Mahabharata
Kṛṣṇa Urges Arjuna Toward Karṇa8.43.11-20
8878 / 15823
Mahabharata · 8.43.11-20
Devanāgarī

यथायुक्तम् अनीकं हि धार्तराष्ट्रस्य पाण्डव ॥
नास्य शक्रो ऽपि मुच्येत संप्राप्तो बाणगोचरम् ॥
दुर्योधनस्य शूरस्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ॥
कर्णस्य चेषुवेगो वै पर्वतान् अपि दारयेत् ॥
दुर्योधनस्य शूरस्य शरौघाञ् शीघ्रम् अस्यतः ॥
संक्रुद्धस्यान्तकस्येव को वेगं संसहेद् रणे ॥
कर्णेन च कृतो राजा विमुखः शत्रुतापनः ॥
बलवांल् लघुहस्तश् च कृती युद्धविशारदः ॥
राधेयः पाण्डवश्रेष्ठं शक्तः पीडयितुं रणे ॥
सहितो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः शूरो महात्मभिः ॥
तस्यैवं युध्यमानस्य संग्रामे संयतात्मनः ॥
अन्यैर् अपि च पार्थस्य हृतं वर्म महारथैः ॥
उपवासकृशो राजा भृशं भरतसत्तम ॥
ब्राह्मे बले स्थितो ह्य् एष न क्षत्रे ऽतिबले विभो ॥
न जीवति महाराजो मन्ये पार्थ युधिष्ठिरः ॥
यद् भीमसेनः सहते सिंहनादम् अमर्षणः ॥
नर्दतां धार्तराष्ट्राणां पुनः पुनर् अरिंदम ॥
धमतां च महाशङ्खान् संग्रामे जितकाशिनाम् ॥
युधिष्ठिरं पाण्डवेयं हतेति भरतर्षभ ॥
संचोदयत्य् असौ कर्णो धार्तराष्ट्रान् महाबलान् ॥

Transliteration (IAST)

yathāyuktam anīkaṃ hi dhārtarāṣṭrasya pāṇḍava ||
nāsya śakro 'pi mucyeta saṃprāpto bāṇagocaram ||
duryodhanasya śūrasya drauṇeḥ śāradvatasya ca ||
karṇasya ceṣuvego vai parvatān api dārayet ||
duryodhanasya śūrasya śaraughāñ śīghram asyataḥ ||
saṃkruddhasyāntakasyeva ko vegaṃ saṃsahed raṇe ||
karṇena ca kṛto rājā vimukhaḥ śatrutāpanaḥ ||
balavāṃl laghuhastaś ca kṛtī yuddhaviśāradaḥ ||
rādheyaḥ pāṇḍavaśreṣṭhaṃ śaktaḥ pīḍayituṃ raṇe ||
sahito dhṛtarāṣṭrasya putraiḥ śūro mahātmabhiḥ ||
tasyaivaṃ yudhyamānasya saṃgrāme saṃyatātmanaḥ ||
anyair api ca pārthasya hṛtaṃ varma mahārathaiḥ ||
upavāsakṛśo rājā bhṛśaṃ bharatasattama ||
brāhme bale sthito hy eṣa na kṣatre 'tibale vibho ||
na jīvati mahārājo manye pārtha yudhiṣṭhiraḥ ||
yad bhīmasenaḥ sahate siṃhanādam amarṣaṇaḥ ||
nardatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ punaḥ punar ariṃdama ||
dhamatāṃ ca mahāśaṅkhān saṃgrāme jitakāśinām ||
yudhiṣṭhiraṃ pāṇḍaveyaṃ hateti bharatarṣabha ||
saṃcodayaty asau karṇo dhārtarāṣṭrān mahābalān ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यथायुक्तम् अनीकम् हिyathāyuktam anīkam hiведь строй как следует устроенный; правильно построенное войско
धार्तराष्ट्रस्य पाण्डवdhārtarāṣṭrasya pāṇḍavaДхритараштриды, Пандава; у Дурьодханы
न अस्य शक्रः अपि मुच्येतna asya śakraḥ api mucyetaот него даже Шакра не спасся бы; даже Индра не вышел бы
संप्राप्तः बाणगोचरम्saṃprāptaḥ bāṇagocaramдостигший области стрел; попав под стрелы
दुर्योधनस्य शूरस्यduryodhanasya śūrasyaгеройского Дурьодханы; храброго Дурьодханы
द्रौणेः शारद्वतस्य चdrauṇeḥ śāradvatasya caДрауни и Шарадваты; Ашваттхамана и Крипы
कर्णस्य च इषुवेगः वैkarṇasya ca iṣuvegaḥ vaiи Карны скорость стрел; стремительность стрел Карны
पर्वतान् अपि दारयेत्parvatān api dārayetдаже горы расколола бы; разбила бы горы
दुर्योधनस्य शूरस्यduryodhanasya śūrasyaгеройского Дурьодханы; храброго Дурьодханы
शरौघान् शीघ्रम् अस्यतःśaraughān śīghram asyataḥпотоки стрел быстро мечущего; быстро пускающего стрелы
संक्रुद्धस्य अन्तकस्य इवsaṃkruddhasya antakasya ivaразгневанного как Антака; как яростная смерть
कः वेगम् संसहेत् रणेkaḥ vegam saṃsahet raṇeкто натиск выдержит в бою; кто устоит
कर्णेन च कृतः राजाkarṇena ca kṛtaḥ rājāи Карной сделан царь; Карна заставил царя
विमुखः शत्रुतापनःvimukhaḥ śatrutāpanaḥлицом назад, врагов палящий; отступить
बलवान् लघुहस्तः चbalavān laghuhastaḥ caсильный и легкорукий; могучий и быстрый
कृती युद्धविशारदःkṛtī yuddhaviśāradaḥискусный, знаток битвы; опытный в бою
राधेयः पाण्डवश्रेष्ठम्rādheyaḥ pāṇḍavaśreṣṭhamРадхея лучшего Пандавов; Карна Юдхиштхиру
शक्तः पीडयितुम् रणेśaktaḥ pīḍayitum raṇeспособен теснить в бою; может подавить
सहितः धृतराष्ट्रस्यsahitaḥ dhṛtarāṣṭrasyaсоединённый с Дхритараштры; вместе с сыновьями
पुत्रैः शूरैः महात्मभिःputraiḥ śūraiḥ mahātmabhiḥсыновьями героями великодушными; героическими царевичами
तस्य एवम् युध्यमानस्यtasya evam yudhyamānasyaего так сражающегося; когда он так бился
संग्रामे संयतात्मनःsaṃgrāme saṃyatātmanaḥв битве сдержанного духом; собранного в бою
अन्यैः अपि च पार्थस्यanyaiḥ api ca pārthasyaи другими также у Партхи; у Пандавы
हृतम् वर्म महारथैःhṛtam varma mahārathaiḥснята броня махаратхами; броня сорвана
उपवासकृशः राजाupavāsakṛśaḥ rājāпостом исхудалый царь; царь истощён постом
भृशम् भरतसत्तमbhṛśam bharatasattamaсильно, лучший Бхаратов; очень сильно
ब्राह्मे बले स्थितः हि एषbrāhme bale sthitaḥ hi eṣaв брахманской силе стоящий он; опирается на духовную силу
न क्षत्रे अतिबले विभोna kṣatre atibale vibhoне в чрезмерной кшатрийской, владыка; не на воинскую мощь
न जीवति महाराजःna jīvati mahārājaḥне жив, великий царь; не выживет царь
मन्ये पार्थ युधिष्ठिरःmanye pārtha yudhiṣṭhiraḥдумаю, Партха, Юдхиштхира; мне кажется
यत् भीमसेनः सहतेyat bhīmasenaḥ sahateраз Бхимасена терпит; если Бхима выносит
सिंहनादम् अमर्षणःsiṃhanādam amarṣaṇaḥльвиный рёв, нетерпеливый; крики врагов
नर्दताम् धार्तराष्ट्राणाम्nardatām dhārtarāṣṭrāṇāmрычащих Дхритараштридов; сыновей Дхритараштры
पुनः पुनः अरिंदमpunaḥ punaḥ ariṃdamaснова и снова, врагов губитель; многократно
धमताम् च महाशङ्खान्dhamatām ca mahāśaṅkhānи дующих в великие раковины; трубящих в раковины
संग्रामे जितकाशिनाम्saṃgrāme jitakāśināmв битве победно сияющих; ликующих в бою
युधिष्ठिरम् पाण्डवेयम्yudhiṣṭhiram pāṇḍaveyamЮдхиштхиру Пандавею; Юдхиштхиру Пандаву
हत इति भरतर्षभhata iti bharatarṣabhaубит, так, бык Бхаратов; как будто убит
संचोदयति असौ कर्णःsaṃcodayati asau karṇaḥпобуждает этот Карна; Карна подгоняет
धार्तराष्ट्रान् महाबलान्dhārtarāṣṭrān mahābalānДхритараштридов великосильных; могучих Кауравов
Translation

“Ведь войско Дхритараштриды построено как следует, Пандава: даже Шакра не спасся бы, попав в область его стрел. Скорость стрел храброго Дурьодханы, Драуни, Шарадваты и Карны расколола бы даже горы. Кто в бою выдержит натиск храброго Дурьодханы, быстро мечущего потоки стрел и разгневанного, как Антака? Карна заставил царя, палящего врагов, повернуть назад: он силён, быстр рукой, искусен и опытен в битве. Радхея, вместе с героическими сыновьями Дхритараштры, способен в бою теснить лучшего Пандаву. Пока Юдхиштхира так сражался, собранный духом, другие махаратхи тоже сорвали с него броню. Царь сильно истощён постом, лучший Бхаратов; он стоит в брахманской силе, владыка, а не в чрезмерной кшатрийской мощи. Мне кажется, Партха, великий царь Юдхиштхира не выживет, раз нетерпеливый Бхимасена терпит львиный рёв Дхритараштридов, которые снова и снова рычат и трубят в великие раковины, победно сияя в битве. Карна подгоняет могучих сыновей Дхритараштры, о бык Бхаратов, как будто Юдхиштхира Пандава уже убит”.

Version

914ee2ee8d56 · published Jun 20, 2026, 6:34:30 AM UTC

Available inRU

Page between verses with