Mahabharata
Karṇa Burns the Pāṇḍava Army8.56.1-6
8954 / 15823
Mahabharata · 8.56.1-6
Devanāgarī

धृतराष्ट्र उवाच
ततो भग्नेषु सैन्येषु भीमसेनेन संयुगे ॥
दुर्योधनो ऽब्रवीत् किं नु सौबलो वापि संजय ॥
कर्णो वा जयतां श्रेष्ठो योधा वा मामका युधि ॥
कृपो वा कृतवर्मा च द्रौणिर् दुःशासनो ऽपि वा ॥
अत्यद्भुतम् इदं मन्ये पाण्डवेयस्य विक्रमम् ॥
यथाप्रतिज्ञं योधानां राधेयः कृतवान् अपि ॥
कुरूणाम् अपि सर्वेषां कर्णः शत्रुनिषूदनः ॥
शर्म वर्म प्रतिष्ठा च जीविताशा च संजय ॥
तत् प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा कौन्तेयेनामितौजसा ॥
राधेयानाम् अधिरथः कर्णः किम् अकरोद् युधि ॥
पुत्रा वा मम दुर्धर्षा राजानो वा महारथाः ॥
एतन् मे सर्वम् आचक्ष्व कुशलो ह्य् असि संजय ॥

Transliteration (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
tato bhagneṣu sainyeṣu bhīmasenena saṃyuge ||
duryodhano 'bravīt kiṃ nu saubalo vāpi saṃjaya ||
karṇo vā jayatāṃ śreṣṭho yodhā vā māmakā yudhi ||
kṛpo vā kṛtavarmā ca drauṇir duḥśāsano 'pi vā ||
atyadbhutam idaṃ manye pāṇḍaveyasya vikramam ||
yathāpratijñaṃ yodhānāṃ rādheyaḥ kṛtavān api ||
kurūṇām api sarveṣāṃ karṇaḥ śatruniṣūdanaḥ ||
śarma varma pratiṣṭhā ca jīvitāśā ca saṃjaya ||
tat prabhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā kaunteyenāmitaujasā ||
rādheyānām adhirathaḥ karṇaḥ kim akarod yudhi ||
putrā vā mama durdharṣā rājāno vā mahārathāḥ ||
etan me sarvam ācakṣva kuśalo hy asi saṃjaya ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
धृतराष्ट्र उवाचdhṛtarāṣṭra uvācaДхритараштра сказал; Дхритараштра произнёс
ततः भग्नेषु सैन्येषुtataḥ bhagneṣu sainyeṣuтогда когда войска разбиты; после разгрома войск
भीमसेनेन संयुगेbhīmasenena saṃyugeБхимасеной в битве; Бхимой в бою
दुर्योधनः अब्रवीत् किम् नुduryodhanaḥ abravīt kim nuДурьодхана сказал ли что; что сказал Дурьодхана
सौबलः वा अपि संजयsaubalaḥ vā api saṃjayaили Саубала также, Санджая; и что Шакуни
कर्णः वा जयताम् श्रेष्ठःkarṇaḥ vā jayatām śreṣṭhaḥили Карна лучший победителей; или Карна
योधाः वा मामकाः युधिyodhāḥ vā māmakāḥ yudhiили мои воины в бою; или мои бойцы
कृपः वा कृतवर्मा चkṛpaḥ vā kṛtavarmā caили Крипа и Критаварман; Крипа и Критаварман
द्रौणिः दुःशासनः अपि वाdrauṇiḥ duḥśāsanaḥ api vāили Драуни, или Духшасана; Ашваттхаман и Духшасана
अत्यद्भुतम् इदम् मन्येatyadbhutam idam manyeкрайне удивительным это считаю; удивительным считаю
पाण्डवेयस्य विक्रमम्pāṇḍaveyasya vikramamподвиг Пандавы; силу Бхимы
यथाप्रतिज्ञम् योधानाम्yathāpratijñam yodhānāmсогласно обещанию воинов; по обету перед воинами
राधेयः कृतवान् अपिrādheyaḥ kṛtavān apiРадхея сделал ли; Радхея сделал ли
कुरूणाम् अपि सर्वेषाम्kurūṇām api sarveṣāmи всех Куру; для всех Куру
कर्णः शत्रुनिषूदनःkarṇaḥ śatruniṣūdanaḥКарна врагов сокрушитель; Карна, губитель врагов
शर्म वर्म प्रतिष्ठा चśarma varma pratiṣṭhā caубежище, броня и опора; защита, доспех, основа
जीविताशा च संजयjīvitāśā ca saṃjayaи надежда жизни, Санджая; надежда на жизнь
तत् प्रभग्नम् बलम् दृष्ट्वाtat prabhagnam balam dṛṣṭvāто разбитое войско увидев; увидев разгромленную силу
कौन्तेयेन अमितौजसाkaunteyena amitaujasāКаунтеей безмерной мощи; могучим сыном Кунти
राधेयानाम् अधिरथःrādheyānām adhirathaḥРадхеев лучший колесничий; лучший среди Радхеев
कर्णः किम् अकरोत् युधिkarṇaḥ kim akarot yudhiКарна что сделал в бою; что сделал Карна
पुत्राः वा मम दुर्धर्षाःputrāḥ vā mama durdharṣāḥили сыновья мои неодолимые; мои неприступные сыновья
राजानः वा महारथाःrājānaḥ vā mahārathāḥили цари махаратхи; или великие цари
एतत् मे सर्वम् आचक्ष्वetat me sarvam ācakṣvaэто мне всё расскажи; расскажи всё это
कुशलः हि असि संजयkuśalaḥ hi asi saṃjayaведь искусен ты, Санджая; ты знаешь, Санджая
Translation

Дхритараштра сказал: «Когда войска были разбиты Бхимасеной в бою, что сказал Дурьодхана, Санджая? Что сделал Саубала, что Карна, лучший из победителей, что мои воины в сражении? Что сделали Крипа, Критаварман, Драуни и Духшасана? Я считаю этот подвиг Пандавы крайне удивительным. Исполнил ли Радхея свой обет перед воинами? Ведь Карна, сокрушитель врагов, был для всех Куру защитой, бронёй, опорой и надеждой на жизнь, Санджая. Увидев, что войско разбито безмерно могучим Каунтеей, что сделал в бою Карна, лучший из Радхеев? Что сделали мои неприступные сыновья и цари-махаратхи? Расскажи мне всё это: ты хорошо знаешь, Санджая».

Version

043a49cb95fa · published Jun 20, 2026, 7:50:39 AM UTC

Available inRU

Page between verses with