लोकालोकविनाशे च प्रादुर्भूते तदानघ ॥
उपतस्थुर् महात्मानं सर्वलोकपितामहम् ॥
अग्निः प्रनष्टो भगवान् कारणं च न विद्महे ॥
सर्वलोकक्षयो मा भूत् संपादयतु नो ऽनलम् ॥
जनमेजय उवाच
किमर्थं भगवान् अग्निः प्रनष्टो लोकभावनः ॥
विज्ञातश् च कथं देवैस् तन् ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥
वैशंपायन उवाच
भृगोः शापाद् भृशं भीतो जातवेदाः प्रतापवान् ॥
शमीगर्भम् अथासाद्य ननाश भगवांस् ततः ॥
lokālokavināśe ca prādurbhūte tadānagha ||
upatasthur mahātmānaṃ sarvalokapitāmaham ||
agniḥ pranaṣṭo bhagavān kāraṇaṃ ca na vidmahe ||
sarvalokakṣayo mā bhūt saṃpādayatu no 'nalam ||
janamejaya uvāca
kimarthaṃ bhagavān agniḥ pranaṣṭo lokabhāvanaḥ ||
vijñātaś ca kathaṃ devais tan mamācakṣva tattvataḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
bhṛgoḥ śāpād bhṛśaṃ bhīto jātavedāḥ pratāpavān ||
śamīgarbham athāsādya nanāśa bhagavāṃs tataḥ ||
«И при наступившей тогда всеобщей тьме, о безупречный, предстали они великому духом, прародителю всех миров: „Агни исчез, владыка, и причины не ведаем; да не будет гибели всех миров — восстанови нам огонь“». Джанамеджая сказал: «Отчего владыка Агни, поддержатель миров, исчез? И как узнан богами? Это мне поведай доподлинно». Вайшампаяна сказал: «Из-за проклятия Бхригу сильно устрашённый, Джатаведас (Агни), могучий, в лоно дерева шами войдя, исчез, владыка, тогда».
3c1a9958abc3 · published Jun 20, 2026, 4:45:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Исчезновение Агни ввергает мир во тьму и грозит всеобщей гибелью — ибо без огня угасают и жертва, и жизнь. Знаменательно, куда скрылся он: в лоно дерева шами, откуда трением и поныне добывают священный огонь. Так предание объясняет тайну: огонь не уничтожим, но лишь сокрыт, дремлет в недрах вещества, готовый явиться вновь. Утрата его — испытание, а не конец; сокрытое божественное ждёт своего обретения.