Harivamsa
Кришна входит в свой дворец в ДваракеHV 94.1-7
494 / 607
Harivamsa · HV 94.1-7
Devanāgarī

एवम् आलोकयाम् आस द्वारकां वृषभेक्षणः अपश्यत् स्वगृहं कृष्णः प्रासादशतशोभितम् ॥
मणिस्तम्भसहस्राणाम् अयुतैर् विधृतं सितम् तोरणैर् ज्वलनप्रख्यैर् मणिविद्रुमराजतैः तत्र तत्र प्रभासद्भिश् चित्रकाञ्चनवेदिकैः ॥
प्रासादस् तत्र सुमहान् कृष्णोपस्थानिको ऽभवत् स्फाटिकस्तम्भविधृतो विस्तीर्णः सर्वकाञ्चनः ॥
पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः मणिहेमनिभाश् चित्रा रत्नसोपानभूषिताः ॥
मत्तबर्हिणसंघैश् च कोकिलैश् च सदामदैः बभूवुः परमोपेता वाप्यश् च विकचोत्पलाः ॥
विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस् तस्य वेश्मनः व्यक्तकिष्कुशतोत्सेधः परिखायूथवेष्टितः ॥
तद् गृहं वृष्णिसिंहस्य निर्मितं विश्वकर्मणा महेन्द्रवेश्मप्रतिमं समन्ताद् अर्धयोजनम् ॥

Transliteration (IAST)

evam ālokayām āsa dvārakāṃ vṛṣabhekṣaṇaḥ apaśyat svagṛhaṃ kṛṣṇaḥ prāsādaśataśobhitam ||
maṇistambhasahasrāṇām ayutair vidhṛtaṃ sitam toraṇair jvalanaprakhyair maṇividrumarājataiḥ tatra tatra prabhāsadbhiś citrakāñcanavedikaiḥ ||
prāsādas tatra sumahān kṛṣṇopasthāniko 'bhavat sphāṭikastambhavidhṛto vistīrṇaḥ sarvakāñcanaḥ ||
padmākulajalopetā raktasaugandhikotpalāḥ maṇihemanibhāś citrā ratnasopānabhūṣitāḥ ||
mattabarhiṇasaṃghaiś ca kokilaiś ca sadāmadaiḥ babhūvuḥ paramopetā vāpyaś ca vikacotpalāḥ ||
viśvakarmakṛtaḥ śailaḥ prākāras tasya veśmanaḥ vyaktakiṣkuśatotsedhaḥ parikhāyūthaveṣṭitaḥ ||
tad gṛhaṃ vṛṣṇisiṃhasya nirmitaṃ viśvakarmaṇā mahendraveśmapratimaṃ samantād ardhayojanam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् आलोकयाम् आसevam ālokayām āsaтак обозревал; так он осматривал
द्वारकां वृषभेक्षणःdvārakāṃ vṛṣabhekṣaṇaḥДвараку быкоглазый; Двараку, быкоглазый
अपश्यत् स्वगृहं कृष्णःapaśyat svagṛhaṃ kṛṣṇaḥувидел свой дом Кришна; Кришна увидел свой дворец
प्रासादशतशोभितम्prāsādaśataśobhitamсотнями дворцов украшенный; украшенный сотнями дворцов
मणिस्तम्भसहस्राणाम्maṇistambhasahasrāṇāmтысячами самоцветных столбов; тысячами самоцветных колонн
अयुतैर् विधृतं सितम्ayutair vidhṛtaṃ sitamдесятками тысяч поддерживаемый, белый; белый, поддерживаемый десятками тысяч
तोरणैर् ज्वलनप्रख्यैर्toraṇair jvalanaprakhyairарками, подобными огню; арками, сияющими как огонь
मणिविद्रुमराजतैःmaṇividrumarājataiḥиз самоцветов, коралла и серебра; самоцветными, коралловыми и серебряными
तत्र तत्र प्रभासद्भिश्tatra tatra prabhāsadbhiśтам и там сияющими; сияющими повсюду
चित्रकाञ्चनवेदिकैःcitrakāñcanavedikaiḥпёстрыми золотыми площадками; пёстрыми золотыми помостами
प्रासादस् तत्र सुमहान्prāsādas tatra sumahānдворец там очень великий; там был огромный дворец
कृष्णोपस्थानिको ऽभवत्kṛṣṇopasthāniko 'bhavatдля приёма Кришны был; предназначенный для приёма Кришны
स्फाटिकस्तम्भविधृतोsphāṭikastambhavidhṛtoхрустальными столбами поддержанный; поддерживаемый хрустальными колоннами
विस्तीर्णः सर्वकाञ्चनःvistīrṇaḥ sarvakāñcanaḥпросторный, весь золотой; просторный и весь золотой
पद्माकुलजलोपेताpadmākulajalopetāс водами, полными лотосов; с водами, полными лотосов
रक्तसौगन्धिकोत्पलाःraktasaugandhikotpalāḥс красными благоуханными утпалами; с красными ароматными утпалами
मणिहेमनिभाश् चित्राmaṇihemanibhāś citrāпёстрые, подобные самоцветам и золоту; пёстрые, сияющие как камни и золото
रत्नसोपानभूषिताःratnasopānabhūṣitāḥдрагоценными ступенями украшенные; украшенные самоцветными ступенями
मत्तबर्हिणसंघैश् चmattabarhiṇasaṃghaiś caи стаями опьянённых павлинов; со стаями радостных павлинов
कोकिलैश् च सदामदैःkokilaiś ca sadāmadaiḥи всегда опьянёнными кукушками; и вечно поющими кукушками
बभूवुः परमोपेताbabhūvuḥ paramopetāстали превосходно украшенными; стали особенно прекрасны
वाप्यश् च विकचोत्पलाःvāpyaś ca vikacotpalāḥи пруды с распустившимися утпалами; пруды с распустившимися утпалами
विश्वकर्मकृतः शैलःviśvakarmakṛtaḥ śailaḥВишвакармой сделанная гора; гора, созданная Вишвакармой
प्राकारस् तस्य वेश्मनःprākāras tasya veśmanaḥстена того дворца; стена этого дворца
व्यक्तकिष्कुशतोत्सेधःvyaktakiṣkuśatotsedhaḥявно сто кишку высотой; высотой в сто кишку
परिखायूथवेष्टितःparikhāyūthaveṣṭitaḥгруппами рвов окружённый; окружённая чередой рвов
तद् गृहं वृष्णिसिंहस्यtad gṛhaṃ vṛṣṇisiṃhasyaтот дом льва Вришни; этот дом льва Вришни
निर्मितं विश्वकर्मणाnirmitaṃ viśvakarmaṇāсозданный Вишвакармой; созданный Вишвакармой
महेन्द्रवेश्मप्रतिमंmahendraveśmapratimaṃподобный дому Махендры; подобный дворцу Махендры
समन्ताद् अर्धयोजनम्samantād ardhayojanamсо всех сторон пол-йоджаны; на пол-йоджаны со всех сторон
Translation

Так быкоглазый Кришна обозревал Двараку и увидел свой дворец, украшенный сотнями зданий. Он был белым, поддерживался десятками тысяч самоцветных колонн, сиял огненными арками из самоцветов, коралла и серебра и повсюду блистал пёстрыми золотыми помостами. Там был огромный дворец для приёма Кришны: просторный, весь золотой и поддерживаемый хрустальными колоннами. Пруды с водами, полными лотосов, красными благоуханными утпалами, пёстрые, сияющие как самоцветы и золото, были украшены драгоценными ступенями. Со стаями радостных павлинов и вечно поющими кукушками эти пруды с распустившимися утпалами стали особенно прекрасны. Стена дворца, подобная горе и созданная Вишвакармой, была высотой в сто кишку и окружена чередой рвов. Этот дом льва Вришни, построенный Вишвакармой, был подобен дворцу Махендры и простирался на пол-йоджаны со всех сторон.

Version

85ea66115fee · published Jun 22, 2026, 5:17:05 AM UTC

Available inRU

Page between verses with