चक्राणां पततां चैव युगानां च धरातले ॥
तूणीराणां पताकानां ध्वजानां च रथैः सह ॥
ईषाणाम् अनुकर्षाणां त्रिवेणूनां च भारत ॥
अक्षाणाम् अथ योक्त्राणां प्रतोदानां च सर्वशः ॥
शिरसां पततां चैव कुण्डलोष्णीषधारिणाम् ॥
भुजानां च महाराज स्कन्धानां च समन्ततः ॥
छत्राणां व्यजनैः सार्धं मुकुटानां च राशयः ॥
समदृश्यन्त पार्थस्य रथमार्गेषु भारत ॥
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥
बभूव भरतश्रेष्ठ रुद्रस्याक्रीडनं यथा ॥
भीरूणां त्रासजननी शूराणां हर्षवर्धनी ॥
cakrāṇāṃ patatāṃ caiva yugānāṃ ca dharātale ||
tūṇīrāṇāṃ patākānāṃ dhvajānāṃ ca rathaiḥ saha ||
īṣāṇām anukarṣāṇāṃ triveṇūnāṃ ca bhārata ||
akṣāṇām atha yoktrāṇāṃ pratodānāṃ ca sarvaśaḥ ||
śirasāṃ patatāṃ caiva kuṇḍaloṣṇīṣadhāriṇām ||
bhujānāṃ ca mahārāja skandhānāṃ ca samantataḥ ||
chatrāṇāṃ vyajanaiḥ sārdhaṃ mukuṭānāṃ ca rāśayaḥ ||
samadṛśyanta pārthasya rathamārgeṣu bhārata ||
agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā ||
babhūva bharataśreṣṭha rudrasyākrīḍanaṃ yathā ||
bhīrūṇāṃ trāsajananī śūrāṇāṃ harṣavardhanī ||
«Падающих колёс и ярем на земле, колчанов, флажков и знамён с колесницами, оглобель, нижних дышел и трёхчастных шестов, о Бхарата, осей, постромок и стрекал — всюду; падающих голов с серьгами и тюрбанами, рук, о великий царь, и плеч повсюду; зонтов с опахалами и венцов — груды виднелись на путях колесницы Партхи, о Бхарата. Земля стала непроходимой, с грязью из плоти и крови, о лучший из Бхаратов, — словно игрище Рудры».
6210cf139adb · published Jun 20, 2026, 2:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Снова перечень обломков и тел, и снова поле — «игрище Рудры»: образ Шивы-разрушителя обрамляет деяния Арджуны, как прежде деяния Шальи. Война у обоих станов одна и та же пляска гибели; разнятся лишь имена тех, кто её ведёт.