ततो ऽनिरुद्धस्य गृहे रुरुदुः सर्वयोषितः प्रियं नाथम् अपश्यन्त्यः किंनर्य इव संघशः ॥
अहो धिक् किम् इदं लोके नाथे कृष्णे व्यवस्थिते अनाथा इव संत्रस्ता रुदिमो भयमोहिताः ॥
यस्येन्द्रप्रमुखा देवाः सादित्याः समरुद्गणाः बाहुच्छायां समाश्रित्य वसन्ति दिवि देवताः ॥
तस्योत्पन्नम् इदं लोके भयदस्य महद्भयम् यस्यानिरुद्धः पौत्रः स वीरः केनापि नो हृतः ॥
अहो नास्ति भयं नूनं तस्य लोके सुदुर्मतेः वासुदेवस्य यः क्रोधं प्रज्वालयति दुःसहम् ॥
व्यादितास्यस्य यो मृत्योर् दंष्ट्राग्रे परिवर्तते स वासुदेवं समरे मोहात् प्रत्युदियाद् रिपुः ॥
इदम् एवंविधं कृत्वा विप्रियं यदुपुंगवे कथं जीवन् विमुच्येत साक्षाद् अपि शतक्रतुः ॥
कृतागा न स शोच्यस् तु वयं त्व् अद्य विनाकृताः विप्रयोगेन नाथस्य कृतान्तवशगाः कृताः ॥
इत्य् एवं ता रुदन्त्यश् च वदन्त्यश् च पुनः पुनः नेत्रजं वारि मुमुचुर् अशिवं परमाङ्गनाः ॥
तासां बाष्पाभिपूर्णानि नयनानि चकाशिरे सलिलेनाप्लुतानीव पङ्कजानि जलागमे ॥
तासाम् अरालपक्ष्माणि राजिमन्ति शुभानि च रुधिरेणाप्लुतानीव नयनानि चकाशिरे ॥
तासां हर्म्यतलस्थानां तूर्णम् आसीन् महास्वनः कुररीणाम् इवाकाशे रुदतीनां सहस्रशः ॥
तं श्रुत्वा निनदं घोरम् अपूर्वं भयम् आगतम् उत्पेतुः सहसा खेभ्यो गृहेभ्यः पुरुषर्षभाः ॥
tato 'niruddhasya gṛhe ruruduḥ sarvayoṣitaḥ priyaṃ nātham apaśyantyaḥ kiṃnarya iva saṃghaśaḥ ||
aho dhik kim idaṃ loke nāthe kṛṣṇe vyavasthite anāthā iva saṃtrastā rudimo bhayamohitāḥ ||
yasyendrapramukhā devāḥ sādityāḥ samarudgaṇāḥ bāhucchāyāṃ samāśritya vasanti divi devatāḥ ||
tasyotpannam idaṃ loke bhayadasya mahadbhayam yasyāniruddhaḥ pautraḥ sa vīraḥ kenāpi no hṛtaḥ ||
aho nāsti bhayaṃ nūnaṃ tasya loke sudurmateḥ vāsudevasya yaḥ krodhaṃ prajvālayati duḥsaham ||
vyāditāsyasya yo mṛtyor daṃṣṭrāgre parivartate sa vāsudevaṃ samare mohāt pratyudiyād ripuḥ ||
idam evaṃvidhaṃ kṛtvā vipriyaṃ yadupuṃgave kathaṃ jīvan vimucyeta sākṣād api śatakratuḥ ||
kṛtāgā na sa śocyas tu vayaṃ tv adya vinākṛtāḥ viprayogena nāthasya kṛtāntavaśagāḥ kṛtāḥ ||
ity evaṃ tā rudantyaś ca vadantyaś ca punaḥ punaḥ netrajaṃ vāri mumucur aśivaṃ paramāṅganāḥ ||
tāsāṃ bāṣpābhipūrṇāni nayanāni cakāśire salilenāplutānīva paṅkajāni jalāgame ||
tāsām arālapakṣmāṇi rājimanti śubhāni ca rudhireṇāplutānīva nayanāni cakāśire ||
tāsāṃ harmyatalasthānāṃ tūrṇam āsīn mahāsvanaḥ kurarīṇām ivākāśe rudatīnāṃ sahasraśaḥ ||
taṃ śrutvā ninadaṃ ghoram apūrvaṃ bhayam āgatam utpetuḥ sahasā khebhyo gṛhebhyaḥ puruṣarṣabhāḥ ||
Вайшампаяна сказал: «Затем в доме Анируддхи все женщины, не видя любимого господина, заплакали толпами, словно кимнари. “Увы! Что это в мире? Когда Кришна пребывает защитником, мы, словно беззащитные, испуганные и смущённые страхом, плачем. Под тенью его рук живут на небе божества: боги во главе с Индрой, Адитьи и Маруты. У того, кто сам внушает страх, возник великий страх в мире: его герой-внук Анируддха кем-то у нас похищен. Наверное, в мире нет страха у того злонамеренного, кто разжигает невыносимый гнев Васудевы. Кто по безумию выступает в бою врагом Васудеве, тот словно вращается на острие клыка смерти с раскрытой пастью. Совершив такое неприятное лучшему из Яду, как сможет остаться жив даже сам Шатакрату? Виновный не достоин жалости, а мы сегодня, лишённые господина, разлукой с ним сделаны подвластными смерти”. Так эти лучшие женщины, плача и говоря снова и снова, проливали несчастные слёзы. Их глаза, наполненные слезами, сияли как лотосы, залитые водой в сезон дождей; прекрасные глаза с изогнутыми ресницами казались залитыми кровью. С дворцовых террас быстро поднялся великий звук, словно тысячи плачущих курари в небе. Услышав этот страшный крик и поняв, что пришла невиданная беда, лучшие мужи внезапно выскочили из домов».
1e66dd0b9de2 · published Jun 22, 2026, 6:21:12 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Плач женщин сразу показывает масштаб беды: исчезновение Анируддхи воспринимается как удар по самому чувству защищённости в доме Кришны.