ब्रह्म च ब्राह्मणाश् चैव तपः सत्यं च भारत उक्थ्यं बृहद्रथं चैव मत्तस् तद् विद्धि पाण्डव ॥
प्रियस् ते ऽहं महाबाहो प्रियो मे ऽसि धनंजय वेत्स्यसे मां यथातत्त्वं तद् व्याख्यास्यामि ते ऽनघ ॥
अहं यजूंषि सामानि ऋचश् चाथर्वणानि च ऋषयो देवता यज्ञा मत्तेजो भरतर्षभ ॥
पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिश् च पञ्चमम् चन्द्रादित्याव् अहोरात्रे पक्षा मासास् तथा क्षपाः मुहूर्ताश् च कलाश् चैव क्षणाः संवत्सरास् तथा ॥
मन्त्राश् च विविधाः पार्थ यानि शास्त्राणि कानिचित् विद्याश् च वेदितव्यं च मत्तः प्रादुर्भवन्ति वै ॥
मन्मयं विद्धि कौन्तेय क्षयं सृष्टिं च भारत सच् चासच् च ममैवात्मा सद् असच् चैव यत् परम् ॥
brahma ca brāhmaṇāś caiva tapaḥ satyaṃ ca bhārata ukthyaṃ bṛhadrathaṃ caiva mattas tad viddhi pāṇḍava ||
priyas te 'haṃ mahābāho priyo me 'si dhanaṃjaya vetsyase māṃ yathātattvaṃ tad vyākhyāsyāmi te 'nagha ||
ahaṃ yajūṃṣi sāmāni ṛcaś cātharvaṇāni ca ṛṣayo devatā yajñā mattejo bharatarṣabha ||
pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiś ca pañcamam candrādityāv ahorātre pakṣā māsās tathā kṣapāḥ muhūrtāś ca kalāś caiva kṣaṇāḥ saṃvatsarās tathā ||
mantrāś ca vividhāḥ pārtha yāni śāstrāṇi kānicit vidyāś ca veditavyaṃ ca mattaḥ prādurbhavanti vai ||
manmayaṃ viddhi kaunteya kṣayaṃ sṛṣṭiṃ ca bhārata sac cāsac ca mamaivātmā sad asac caiva yat param ||
Васудева сказал: «О Бхарата, Брахман и брахманы, аскеза и истина, уктхья и брихадратха — знай, Пандава, что всё это от меня. О могучерукий, я дорог тебе, и ты дорог мне, Дхананджая; ты познаешь меня как есть, и я объясню это тебе, безгрешный. О бык Бхаратов, я — Яджусы, Саманы, Ричи и Атхарваны; риши, божества и жертвы — моё сияние. Земля, ветер, пространство, воды и пятый элемент, свет; луна и солнце, день и ночь, половины месяца, месяцы и ночи, мухурты, калы, мгновения и годы — всё это от меня. О Партха, разные мантры, какие бы ни были шастры, знания и познаваемое воистину возникают от меня. Каунтея, знай: уничтожение и творение состоят из меня, о Бхарата; сущее и несущее — мой атман, и также то высшее, что выше сущего и несущего».
52ad790b20d4 · published Jun 22, 2026, 5:51:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Здесь Кришна говорит языком тотальности: священное знание, жертва, элементы, время, создание и разрушение имеют источник в нём. Это не отвлечённая метафизика, а ответ другу, которому он открывает себя.