तद् अपहाय सः ददानीत्य् अब्रवीद् राजा प्रीतिमाञ् जनमेजय ॥
केशवः सह रुक्मिण्या पुत्रैः संकर्षणेन च अन्यैश् च वृष्णिभिः सार्धं विदर्भान् सबलो ययौ ॥
संयुक्ता ज्ञातयश् चैव रुक्मिणः सुहृदश् च ये आहूता रुक्मिणा ते ऽपि तत्राजग्मुर् नराधिपाः ॥
शुभे तिथौ महाराज नक्षत्रे चाभिपूजिते विवाहायानिरुद्धस्य बभूव परमोत्सवः ॥
पाणौ गृहीते वैदर्भ्यास् त्व् अनिरुद्धेन भारत रेमिरे वृष्णयस् तत्र पूज्यमाना यथामराः ॥
sa tasyāṃ janayām āsa devagarbhopamaṃ sutam aniruddham iti khyātaṃ karmaṇāpratimaṃ bhuvi dhanurvede ca vede ca nītiśāstre ca pāragam ||
abhavat sa yadā rājann aniruddho vayonvitaḥ tadāsya rukmiṇaḥ pautrīṃ rukmiṇī rukmasaṃnibhāṃ patnyarthaṃ varayām āsa nāmnā rukmavatīti sā ||
aniruddhaṃ guṇair dātuṃ kṛtabuddhir nṛpas tadā prītyā ca raukmiṇeyasya rukmiṇyāś cāpy upagrahāt ||
vispardhann api kṛṣṇena vairaṃ tad apahāya saḥ dadānīty abravīd rājā prītimāñ janamejaya ||
keśavaḥ saha rukmiṇyā putraiḥ saṃkarṣaṇena ca anyaiś ca vṛṣṇibhiḥ sārdhaṃ vidarbhān sabalo yayau ||
saṃyuktā jñātayaś caiva rukmiṇaḥ suhṛdaś ca ye āhūtā rukmiṇā te 'pi tatrājagmur narādhipāḥ ||
śubhe tithau mahārāja nakṣatre cābhipūjite vivāhāyāniruddhasya babhūva paramotsavaḥ ||
pāṇau gṛhīte vaidarbhyās tv aniruddhena bhārata remire vṛṣṇayas tatra pūjyamānā yathāmarāḥ ||
От неё Прадьюмна породил сына, подобного божественному ребёнку, известного как Анируддха: на земле он был несравненен подвигами, сведущ в дханурведе, Веде и науке управления. Когда Анируддха достиг зрелости, о царь, Рукмини выбрала ему в жёны внучку Рукми, золотисто сияющую Рукмавати. Рукми решил выдать её за Анируддху ради его достоинств, из любви к сыну Рукмини и по просьбе самой Рукмини. Хотя он и соперничал с Кришной, он оставил ту вражду и с радостью сказал: «Отдаю», о Джанамеджая. Тогда Кешава вместе с Рукмини, сыновьями, Самкаршаной и другими Вришни отправился с войском в Видарбху. Родственники и друзья Рукми, которых он пригласил, также прибыли туда, владыки людей. В благой день и при почтённой накшатре ради свадьбы Анируддхи началось великое торжество. Когда Анируддха взял руку видарбхской царевны, о Бхарата, Вришни радовались там, почитаемые словно бессмертные.
742e088d017a · published Jun 22, 2026, 4:57:45 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Через Анируддху род Кришны раскрывает преемственность: знание, оружие и царская мудрость соединены в одном наследнике. Свадьба кажется примирением, но под поверхностью ещё остаётся неочищенная гордость.