Harivamsa
Прадьюмна убивает Шамбару и возвращается к РукминиHV 99.26-33
517 / 607
Harivamsa · HV 99.26-33
Devanāgarī

श्रुत्वैतन् निखिलं सर्वं मायावत्या प्रभाषितम् चक्रायुधात्मजः क्रुद्धः शम्बरं स समाह्वयत् ॥
समस्तमायामायाज्ञो विक्रान्तः समरे ऽव्ययः अष्टम्यां निहतो युद्धे मायया कालशम्बरः ॥
तमृक्षवन्ते नगरे निहत्यासुरसत्तमम् गृह्य मायावतीं देवीं स्वाम् अगच्छत् पुरीं पितुः ॥
सो ऽन्तरिक्षगतो भूत्वा मायया शीघ्रविक्रमः आजगाम पुरीं रम्यां रक्षितां तेजसा पितुः ॥
सो ऽन्तरिक्षात् प्रपतितः केशवान्तःपुरे शिशुः मायावत्या सह तया रूपवान् इव मन्मथः ॥
तस्मिंस् तत्रावपतिते महिष्यः केशवस्य याः विस्मिताश् चैव हृष्टाश् च भीराश् चैवाभवंस् तदा ॥
ततस् तं कामसंकाशं कान्तया सह संगतम् प्रेक्षन्त्यो हृष्टवदनाः पिबन्त्यो नयनासवम् ॥
तं व्रीडितमुखं दृष्ट्वा सज्जमानं पदे पदे अभवन् स्निग्धसंकल्पाः प्रहृष्टाः कृष्णयोषितः ॥

Transliteration (IAST)

śrutvaitan nikhilaṃ sarvaṃ māyāvatyā prabhāṣitam cakrāyudhātmajaḥ kruddhaḥ śambaraṃ sa samāhvayat ||
samastamāyāmāyājño vikrāntaḥ samare 'vyayaḥ aṣṭamyāṃ nihato yuddhe māyayā kālaśambaraḥ ||
tamṛkṣavante nagare nihatyāsurasattamam gṛhya māyāvatīṃ devīṃ svām agacchat purīṃ pituḥ ||
so 'ntarikṣagato bhūtvā māyayā śīghravikramaḥ ājagāma purīṃ ramyāṃ rakṣitāṃ tejasā pituḥ ||
so 'ntarikṣāt prapatitaḥ keśavāntaḥpure śiśuḥ māyāvatyā saha tayā rūpavān iva manmathaḥ ||
tasmiṃs tatrāvapatite mahiṣyaḥ keśavasya yāḥ vismitāś caiva hṛṣṭāś ca bhīrāś caivābhavaṃs tadā ||
tatas taṃ kāmasaṃkāśaṃ kāntayā saha saṃgatam prekṣantyo hṛṣṭavadanāḥ pibantyo nayanāsavam ||
taṃ vrīḍitamukhaṃ dṛṣṭvā sajjamānaṃ pade pade abhavan snigdhasaṃkalpāḥ prahṛṣṭāḥ kṛṣṇayoṣitaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
श्रुत्वैतन् निखिलं सर्वंśrutvaitan nikhilaṃ sarvaṃуслышав это полностью всё; услышав всё это полностью
मायावत्या प्रभाषितम्māyāvatyā prabhāṣitamМаявати сказанное; сказанное Маявати
चक्रायुधात्मजः क्रुद्धःcakrāyudhātmajaḥ kruddhaḥсын Дискооружного разгневанный; сын Чакраоружного разгневался
शम्बरं स समाह्वयत्śambaraṃ sa samāhvayatШамбару он вызвал; и вызвал Шамбару
समस्तमायामायाज्ञोsamastamāyāmāyājñoзнающий все майи и контрмайи; знаток всех май
विक्रान्तः समरे ऽव्ययःvikrāntaḥ samare 'vyayaḥдоблестный в битве, неистощимый; неистощимый герой в бою
अष्टम्यां निहतो युद्धेaṣṭamyāṃ nihato yuddheна восьмой убит в битве; на восьмой день был убит
मायया कालशम्बरःmāyayā kālaśambaraḥмайей Калашамбара; Калашамбара майей
तमृक्षवन्ते नगरेtamṛkṣavante nagareего в городе Рикшавант; в городе Рикшавант
निहत्यासुरसत्तमम्nihatyāsurasattamamубив лучшего асуров; убив лучшего из асуров
गृह्य मायावतीं देवींgṛhya māyāvatīṃ devīṃвзяв богиню Маявати; взяв Маявати
स्वाम् अगच्छत् पुरीं पितुःsvām agacchat purīṃ pituḥсвою пошёл в город отца; отправился в город отца
सो ऽन्तरिक्षगतो भूत्वाso 'ntarikṣagato bhūtvāон идущим по небу став; поднявшись в воздух
मायया शीघ्रविक्रमःmāyayā śīghravikramaḥмайей, быстрый подвигом; силой майи, стремительный
आजगाम पुरीं रम्यांājagāma purīṃ ramyāṃпришёл в город прекрасный; прибыл в прекрасный город
रक्षितां तेजसा पितुःrakṣitāṃ tejasā pituḥзащищённый сиянием отца; защищённый силой отца
सो ऽन्तरिक्षात् प्रपतितःso 'ntarikṣāt prapatitaḥон с неба спустился; он спустился с неба
केशवान्तःपुरे शिशुःkeśavāntaḥpure śiśuḥво внутренний дворец Кешавы ребёнок; в покои Кешавы
मायावत्या सह तयाmāyāvatyā saha tayāс той Маявати; вместе с Маявати
रूपवान् इव मन्मथःrūpavān iva manmathaḥпрекрасный словно Манматха; прекрасный словно Кама
तस्मिंस् तत्रावपतितेtasmiṃs tatrāvapatiteкогда он там спустился; когда он там появился
महिष्यः केशवस्य याःmahiṣyaḥ keśavasya yāḥцарицы Кешавы которые; царицы Кешавы
विस्मिताश् चैव हृष्टाश् चvismitāś caiva hṛṣṭāś caудивлены и радостны; были удивлены и радостны
भीराश् चैवाभवंस् तदाbhīrāś caivābhavaṃs tadāи робки также стали тогда; и вместе с тем робки
ततस् तं कामसंकाशंtatas taṃ kāmasaṃkāśaṃзатем его Каме подобного; его, подобного Каме
कान्तया सह संगतम्kāntayā saha saṃgatamс любимой вместе пришедшего; пришедшего с возлюбленной
प्रेक्षन्त्यो हृष्टवदनाःprekṣantyo hṛṣṭavadanāḥглядящие радостнолицые; с радостными лицами смотрели
पिबन्त्यो नयनासवम्pibantyo nayanāsavamпьющие нектар глазами; словно пили глазами
तं व्रीडितमुखं दृष्ट्वाtaṃ vrīḍitamukhaṃ dṛṣṭvāего со стыдливым лицом увидев; увидев его смущённое лицо
सज्जमानं पदे पदेsajjamānaṃ pade padeзапинающегося на каждом шагу; запинающегося на каждом шагу
अभवन् स्निग्धसंकल्पाःabhavan snigdhasaṃkalpāḥстали с нежными помыслами; исполнились нежности
प्रहृष्टाः कृष्णयोषितःprahṛṣṭāḥ kṛṣṇayoṣitaḥрадостные женщины Кришны; радостные жёны Кришны
Translation

Услышав всё, что сказала Маявати, разгневанный сын Чакраоружного вызвал Шамбару. Доблестный, неистощимый в битве и знающий все майи и контрмайи, он на восьмой день майей убил Калашамбару в бою. Убив в городе Рикшавант лучшего из асуров, он взял богиню Маявати и отправился в город своего отца. Поднявшись в небо силой майи, стремительный Прадьюмна прибыл в прекрасный город, защищённый сиянием его отца. Прекрасный словно Манматха, он вместе с Маявати спустился с неба во внутренние покои Кешавы. Когда он там появился, царицы Кешавы стали удивлёнными, радостными и робкими. Они с радостными лицами смотрели на него, подобного Каме и пришедшего с возлюбленной, словно пили его глазами. Увидев его смущённое лицо и то, как он запинается на каждом шагу, жёны Кришны исполнились нежности и радости.

Version

2188ca2a99e2 · published Jun 22, 2026, 5:33:55 AM UTC

Available inRU

Page between verses with