Mahabharata
The Taunting of Duryodhana in the Lake9.30.64-67
9432 / 15823
Mahabharata · 9.30.64-67
Devanāgarī

आवयोर् जीवतो राजन् मयि च त्वयि च ध्रुवम् ॥
संशयः सर्वभूतानां विजये नो भविष्यति ॥
जीवितं तव दुष्प्रज्ञ मयि संप्रति वर्तते ॥
जीवयेयं त्व् अहं कामं न तु त्वं जीवितुं क्षमः ॥
दहने हि कृतो यत्नस् त्वयास्मासु विशेषतः ॥
आशीविषैर् विषैश् चापि जले चापि प्रवेशनैः ॥
त्वया विनिकृता राजन् राज्यस्य हरणेन च ॥
एतस्मात् कारणात् पाप जीवितं ते न विद्यते ॥
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ युध्यस्व तत् ते श्रेयो भविष्यति ॥

Transliteration (IAST)

āvayor jīvato rājan mayi ca tvayi ca dhruvam ||
saṃśayaḥ sarvabhūtānāṃ vijaye no bhaviṣyati ||
jīvitaṃ tava duṣprajña mayi saṃprati vartate ||
jīvayeyaṃ tv ahaṃ kāmaṃ na tu tvaṃ jīvituṃ kṣamaḥ ||
dahane hi kṛto yatnas tvayāsmāsu viśeṣataḥ ||
āśīviṣair viṣaiś cāpi jale cāpi praveśanaiḥ ||
tvayā vinikṛtā rājan rājyasya haraṇena ca ||
etasmāt kāraṇāt pāpa jīvitaṃ te na vidyate ||
uttiṣṭhottiṣṭha yudhyasva tat te śreyo bhaviṣyati ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आवयोः जीवतोः राजन्āvayoḥ jīvatoḥ rājanпока мы оба живы, о царь
मयि च त्वयि च ध्रुवम्mayi ca tvayi ca dhruvamво мне и в тебе, несомненно
संशयः सर्वभूतानांsaṃśayaḥ sarvabhūtānāṃсомнение у всех существ
विजये नः भविष्यतिvijaye naḥ bhaviṣyatiо нашей победе будет
जीवितं तव दुष्प्रज्ञjīvitaṃ tava duṣprajñaжизнь твоя, о скудоумный
मयि संप्रति वर्ततेmayi saṃprati vartateныне во мне пребывает
जीवयेयं तु अहं कामंjīvayeyaṃ tu ahaṃ kāmaṃя мог бы тебя оставить жить, пожалуй
न तु त्वं जीवितुं क्षमःna tu tvaṃ jīvituṃ kṣamaḥно ты не достоин жить
दहने हि कृतः यत्नःdahane hi kṛtaḥ yatnaḥведь к сожжению приложено старание
त्वया अस्मासु विशेषतःtvayā asmāsu viśeṣataḥтобою, над нами особенно
आशीविषैः विषैः च अपिāśīviṣaiḥ viṣaiḥ ca apiядовитыми змеями, и ядами
जले च अपि प्रवेशनैःjale ca api praveśanaiḥи в воду ввержением
एतस्मात् कारणात् पापetasmāt kāraṇāt pāpaпо этой причине, о грешник
जीवितं ते न विद्यतेjīvitaṃ te na vidyateжизни у тебя нет
उत्तिष्ठ उत्तिष्ठ युध्यस्वuttiṣṭha uttiṣṭha yudhyasvaвстань, встань, сражайся
तत् ते श्रेयः भविष्यतिtat te śreyaḥ bhaviṣyatiто будет тебе во благо
Translation

«Пока мы оба живы, о царь, во мне и в тебе, несомненно, будет у всех существ сомнение о нашей победе. Жизнь твоя, о скудоумный, ныне пребывает во мне; я мог бы, пожалуй, оставить тебя жить, но ты не достоин жить. Ведь к сожжению нас приложено было тобою старание, особенно — ядовитыми змеями, и ядами, и ввержением в воду. По этой причине, о грешник, жизни у тебя нет. Встань, встань, сражайся — то будет тебе во благо».

Version

90edf8427859 · published Jun 20, 2026, 3:25:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with