Mahabharata
Duryodhana-palayana-parva (The Flight of Duryodhana)4.60.16-19
3969 / 15823
Mahabharata · 4.60.16-19
Devanāgarī

अर्जुन उवाच
विहाय कीर्तिं विपुलं यशश् च; युद्धात् परावृत्य पलायसे किम् ॥
न ते ऽद्य तूर्याणि समाहतानि; यथावद् उद्यान्ति गतस्य युद्धे ॥
युधिष्ठिरस्यास्मि निदेशकारी; पार्थस् तृतीयो युधि च स्थिरो ऽस्मि ॥
तदर्थम् आवृत्य मुखं प्रयच्छ; नरेन्द्रवृत्तं स्मर धार्तराष्ट्र ॥
मोघं तवेदं भुवि नामधेयं; दुर्योधनेतीह कृतं पुरस्तात् ॥
न हीह दुर्योधनता तवास्ति; पलायमानस्य रणं विहाय ॥
न ते पुरस्ताद् अथ पृष्ठतो वा; पश्यामि दुर्योधन रक्षितारम् ॥
परैहि युद्धेन कुरुप्रवीर; प्राणान् प्रियान् पाण्डवतो ऽद्य रक्ष ॥

Transliteration (IAST)

arjuna uvāca
vihāya kīrtiṃ vipulaṃ yaśaś ca; yuddhāt parāvṛtya palāyase kim ||
na te 'dya tūryāṇi samāhatāni; yathāvad udyānti gatasya yuddhe ||
yudhiṣṭhirasyāsmi nideśakārī; pārthas tṛtīyo yudhi ca sthiro 'smi ||
tadartham āvṛtya mukhaṃ prayaccha; narendravṛttaṃ smara dhārtarāṣṭra ||
moghaṃ tavedaṃ bhuvi nāmadheyaṃ; duryodhanetīha kṛtaṃ purastāt ||
na hīha duryodhanatā tavāsti; palāyamānasya raṇaṃ vihāya ||
na te purastād atha pṛṣṭhato vā; paśyāmi duryodhana rakṣitāram ||
paraihi yuddhena kurupravīra; prāṇān priyān pāṇḍavato 'dya rakṣa ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अर्जुनarjunaArjuna
उवाचuvācasaid
विहायvihāyahaving left
कीर्तिंkīrtiṃform of "kīrtiṃ"
विपुलंvipulaṃvast
यशश्yaśaśform of "yaśaś"
caand
युद्धात्yuddhātbattle
परावृत्यparāvṛtyaform of "parāvṛtya"
पलायसेpalāyaseform of "palāyase"
किम्kimwhat?
nanot
तेtethey; to you
ऽद्य'dyatoday
तूर्याणिtūryāṇiform of "tūryāṇi"
समाहतानिsamāhatāniform of "samāhatāni"
यथावद्yathāvadto say
उद्यान्तिudyāntiform of "udyānti"
गतस्यgatasyaform of "gatasya"
युद्धेyuddhebattle
युधिष्ठिरस्यास्मिyudhiṣṭhirasyāsmiYudhishthira
निदेशकारीnideśakārīform of "nideśakārī"
पार्थस्pārthasPartha
तृतीयोtṛtīyoform of "tṛtīyo"
युधिyudhiin battle
caand
स्थिरोsthiroform of "sthiro"
ऽस्मि'smiI am
तदर्थम्tadarthampurpose, matter
आवृत्यāvṛtyahaving covered
मुखंmukhaṃface, mouth
प्रयच्छprayacchaform of "prayaccha"
नरेन्द्रवृत्तंnarendravṛttaṃman, person
स्मरsmaraform of "smara"
धार्तराष्ट्रdhārtarāṣṭraform of "dhārtarāṣṭra"
मोघंmoghaṃform of "moghaṃ"
तवेदंtavedaṃform of "tavedaṃ"
भुविbhuvion earth
नामधेयंnāmadheyaṃform of "nāmadheyaṃ"
दुर्योधनेतीहduryodhanetīhaDuryodhana, warrior
कृतंkṛtaṃdone
पुरस्तात्purastātform of "purastāt"
nanot
हीहhīhaform of "hīha"
दुर्योधनताduryodhanatāDuryodhana, wealth
तवास्तिtavāstiform of "tavāsti"
पलायमानस्यpalāyamānasyaform of "palāyamānasya"
रणंraṇaṃform of "raṇaṃ"
विहायvihāyahaving left
nanot
तेtethey; to you
पुरस्ताद्purastādahead
अथathathen
पृष्ठतोpṛṣṭhatoform of "pṛṣṭhato"
वाor
पश्यामिpaśyāmito see
दुर्योधनduryodhanaDuryodhana, wealth
रक्षितारम्rakṣitāramform of "rakṣitāram"
परैहिparaihiform of "paraihi"
युद्धेनyuddhenabattle
कुरुप्रवीरkurupravīraKuru, hero
प्राणान्prāṇānform of "prāṇān"
प्रियान्priyānform of "priyān"
पाण्डवतोpāṇḍavatoPandava
ऽद्य'dyatoday
रक्षrakṣaform of "rakṣa"
Translation

Arjuna said: 'Having abandoned wide fame and honor, why do you turn from the battle and flee? Today the trumpets will not sound for you as befits one who has left the field of battle. I carry out Yudhishthira's command; I am the third Partha, and I stand firm in battle. For this, turn your face back and remember the conduct of a king, O son of Dhritarashtra. In vain was the name Duryodhana given to you on earth before now: there is no unconquerable might in you, now that you flee, having abandoned the battle. Neither before you nor behind you, Duryodhana, do I see a protector. Come forth to battle, best of the Kurus; today defend your dear life from the Pandava.'

Version

d3ad519e245c · published Jul 16, 2026, 6:42:56 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with