Harivamsa
Арджуна не может защитить ребёнка брахманаHV 102.13-17
535 / 607
Harivamsa · HV 102.13-17
Devanāgarī

वृष्णयो हतसंकल्पास् तथाहं नष्टचेतनः माम् एव हि विशेषेण ब्राह्मणः पर्यभाषत ॥
रक्षिष्यामीति चोक्तं ते न च रक्षसि मे सुतम् शृणु वाक्यम् इदं शेषं यत् त्वम् अर्हसि दुर्मते ॥
वृथा त्वं स्पर्धसे नित्यं कृष्णेनामितबुद्धिना यदि स्याद् इह गोविन्दो नैतद् अत्याहितं भवेत् ॥
यथा चतुर्थं धर्मस्य रक्षिता लभते फलम् पापस्यापि तथा मूढ भागं प्राप्नोत्य् अरक्षिता ॥
रक्षिष्यामीति चोक्तं ते न च शक्नोषि रक्षितुम् मोघं गाण्डीवम् एतत् ते मोघं वीर्यं यशश् च ते ॥

Transliteration (IAST)

vṛṣṇayo hatasaṃkalpās tathāhaṃ naṣṭacetanaḥ mām eva hi viśeṣeṇa brāhmaṇaḥ paryabhāṣata ||
rakṣiṣyāmīti coktaṃ te na ca rakṣasi me sutam śṛṇu vākyam idaṃ śeṣaṃ yat tvam arhasi durmate ||
vṛthā tvaṃ spardhase nityaṃ kṛṣṇenāmitabuddhinā yadi syād iha govindo naitad atyāhitaṃ bhavet ||
yathā caturthaṃ dharmasya rakṣitā labhate phalam pāpasyāpi tathā mūḍha bhāgaṃ prāpnoty arakṣitā ||
rakṣiṣyāmīti coktaṃ te na ca śaknoṣi rakṣitum moghaṃ gāṇḍīvam etat te moghaṃ vīryaṃ yaśaś ca te ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वृष्णयो हतसंकल्पास्vṛṣṇayo hatasaṃkalpāsВришни с разрушенными намерениями; Вришни потеряли уверенность
तथाहं नष्टचेतनःtathāhaṃ naṣṭacetanaḥи я с потерянным сознанием; и я был потрясён
माम् एव हि विशेषेणmām eva hi viśeṣeṇaименно меня ведь особенно; ведь именно меня особенно
ब्राह्मणः पर्यभाषतbrāhmaṇaḥ paryabhāṣataбрахман укорял; брахман стал укорять
रक्षिष्यामीति चोक्तं तेrakṣiṣyāmīti coktaṃ teзащищу так сказано тобой; ты сказал: я защищу
न च रक्षसि मे सुतम्na ca rakṣasi me sutamи не защищаешь моего сына; но моего сына не защитил
शृणु वाक्यम् इदं शेषंśṛṇu vākyam idaṃ śeṣaṃслушай слово это остальное; выслушай эти последние слова
यत् त्वम् अर्हसि दुर्मतेyat tvam arhasi durmateкоторые ты заслуживаешь, дурной умом; которых ты достоин, безрассудный
वृथा त्वं स्पर्धसे नित्यंvṛthā tvaṃ spardhase nityaṃнапрасно ты соперничаешь всегда; напрасно ты всегда соперничаешь
कृष्णेनामितबुद्धिनाkṛṣṇenāmitabuddhināс Кришной безмерно мудрым; с безмерно мудрым Кришной
यदि स्याद् इह गोविन्दोyadi syād iha govindoесли бы был здесь Говинда; если бы здесь был Говинда
नैतद् अत्याहितं भवेत्naitad atyāhitaṃ bhavetне это несчастье было бы; этого бедствия не случилось бы
यथा चतुर्थं धर्मस्यyathā caturthaṃ dharmasyaкак четвёртую дхармы; как четвёртую долю дхармы
रक्षिता लभते फलम्rakṣitā labhate phalamзащитник получает плод; получает защитник как плод
पापस्यापि तथा मूढpāpasyāpi tathā mūḍhaгреха также так, глупец; так и греха, глупец
भागं प्राप्नोत्य् अरक्षिताbhāgaṃ prāpnoty arakṣitāдолю получает незащитник; долю получает тот, кто не защитил
रक्षिष्यामीति चोक्तं तेrakṣiṣyāmīti coktaṃ teзащищу так сказано тобой; ты сказал: я защищу
न च शक्नोषि रक्षितुम्na ca śaknoṣi rakṣitumи не можешь защитить; но не смог защитить
मोघं गाण्डीवम् एतत् तेmoghaṃ gāṇḍīvam etat teнапрасна Гандива эта твоя; напрасна твоя Гандива
मोघं वीर्यं यशश् च तेmoghaṃ vīryaṃ yaśaś ca teнапрасна доблесть и слава твоя; напрасны твоя доблесть и слава
Translation

«Вришни потеряли уверенность, и я сам был потрясён. Брахман же особенно стал укорять именно меня: “Ты сказал: ‘Я защищу’, но моего сына не защитил. Выслушай теперь последние слова, которых ты достоин, безрассудный. Напрасно ты всегда соперничаешь с безмерно мудрым Кришной. Если бы здесь был Говинда, этого бедствия не случилось бы. Как защитник получает как плод четвёртую долю дхармы, так, глупец, тот, кто не защитил, получает долю греха. Ты сказал: ‘Я защищу’, но не смог защитить; напрасна твоя Гандива, напрасны твоя доблесть и слава”».

Version

6fedab84ec40 · published Jun 22, 2026, 5:45:52 AM UTC

Available inRU

Page between verses with