शूरमानी न शूरस् त्वं मिथ्या वदसि भारत ॥
शूरो ऽहम् इति दुर्बुद्धे सर्वलोकस्य शृण्वतः ॥
न हि शूराः पलायन्ते शत्रून् दृष्ट्वा कथं चन ॥
ब्रूहि वा त्वं यया धृत्या शूर त्यजसि संगरम् ॥
स त्वम् उत्तिष्ठ युध्यस्व विनीय भयम् आत्मनः ॥
घातयित्वा सर्वसैन्यं भ्रातॄंश् चैव सुयोधन ॥
नेदानीं जीविते बुद्धिः कार्या धर्मचिकीर्षया ॥
क्षत्रधर्मम् अपाश्रित्य त्वद्विधेन सुयोधन ॥
यत् तत् कर्णम् उपाश्रित्य शकुनिं चापि सौबलम् ॥
अमर्त्य इव संमोहात् त्वम् आत्मानं न बुद्धवान् ॥
śūramānī na śūras tvaṃ mithyā vadasi bhārata ||
śūro 'ham iti durbuddhe sarvalokasya śṛṇvataḥ ||
na hi śūrāḥ palāyante śatrūn dṛṣṭvā kathaṃ cana ||
brūhi vā tvaṃ yayā dhṛtyā śūra tyajasi saṃgaram ||
sa tvam uttiṣṭha yudhyasva vinīya bhayam ātmanaḥ ||
ghātayitvā sarvasainyaṃ bhrātṝṃś caiva suyodhana ||
nedānīṃ jīvite buddhiḥ kāryā dharmacikīrṣayā ||
kṣatradharmam apāśritya tvadvidhena suyodhana ||
yat tat karṇam upāśritya śakuniṃ cāpi saubalam ||
amartya iva saṃmohāt tvam ātmānaṃ na buddhavān ||
«„Мнящий себя героем, ты не герой; ложно говоришь, о Бхарата, „я герой“, о злоумный, когда весь мир слышит. Ведь герои не бегут, увидев врагов, никак; или скажи, какою стойкостью ты, „герой“, покидаешь битву. Потому встань, сражайся, отбросив страх свой, погубив всё войско и братьев, Суйодхана. Не должно ныне творить мысль о жизни из желания соблюсти дхарму — опираясь на кшатра-дхарму, тебе подобному, Суйодхана. То, что, опираясь на Карну и Шакуни Саубалу, словно бессмертный, от ослепления ты себя не познал“».
5cca01b97f0d · published Jun 20, 2026, 3:25:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
«Словно бессмертный, ты себя не познал» — вот корень падения Дурьодханы: опираясь на Карну и Шакуни, он мнил себя неуязвимым, забыв о смертности и о мере своих сил. Незнание себя (ātmānaṃ na buddhavān) — глубочайшее ослепление, из коего и рождается гибельная гордыня. Юдхиштхира обличает не только трусость укрытия, но и самообман, что привёл к нему.