Mahabharata
Śamī-śastra-nidhāna-parva (Hiding the Weapons in the Śamī Tree)4.5.9-14
3783 / 15823
Mahabharata · 4.5.9-14
Devanāgarī

स राजधानीं संप्राप्य कौन्तेयो ऽर्जुनम् अब्रवीत् ॥
क्वायुधानि समासज्य प्रवेक्ष्यामः पुरं वयम् ॥
सायुधाश् च वयं तात प्रवेक्ष्यामः पुरं यदि ॥
समुद्वेगं जनस्यास्य करिष्यामो न संशयः ॥
ततो द्वादश वर्षाणि प्रवेष्टव्यं वनं पुनः ॥
एकस्मिन्न् अपि विज्ञाते प्रतिज्ञातं हि नस् तथा ॥
अर्जुन उवाच
इयं कूटे मनुष्येन्द्र गहना महती शमी ॥
भीमशाखा दुरारोहा श्मशानस्य समीपतः ॥
न चापि विद्यते कश् चिन् मनुष्य इह पार्थिव ॥
उत्पथे हि वने जाता मृगव्यालनिषेविते ॥
समासज्यायुधान्य् अस्यां गच्छामो नगरं प्रति ॥
एवम् अत्र यथाजोषं विहरिष्याम भारत ॥

Transliteration (IAST)

sa rājadhānīṃ saṃprāpya kaunteyo 'rjunam abravīt ||
kvāyudhāni samāsajya pravekṣyāmaḥ puraṃ vayam ||
sāyudhāś ca vayaṃ tāta pravekṣyāmaḥ puraṃ yadi ||
samudvegaṃ janasyāsya kariṣyāmo na saṃśayaḥ ||
tato dvādaśa varṣāṇi praveṣṭavyaṃ vanaṃ punaḥ ||
ekasminn api vijñāte pratijñātaṃ hi nas tathā ||
arjuna uvāca
iyaṃ kūṭe manuṣyendra gahanā mahatī śamī ||
bhīmaśākhā durārohā śmaśānasya samīpataḥ ||
na cāpi vidyate kaś cin manuṣya iha pārthiva ||
utpathe hi vane jātā mṛgavyālaniṣevite ||
samāsajyāyudhāny asyāṃ gacchāmo nagaraṃ prati ||
evam atra yathājoṣaṃ vihariṣyāma bhārata ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
sahe, this
राजधानींrājadhānīṃking
संप्राप्यsaṃprāpyaform of saṃprāpya
कौन्तेयोkaunteyoKaunteya
ऽर्जुनम्'rjunamform of 'rjunam
अब्रवीत्abravītsaid
क्वायुधानिkvāyudhāniform of kvāyudhāni
समासज्यsamāsajyaform of samāsajya
प्रवेक्ष्यामःpravekṣyāmaḥform of pravekṣyāmaḥ
पुरंpuraṃcity
वयम्vayamwe
सायुधाश्sāyudhāśform of sāyudhāś
caand
वयंvayaṃwe
तातtātaO dear one
प्रवेक्ष्यामःpravekṣyāmaḥform of pravekṣyāmaḥ
पुरंpuraṃcity
यदिyadiif
समुद्वेगंsamudvegaṃform of samudvegaṃ
जनस्यास्यjanasyāsyaform of janasyāsya
करिष्यामोkariṣyāmoform of kariṣyāmo
nanot
संशयःsaṃśayaḥdoubt
ततोtatothen, from there
द्वादशdvādaśatwelve
वर्षाणिvarṣāṇiyears
प्रवेष्टव्यंpraveṣṭavyaṃform of praveṣṭavyaṃ
वनंvanaṃforest
पुनःpunaḥagain
एकस्मिन्न्ekasminnform of ekasminn
अपिapialso, even
विज्ञातेvijñāteto know
प्रतिज्ञातंpratijñātaṃto know
हिhiindeed
नस्nasform of nas
तथाtathāthus, also
अर्जुनarjunaArjuna
उवाचuvācasaid
इयंiyaṃthis
कूटेkūṭeform of kūṭe
मनुष्येन्द्रmanuṣyendraO lord of men
गहनाgahanāto strike, to kill
महतीmahatīform of mahatī
शमीśamīform of śamī
भीमशाखाbhīmaśākhāBhima
दुरारोहाdurārohāform of durārohā
श्मशानस्यśmaśānasyaform of śmaśānasya
समीपतःsamīpataḥform of samīpataḥ
nanot
चापिcāpiand also
विद्यतेvidyatethere is
कश्kaśwho?
चिन्cinindeed, or
मनुष्यmanuṣyaform of manuṣya
इहihahere
पार्थिवpārthivaPartha
उत्पथेutpatheform of utpathe
हिhiindeed
वनेvanein the forest
जाताjātāborn, arisen
मृगव्यालनिषेवितेmṛgavyālaniṣevitecow
समासज्यायुधान्य्samāsajyāyudhānyform of samāsajyāyudhāny
अस्यांasyāṃform of asyāṃ
गच्छामोgacchāmoform of gacchāmo
नगरंnagaraṃcity
प्रतिpratitowards, against
एवम्evamthus
अत्रatrahere
यथाजोषंyathājoṣaṃform of yathājoṣaṃ
विहरिष्यामvihariṣyāmaform of vihariṣyāma
भारतbhārataO Bharata
Translation

Having reached the capital, the son of Kunti said to Arjuna: "Where shall we set down our weapons before we enter the city? If we enter armed, dear one, we will without doubt alarm the people. And if even one of us is recognized, we shall have to enter the forest again for twelve years; such is our vow." Arjuna said: "Here, O lord of men, on the high ground stands a great, dense shami tree, with fearsome branches, hard to climb, near the cremation ground. There is not a single person here, O king: it has grown off the road, in a forest frequented by beasts and predators. Let us hang our weapons on it and go into the city. Then we shall live here as we please, O Bharata."

Version

e48e9bf92e02 · published Jul 16, 2026, 5:58:59 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with